|
Han Mulder
|
|
donderdag 26 januari 2012 |
Het gaat niet goed met menige bakermat. Zo moet het Tweestromenland onder auspiciën van Irak het ergste voor de toekomst vrezen. Over Egypte en de perspectieven voor het beheer van de oude beschaving aldaar had ik in eerste instantie willen spreken van vriezen of dooien, van 'kruis of munt'. Ik kwam er echter bijtijds achter dat die laatste niet zo'n gelukkige zegswijze is in een land waar broederschap vooral vervuld is van Islam. Zahi Hawass, opperhoofd van alle archeologen aan de Nijl en begaafd overlever, heeft in de inmiddels herfstig gekleurde Arabische lente met hoed en al inmiddels zijn congé.
Laat ik me dus tot de Europese bakermatten beperken. Is het toeval dat uitgerekend Athene en Rome ons in het kader van het bakeren de meeste zorgen baren? Waarschijnlijk niet. Het zijn prachtige landen vol kunst en historie en ook nog eens met een heerlijk klimaat gezegend. Dat zet aan tot doen, maar ook tot laten. Men bekijke het vanachter een ristretto of een ouzo.
Chinezen zijn niet erg onder de indruk van de voortschrijdende tijd. Er is die bekende anekdote over de Chinese premier Tsoe en-Lai en de Franse revolutie. “Ik behoud mij over die revolutie een oordeel voor. 1789? Dat is veel te kort geleden,” antwoordde Tsoe desgevraagd. Zo bezien is Griekenland straks voor China een tamelijk prille bakermat en nu al afgeprijsd. In dat kader was het safer voor de Chinezen om de haven van Piraeus op te kopen in plaats van de Acropolis. Boten drijven. Stenen zinken. Maar dat kan veranderen natuurlijk.
Elders in Europa zelf heb ik nog weinig mededogen geconstateerd met Griekenland, waaraan we zoveel te danken hebben. Cabaretiers maken zich vrolijk over Hellas, maar niet vanwege de bakermat. Ze beperken zich tot danspasjes op het toneel bij wijze van sirtaki.
Ik richt de blik op die andere bakermat wat verderop. Italië in het algemeen. Rome in het bijzonder. De snelheid waarmee antieke muren het begeven, daar kon de fameuze potentie van cavaliere Silvio uiteindelijk zelfs niet tegenop. Een bakermat door niets respecterend bederf aangevreten. Dag dus bakermat vol klassieke levensdrift, niet door een vulkaanuitbarsting aan te tasten. Dag dus Pompeii waar alleen de euro's tolgeld voor de overvolle parkeerplaats nog herinneren aan grote dagen van weleer. Hoewel vol, ik denk dat het op de parkeerplaats van Ikea Napels een stuk drukker is.
En dan Rome zelf, in z'n eentje een berg bakermatten. Ik pak die van het christendom uit de stapel. Ook hier passen woorden van zorg. Zeker, het is inderdaad nog altijd dringen op het Sint Pietersplein. In de catacomben staan de files, van Kras Reizen tot Voyage and Culture.. Maar jegens Italië als ernstig zieke patiënt, met diverse slangen aan het infuus bevestigd, noteer ik weinig empathie, laat staan respect. Wel, net als in het geval-Griekenland meewarige vrolijkheid alom. Met Berlusconi als je premier kreeg je als land in barre tijden een bonus aan gêne mee. En gratis lachen. Merkel en Sarkozy waren in Silvio's nadagen ook al zo vrolijk achter de microfoon. Schijn bedriegt en in het Bel Paese wordt de slagschaduw van Peking vast steeds zichtbaarder. Wat zou er van Chinese gading kunnen zijn in dit verband? Het Forum misschien, Venetië, of de Vesuvius zelf wellicht? Binnenkort allemaal te koop als Mario Monti - Italië's nieuwe sterke man – niet gauw wat knopen klieft.
Het Woordenboek der Nederlandsche Taal omschrijft het woord bakermat aldus: 'Eene langwerpige, lage mand, ook wel een houten bank, die, voor het vuur staande, tot zitplaats diende voor eene baker, wanneer deze het op haar schoot liggende kind verzorgde.' De verklarende tekst eindigt met de mededeling 'thans is dit voorwerp niet meer in gebruik'. Die tekst blijkt te dateren van 1895. Ruim een eeuw geleden zijn de echte bakermatten verdwenen. Zijn nu dan de overdrachtelijke aan de beurt? Kan best zijn. Alles verdwijnt uiteindelijk. Wijzelf ook.
(Dit is een bewerking van een column die onlangs verscheen in Archeologisch Magazine)
|
|
De politieke les van een verloren generatie |
|
Theo Monkhorst
|
|
dinsdag 24 januari 2012 |
Het meest gehoorde woord uit de mond van deelnemers aan de Occupy beweging is ‘machteloos.’ We hebben het dan over goed opgeleide vrouwen en mannen van tussen de 20 en de 40. Mensen teleurgesteld in hun verwachtingen, aan wie beloofd is dat zij na hun studie een interessante baan zouden krijgen en die moeten constateren dat politiek èn bedrijfsleven die belofte niet nakomt. Alles wat hun ouders hadden, sociale zekerheid, gelijkheid, kansen, is nu ingestort. Het vrije marktdenken heeft gefaald en financiële conglomeraten heersen in hun ogen over de wereld. Jonge mensen, die nu dreigen te behoren tot een verloren generatie. Die niet ideologisch, hooguit romantisch, genoemd kunnen worden en die gebruikmakend van de moderne sociale media elkaar inspireren om te protesteren tegen dit onrecht.
Dit valt af te leiden uit de boeiende documentaire die de VPRO maandagavond uitzond over de Occupy beweging in Europa en met name in een aantal Zuid-Europese landen. Het geeft wat meer inzicht in deze tot op heden nogal ongerichte protestbeweging. Het boeiende is dat het een zeer herkenbare analyse is die samenhangt met de nasleep van de trits crises: huizen- , banken- en eurocrisis, uiteindelijk resulterend in een economische depressie.
Is de analyse herkenbaar en verdedigbaar en daarom in zichzelf niet verrassend, bijzonder is het globale karakter ervan en het gebruik van communicatie- en pr- methoden van de internet generatie. Daarmee vertoont het verwantschap met de opstanden in Noord-Afrika en het Middenoosten, eufemistisch de Arabische lente genoemd. Ook daar ging het over jonge mensen en het gebruik van sociale media.
De International Labour Organisation (ILO) waarschuwt wereldwijd voor een baanloze generatie en stelt dat er 600 miljoen banen bij moeten komen. Een formidabel legioen dat, als het elkaar eenmaal via de sociale media gevonden heeft, een revolutie kan veroorzaken. Daarom is het zaak voor de politiek na te denken wat het antwoord op deze schreeuw om aandacht moet zijn, ook in Nederland.
Voor progressieve linkse en liberale partijen (PvdA, GL en D66) moet dat antwoord niet zo moeilijk zijn: internationale solidariteit, economische groei en gelijkheid, begrippen die nu al met de mond worden beleden maar nog geen invulling hebben gekregen. Conservatief links (SP) en rechts (PVV) blijven achter omdat hervormingen op arbeids- en huizenmarkt en internationale solidariteit, nodig voor economische groei, niet in hun programma staan. Conservatief rechts (VVD en deels CDA) zal met het oog op de volgende verkiezingen moeten nadenken over aanpassing van het stringente bezuinigingsprogramma en de ontwikkeling van een hervormingsbeleid. Met name de VVD schiet te kort in een serieuze analyse van de uitwassen van het kapitalisme en de correctie daarvan. Dat is alleen maar verklaarbaar door het beleid van Rutte c.s. om uitsluitend te scoren op sanering van de overheidsuitgaven en het monetaire beleid, met achterstelling van hervormingen op de arbeids- en huizenmarkt. Dat moge voor de korte termijn enig electoraal succes opleveren, als de werkloosheid blijft toenemen zullen de conservatieven van een koude kermis thuiskomen. Luister naar de hoogopgeleide jonge mensen uit de hele wereld die dreigen een verloren generatie te worden: zij zullen hun recht opeisen.
|
|
Giglio : een geknakte lelie |
|
Frans Wijnands
|
|
maandag 16 januari 2012 |
Giglio betekent lelie; met een verwijzing naar het wapenschild van de Medici-familie die er in de Middeleeuwen een tijdje woonde. Het eilandje voor de Toscaanse kust – ruim 20 vierkante kilometer klein - was uit het Latijn al eerder bekend als het Geiteneiland. Maar de meeste bekendheid heeft het sinds een paar dagen, door die scheepsramp. Wie op luchtfoto’s het gekapseisde, half onder water liggende cruiseschip Costa Concordia ziet, verbaast zich dat er maar zo weinig dodelijke slachtoffers te betreuren zijn.
Ruim tien jaar woonde ik aan de kust tegenover het eilandje. Talloze keren ben ik er – met of zonder logees – naar toe gevaren. Vanuit Porto Santo Stefano. Een uur varen. Nooit verlies je een kustlijn uit het oog. Als de rotsen van het schiereiland Monte Argentario vervagen, ligt de kust van Giglio al binnen handbereik. ‘Lunchen op Giglio’ was een begrip bij de vastelanders, want als je er niet voor een strandvakantie heen ging had je er verder eigenlijk niets te zoeken en was er ook weinig te zien of te beleven.
Het eilandje telt drie mini-stadjes, samen goed voor 1500 inwoners, eenderde van het aantal opvarenden op de Costa Concordia... Giglio Castello, op een 400 meter hoge heuveltop in het midden van het eiland, is het grootste. Giglio Porto is van Madurodam-afmetingen. Het haventje kan amper plaats bieden aan de ferry’s die zeer frequent varen; het type veerboot zoals tussen Harlingen en Terschelling. Als er twee van die ferry’s tegelijk - en altijd achterwaarts - afmeren is het haventje vol.
Gisteren belde een goede vriend, Romano, die in Porto Santo Stefano woont, om me bij te praten. De meest terugkerende woorden in ons telefoongesprek waren ‘chaos’, ‘ongelooflijk’, en ‘stom’. Want wàt de gevonden zwarte doos van het rampschip ook zal aantonen, op het eiland en in Porto Santo Stefano is iedereen overtuigd van een menselijke fout. De kapitein dus.
‘Luister Francesco’, – zo werd ik in mijn Italiaanse tijd genoemd – ‘de kapitein kwam veel te dicht onder de kust omdat hij een oud-collega die op Giglio woont een saluut wilde brengen. Die was op dat moment niet aan de haven, maar zat in een restaurant’. Ook dat nog… Het blijkt meer en meer dat het geen onzinverhaal is. Cruiseschepen voeren wel vaker onnodig dicht langs het eilandje. Niet alleen om een oude maat te groeten, maar ook om de passagiers een pleziertje te doen. Want die kijken vanaf de bovendekken letterlijk op het haventje van Giglio Porto neer.
‘Het enige goede wat die kapitein heeft gedaan is om het al gecrashte schip naar de kust te sturen. Al kwam hij daardoor in te laag water, zodat kapseizen het gevolg was. Maar alles beter dan een evacuatie op volle zee’
Op volle zee? Ik bekijk keer op keer de foto’s van die omgevallen oceaanreus. Honderdvijftig meter uit de kust. Wat doet zo’n cruiseschip zo dicht bij het eiland? Er is tenslotte ruimte genoeg. Bijna twintig kilometer tussen het eiland en het vasteland. Een royale vaargeul voor de talloze varende vakantiedorpen die daar steeds vaker passeren sinds het nabije Civitavecchia een drukke cruisehaven is geworden; ook al vanwege de nabijheid, nou ja, 100 kilometer, van Rome.
Romano vertelde me dat alle veerboten naar Giglio nu doorlopend zijn volgeboekt. Niet met de gebruikelijke pendelaars, maar met ramptoeristen die een ongekend spektakel te zien krijgen. Zo’n gekanteld zeekasteel is tenslotte weer eens wat anders dan een aangespoelde dolfijn… ‘En die schuit ligt er nog wel een paar maanden’, voorspelt Romano me.
Dat zal niet van veel invloed zijn op het toerisme komende zomer. Maar wat zijn de gevolgen voor het milieu? Die vraag beginnen de Italiaanse autoriteiten zich nu te stellen, omdat het in de Tyrrheense Zee – en dus ook rondom Giglio – in dit jaargetijde af en toe akelig kan stormen en het gekapseisde schip heeft nogal wat olie aan boord. Maar ook zonder op de klippen te lopen zijn die monsterachtig grote cruiseschepen op een of andere manier toch een risico voor het (maritieme) milieu dicht onder de kust. Dus duiken prompt de eerste voornemens op om cruiseschepen van de allergrootste categorie te verbieden te dicht langs kustgebieden te varen of af te meren. En dan met name bij Venetië.
Giglio blijft weliswaar een fraaie lelie, maar wel een geknakte.
Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken
|
|
|
De doodsstrijd van een president |
|
Marjolijn Uitzinger
|
|
maandag 16 januari 2012 |
Berlijn – Een week of drie geleden schreef ik nog dat de Duitse president Wulff zich na zijn financiele sjoemelpartijtjes misschien nog zou kunnen bevrijden uit zijn benarde situatie, als hij zich rouwmoedig zou opstellen in zijn Kersttoespraak. Hij wijdde er geen woord aan. Wat een merkwaardig automatisme is dat toch bij machthebbers: als ze worden aangevallen zetten ze de hakken in het zand en gaan een beetje rommelen met de waarheid, soms tot flagrante leugens toe. Dat kostte de arrogante minister van Defensie zu Guttenberg vorig jaar de kop en je zou denken dat Christian Wulff daarvan wel iets geleerd zou hebben. Maar nee.
Kennelijk vond ook Bondskanselier Merkel dat hij wel wat meer bescheidenheid aan de dag mocht leggen, want kort na het uitzenden van de Kersttoespraak kwam de president alsnog met een verklaring waarin hij zijn spijt uitdrukte dat hij destijds kennelijk een verkeerde indruk had gewekt. Maar verder ging hij niet; hij hield vol dat er in feite niets aan de hand was. Wat er toen volgde was geen verrassing. Je kunt het patroon uittekenen. Steeds meer onthullingen over financiele machinaties, (te) goedkope kredieten, vakanties bij rijke vriendjes, upgradings in dure hotels op kosten van een of andere bevriende industrieel, een woordvoerder die tot zijn nek in de snoepreisjes bleek te zitten en dus ijlings werd geloosd, de belofte in een televisie-interview dat alle informatie openbaar zou worden gemaakt en de teleurstelling toen dat slechts 6 A4tjes bleken te zijn, op advies van de advocaten. De politiek boos, de media woedend, de publieke opinie steeds afwijzender. Nog maar een derde van alle Duitsers vindt dat de president kan aanblijven.
Zo ongeveer de enige die hem nu nog overeind houdt is Merkel en dat weet iedereen. Aftreden van Wulff zou ook voor haar en haar partij niet fijn zijn. Maar deze slepende affaire gaat de CDU ook stemmen kosten. De vooraanstaande sociaaldemocraat oud-minister Steinmeier, die aanvankelijk verklaarde dat het land geen behoefte heeft aan een presidentscrisis, roept inmiddels openlijk dat Wulff zijn taak niet meer goed kan uitoefenen omdat hij volkomen aan de leiband van Angela loopt. Dit weekend distantieerde ook Wulffs partijgenoot en opvolger in zijn deelstaat Nedersaksen, minister-president David McAllister, zich van de president, wanneer zou blijken dat hij het deelstaatparlement destijds onjuiste informatie heeft verstrekt over zijn banden met de zakenwereld.
Op de nieuwjaarsreceptie van Wulff ontbraken belangrijke gasten. Natuurlijk kwam Merkel pontificaal haar opwachting maken en de fotocamera’s flitsten bij de warme handdrukken die werden uitgewisseld. Ze blijft erbij dat de president zijn taak kan afmaken, maar ook zij benadrukt steeds meer dat er volledige openheid van zaken moet worden gegeven en ik stel me zo voor dat er achter de schermen af en toe een hartig woordje valt tussen de kanselier en de president. Dit weekend verdedigde Merkel ook het optreden van de media, dat door sommigen als heksenjacht wordt gekenschetst: ‘We zijn een vrij, democratisch land, en daarbij horen veelzijdige media die het recht hebben vragen te stellen, omdat ze intermediair zijn tussen de politiek en de bevolking,’ zei ze in een interview.
Het is elke dag weer smullen van de berichtgeving, maar het heeft ook iets genants. De doodsstrijd van een glimlachende robot, die bij zijn aantreden door velen werd gezien als een ongevaarlijke gladde saaineus, maar die zich heeft ontpopt als het schoolvoorbeeld van een zakkenvuller, een schijnheilige mooiprater die vooral goed voor zichzelf heeft gezorgd en halve waarheden vertelt. En dat voor een ambtsdrager die een rolmodel moet zijn, die boven de partijen moet staan, een man die integriteit en moreel gezag moet uitstralen.
Steeds vaker valt in speculaties over de opvolging de naam van CDU-kanon Thomas de Maizière, die in het kabinet van Merkel begon met de portefeuille van Binnenlandse Zaken en in maart vorig jaar zu Guttenberg opvolgde als minister van Defensie. Een rechtlijnige, degelijke christelijke politicus, een soort Donner. Hij lijkt de meest waarschijnlijke nieuwe Bondspresident, al zegt niemand dat hardop. Het is wachten tot de bijl valt voor Wulff, maar dat kan in mijn ogen echt niet lang meer duren.
Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken
|
|
|
Bezwaren tegen euro waren bekend |
|
Paul van Velthoven
|
|
vrijdag 06 januari 2012 |
Anders dan de oprichting van de Europese markt aan het begin van de jaren negentig was de creatie van de euro een politiek project. Tien jaar na het ontstaan van de Europese eenheidsmunt moet worden erkend dat economische integratie vooraf had moeten gaan aan financiële. De stemmen die daar destijds voor pleitten werden overstemd door vrijwel alle politici. Nu zullen de economisch zwakste landen de sterkste moeten bijbenen om de euro te kunnen behouden.
Toen bondskanselier Kohl kort na de val van de Muur in november 1989 zijn westerse bondgenoten meedeelde dat hij uit was op de hereniging van Duitsland, confronteerde president Mitterrand hem met een oud verlangen van Frankrijk: de vorming van een monetaire unie. Al heel kort na het ontstaan van de economische samenwerking in Europa in de jaren vijftig dreigde het waardeverschil tussen mark en frank roet in het eten te gooien. Voor de Fransen was het van meet af aan duidelijk dat zij de economische kracht van Duitsland nooit konden evenaren. Om hun hegemonie in het naoorlogse Europa te behouden, hadden ze niet alleen behoefte aan een eigen atoomwapen, maar ook een gemeenschappelijke munt. De mark, die zich dank zij het Duitse Wirtschaftswunder als een bijzonder sterke munt ontwikkelde, zou daarmee onttroond worden. Als prijs voor de Duitse eenwording – die met name de Fransen met zeer gemengde gevoelens bezagen - , beloofde Kohl dat zijn land zich door middel van een muntunie vast zou verankeren in de Europese samenwerking. Twee jaar later, in 1991, werd in het verdrag van Maastricht aldus besloten. Deze voorgeschiedenis bewijst dat de EMU, de Europese Monetaire Unie, anders dan de eerder tot stand gebrachte ene Europese markt, in de eerste plaats een politiek project was.
|
|
Lees meer...
|
|
|
|
<< Begin < Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende > Einde >>
|
| Resultaten 1 - 11 van 183 |
