Biden’s zware taak: In de voetsporen treden van Franklin Roosevelt

 

Lange tijd leek het er op dat de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden bij zijn aantreden komende week als hoogste prioriteiten had het  herstel van de binnenlandse vrede door een president voor alle Amerikanen te willen zijn. Daarnaast zou hij  Amerika’s gehavende reputatie bij zijn bondgenoten in het Westen en in Azië moeten repareren. Maar de door Trump georkestreerde aanval op het Amerikaanse Congres heeft duidelijk gemaakt dat de democratie in de VS zelf nog steeds in acuut gevaar verkeert. De man die vier jaar lang wind had gezaaid door waar het maar kon alle regels van de Amerikaanse rechtsorde te negeren, heeft een storm geoogst die de Amerikaanse democratie tot nu toe maar ternauwernood heeft doorstaan. Nu zal het zaak zijn om Trump zelf uit te schakelen voor een nieuw openbaar ambt.  Beslissend voor de in gang gezette afzettingsprocedure is een meerderheid van twee derde in de Senaat. De Republikeinse senatoren die daarvoor moeten zorgen durfden voor het merendeel hun stem niet in het openbaar te keren tegen de man die de staatsorde zelf op het spel zette om aan de macht te kunnen blijven.

Het blijft schokkend dat  zelfs nadat de door Trump opgejutte indringers uit het Congres waren verwijderd acht Republikeinse senatoren en 138 Republikeinse leden van het Huis van Afgevaardigden de verkiezing van Jo Biden’s resultaat nog steeds niet wilden goedkeuren. Het kleine aantal Republikeinen dat daartoe wel bereid was, werd het mikpunt van de bestormers van het Capitool. Deze senatoren werden gezien als verraders van hun idool, Donald Trump. De rol van deze rechtse extremisten is bij lange na nog niet uitgespeeld. Verder lezen

Hoe intelligent is deze lockdown?

 

Als ik de stad inloop, straalt het licht van de in suikerspin-kleuren geverfde winkel met de ongelofelijke naam Donutella mij tegemoet. Nog een woordgrap ook: de naam doet vermoeden dat de topattractie hier een donut is, die ze vullen met chocolade hazelnootpasta. Ze zijn open en besprenkelen donuts met veelkleurige stippeltjes voor de hongerige clientèle. Mooi dat we dat niet hoeven te missen. Drie deuren verder is de stroopwafelwinkel. Die mag ook open: de verkoper bakt net verse wafels. De geur ervan wordt via een vernuftig systeem op neushoogte de winkelstraat ingeblazen. Althans, daar verdenk ik ze van. Net als dat verpleegtehuis, waar ze iedere ochtend tegen ontbijttijd de hal volspuiten met de lucht van versgebakken spek. Dat maakt nu eenmaal  hongerig.

 

En daar is de volgende winkel die open mocht blijven: de dranken super. Een essentiële winkel, want alleen die hoefden niet te sluiten in deze lockdown. Moest je je van deze staatssecretaris van volksgezondheid nou juist niet zorgen maken als alcohol voor jou een essentieel product wordt? Maar er brandt licht en er zijn verkopers en klanten. Misschien maar beter: drooglegging heeft weer hele andere, minder plezierige effecten op de samenleving. En iets dergelijks geldt dus ook voor de coffeeshop. Open. Zelfs in de smartshop kun je terecht. En in de hondentrimsalon.

Jammer alleen dat de boekwinkel gesloten is, de concertzaal en het museum dicht.

 

Heette de eerste lockdown nog ‘intelligent’ – waarschijnlijk omdat we ons volkje zo veel slimmer vinden dan andere, de tweede lockdown heet alleen nog ‘lockdown’. Maar is ie nou intelligenter of minder intelligent dan de eerste?

Is het slim om donuts met chocopasta, stroopwafels, paddo’s, wiet en drank te kunnen blijven kopen, je hond te laten trimmen?

Begrijpen we het nog of zijn we niet intelligent genoeg?

 

 

 

 

De oogst van vier jaar Trump

 

De laatste vier jaar met Trump heb ik geregeld met misnoegen gekeken naar beelden van wat ik mijn tweede homeland ben gaan noemen.  Maar de beelden van de door Trump georkestreerde aanval van een uitzinnige menigte op het Capitol heb ik met walging gezien. Dat is wat je oogst na vier jaar lang presidentieel schelden op alles wat niet rechts is en voortdurende beschimping van de ordentelijke journalistiek. Het is niet prettig om walging te voelen voor een land dat zo veel moois herbergt. Ik heb er eind jaren zeventig en begin jaren tachtig van de vorige eeuw gewoond, ben er ook daarna veel terug geweest en ben van het land en de mensen die er wonen gaan houden.

Amerika is in oorsprong een conservatief land, maar bijna altijd met een vriendelijk gezicht. Ook toen ik daar woonde, verbaasde het conservatisme mij soms. Op een partijtje in de fraaie buurt waar wij gingen wonen, liet een vriendelijke buurman mij weten dat als ik in deze buurt een zwarte zag lopen, ik onmiddellijk de politie moest bellen. Ik was te verbijsterd om te antwoorden, maar het liet mij niet meer los. Bij een diner op het Foreign Press Agency zat ik naast een allervriendelijkste ambtenaar van Buitenlandse Zaken. Die vriendelijkheid verdween toen we het over Cuba kregen. Ik betoogde dat de gemiddelde Cubaan toch beter af was onder Fidel Castro dan onder diens wrede voorganger Batista. Of ik gek geworden was. De man heeft de rest van het diner geen woord meer met mij gewisseld.

Ik herinner mij nog het eerste bezoek aan de kapper, een aardige man, die natuurlijk onmiddellijk vroeg ‘where you from’, zelf roots bleek te hebben in Italië en mij het hemd  van het lijf vroeg over het leven in Nederland. Ik vertelde hem over de zegeningen van onze ruime sociale voorzieningen.  Na een  tijdje keerde hij zich van mij af, keek naar me zoals je van een afstand een uniek kunstwerk beschouwt en zei ‘sir, you are a communist’.

Amerika heeft altijd een grote aantrekkingskracht gehad op conservatief ingestelde mensen. Kijk naar de grote Nederlandse gemeenschap in Michigan, waarbij in sommige gebieden onze eigen ‘bijbelbelt’  een losgeslagen bende lijkt. Amerika is wel veranderd. Dat gebeurde al bij de overgang van president Carter naar Ronald Reagan. Onder Carter waren de Volkswagen kevers erg populair en zag je ook bij officiële ontvangsten mannen in  geruite houthakkershemden. Reagan en vooral zijn vrouw Nancy zorgden voor een overgang naar elegante kleding en opzichtige sieraden. Je zag de verandering heel duidelijk in de etalages van modewinkels in Washington DC. Echt aansprekende presidenten zijn er daarna niet geweest. De mateloze populariteit van Obama, overigens meer buiten dan binnen Amerika, is nogal overschaduwd door de felle tegenwerking van een Republikeins Congres. Toen mijn jongste zoon en ik een paar jaar geleden een wat langere trip aan de Oostkust maakten, zagen we weer een vriendelijk Amerika. Maar wat ons meteen opviel was dat het verkeersbeeld veel en veel ruwer was geworden. En mijn zoon constateerde geschokt dat alle minder aantrekkelijke baantjes door zwarte mensen worden uitgevoerd.

Bij het zien van de gruwelijke beelden van vorige week  gingen mijn gedachten terug naar het beeld van de militair, die met getrokken pistool op het spreekgestoelte stond van het Spaanse parlement. Dat was in 1981, de coup mislukte, maar ik heb dat schokkende beeld nog veel teruggezien als het over een intussen ordentelijk Spanje ging. Ik weet niet of het ooit nog goed komt tussen mij en Amerika. De eerste daden van Joe Biden zijn veelbelovend, maar van Trump en zijn fanatieke aanhang zijn we nog niet af. Ik heb troost gevonden in muziek, want op dat gebied blijft Amerika een prachtig land. Het concert van Simon en Garfunkel in Central Park (1981) werkt helend. Ruim 500.000 mensen waren erbij en geen enkele wanklank. De Amerikanen hebben een ‘Bridge over troubled water’ nodig.

Versplinterd Nederland worstelt

 

Er zullen weinig nostalgische gevoelens zijn als we deze week afscheid nemen van het jaar 2020. De Corona-ramp heeft ons leven een groot deel van het jaar beheerst of in ieder geval in hoge mate beïnvloed. En we zijn er nog niet klaar mee, al biedt het intussen wijd verspreide vaccin gerechtvaardigde hoop op een veel beter jaar. Het vaccin, waarvan diverse varianten op de markt komen, wordt inmiddels op vele plaatsen toegepast. De kaart, waarop de landen worden ingekleurd die het vaccin al toepassen, is bijna vol. Alleen in het noord-westen van Europa blijft een klein plekje hardnekkig wit. Dat witte vlekje is Nederland, want wij beginnen pas op 8 januari met prikken.

Waarom? Volgens de regelaars onder leiding van minister Hugo de Jonge willen wij het vooral heel zorgvuldig doen. Dat wil dus zeggen dat de rest van de wereld die zorgvuldigheid niet in acht neemt. Onzin natuurlijk. Onze aanpak van de vaccinatie is al net zo arrogant als bij de eerste maatregelen tegen de pandemie, toen wij een ‘intelligente’ lockdown afkondigden, daarmee impliciet aangevend dat de rest van de wereld zich van een ‘domme’ lockdown bediende.

Nee, er is iets anders aan de hand in ons land. Bij ons is veel goed georganiseerd, maar die organisatie loopt bijna altijd over zoveel schijven dat er gemakkelijk ongelukken, vertragingen of andere ongemakken kunnen ontstaan. Verder lezen

Beeld van troostmeisje leidt tot diplomatieke rel

 

Een Aziatische vrouw op een rechte stoel, handen in de schoot, droevig uiterlijk. Naast haar eenzelfde stoel, leeg. Dit bronzen beeld in de Berlijnse wijk Moabit stelt een Koreaans troostmeisje voor, een van de circa 200 duizend vrouwen en meisjes die tijdens de tweede wereldoorlog naar Japan werden gedeporteerd om daar te werken in militaire bordelen. Ze kwamen vooral uit Korea en China maar ook uit andere landen, zoals Nederlands-Indië. En voor bijna de helft uit Japan zelf.

Het land heeft deze misdadige praktijken, waarvan meisjes van elf jaar al slachtoffer werden, altijd ontkend en het was dus geen wonder dat de Japanse regering prompt op 29 september, een dag na de onthulling door de Duits-Koreaanse vereniging Korea Verband, aan de bel hing bij allerlei instanties, tot aan het ministerie van Buitenlandse Zaken toe. Aanvankelijk had de actie succes; het stadsdeel Mitte, waar Moabit onder valt, eiste anderhalve week later de verwijdering van het beeld, dat de naam `Friedensstatue´ draagt.

Uiterlijk 14 oktober moest het beeld verdwijnen, `wegens aanzienlijke belasting van de Duits-Japanse betrekkingen.´ Twee medewerksters van het stadsdeelbestuur kwamen dat besluit van 4 pagina´s overbrengen aan de vereniging, met de mededeling dat eventuele bezwaarschriften geen opschortende werking zouden hebben. De vergunning, die een jaar gold, zou worden ingetrokken. Verder lezen