Alle berichten van Frans Kok

Over Frans Kok

Frans Kok (1944) is consultant public affairs. Daarvoor was hij o.m. politiek redacteur en columnist van NRC Handelsblad en directeur communicatie van het ministerie VROM

Viva Italia

 

Op Italië is veel aan te merken. Eigenlijk teveel om op te noemen, zeker nu. Maar op één terrein springen ze er duidelijk positief uit: de moderne literatuur. Elke paar maanden verschijnt er wel weer een prachtig geschreven roman. Van Alessandro Barrico tot Paolo Giordano. Van Sandro Veronesi tot – vooruit – Elena Ferrante. En dan laat ik de voortreffelijke politieromans van Camilleri tot Chiara nog buiten beschouwing.

 

Vergelijk dat eens met Frankrijk, het land waar in mijn jeugd de beroemde schrijvers woonden. Verder dan Patrick Modiano en André Makine (maar dat is een halve Rus) kom ik niet. Nee, dan Italië. Ik tel in mijn bescheiden boekenkast 21 na-oorlogse schrijvers. Wat een land! En zonder uitzondering uitstekende stilisten, met aansprekende moderne thema’s. Beter dan de Fransen met hun gewichtigdoenerij en filosofische uitweidingen. Van ‘show, don’t tell’, hebben die nog nooit gehoord. Hun Italiaanse collega’s wel.

 

Net als de Engelsen trouwens. Ian McEwan, Graham Swift en Julian Barnes, zonder twijfel potentiële Nobelprijswinnaars. Met als outsider grand old lady Jane Gardam. Overigens: de Duitsers zijn aan een mooie inhaalrace bezig. En wat te denken van Orhan Pamuk en Murakami? En in de VS Paul Auster en James Salter?

Wat een rijkdom in deze barre Corona tijden.

Ruud Lubbers, een ongrijpbare workaholic

 

Het is alweer 40 jaar geleden dat ik Ruud Lubbers interviewde voor het bijvoegsel van de NRC. Ik wilde weten wat de drijfveren waren van een man die dag in, dag uit met tomeloze energie alle problemen te lijf ging die op zijn pad kwamen. Ik kwam er niet achter. Misschien wist hij het zelf ook niet. Dat blijkt eens te meer uit zijn politieke memoires die recent zijn verschenen.

Wel wist hij dat het een morele verplichting was zijn talenten ten volle in te zetten. Dat had hij van huis uit meegekregen en de Jezuïeten hadden hem dat op kostschool nog eens extra ingeprent.

Dat hebben we geweten. Hij redde het land mede uit de oliecrisis, smeedde het CDA aaneen en saneerde als premier het bijna failliete Nederland. ‘Ruud Shock’ noemde Thatcher hem bewonderend. Toch eindigde zijn Haagse loopbaan in mineur. Hij verloor zijn greep op het politieke handwerk en kon maar geen afscheid nemen van de macht. Het CDA kwam in een duikvlucht terecht.

Zijn memoires onthullen minder dan gehoopt. Nieuw voor mij was zijn snel groeiende afkeer van de drammerigheid van Joop den Uyl. Samen met Van Agt torpedeerde hij bewust diens 2e kabinet. Ook de openlijke vijandigheid van Helmut Kohl tegen zijn persoon komt breed aan bod. Maar Lubbers geeft toe dat hij daar wel aanleiding voor had gegeven.

Als persoon blijft hij een raadsel. Hyperintelligent, daadkrachtig, maar tegelijk wollig en ongrijpbaar. Wars van elke luxe. Rationeel, maar soms onnavolgbaar en vluchtend in een bijna kinderlijk godsgeloof. Altijd actief, eigenlijk een workaholic. Na zijn Haagse jaren volop bezig met de globalisering, de vluchtelingen en het milieu.

Tien jaar geleden sprak ik hem voor het laatst. Vanuit een sober kantoortje in het Rotterdamse WTC pakte hij het klimaatprobleem en de CO2 reductie aan. Belangstellend en joviaal, want dat was hij ook. Maar wel altijd doelgericht.

 

Het demasqué van de VVD

 

 

‘Asfalt, veiligheid en goede financiën. Dat zijn de klassieke VVD-thema’s. Pas toen we daarop terugvielen, werden we de grootste’. Aldus voormalig staatssecretaris Fred Teeven deze week in een interview in de NRC.

Nu zegt Teeven wel vaker ondoordachte dingen, maar ditmaal kwam het recht uit zijn hart. Net als zijn ontboezeming in 2017 dat hij bewust bezuinigde op de rechtsbijstand, ‘waardoor advocaten minder tijd hebben voor hun cliënt, zodat de verdediging niet veel meer voorstelt en de straffen hoger uitvallen’.

 

Voor mij is dat het demasqué van de VVD. Asfalt op plaats 1. En lacherig doen over klimaat en milieu. ‘Dat verkocht destijds voor geen meter’. En: ‘Ik krijg dit najaar een kleinkind, dus ik snap ook wel dat ik mijn afval moet scheiden. Maar daar houdt het toch wel op’.

 

En dan is deze egotripper nog verbaasd dat hij te licht is bevonden voor de Raad van State. Ook  staatssecretaris was, achteraf gezien, eigenlijk te min voor hem. ‘Ik had minister willen worden’.

 

De nummer 3 van de VVD (in 2010) heeft alvast zijn autobiografie gepubliceerd. Na zijn gedwongen aftreden en een kort intermezzo als buschauffeur is hij nu lobbyist aan het Haagse Lange Voorhout.

 

Lobbyen is een vak dat tact, geduld en inlevingsvermogen vergt.

Ik houd mijn hart vast.

Geef mij maar echte robots

 

Als je een robot wat vraagt krijg je antwoord. Als hij belooft terug te bellen doet hij dat ook. Meestal is de voorgestelde oplossing correct. Bij halve robots is het een kwestie van geluk hebben. Halve robots, en dan bedoel ik mensen van vlees en bloed die helpdesks en callcentra bemannen, weten vaak niks, mogen niks en kunnen niks. Behalve zich vastklampen aan een protocol.

 

Yuval Harari zei deze week bij Adriaan van Dis dat robots intelligenter zijn dan mensen, maar dat ze geen bewustzijn hebben. Prima toch, dacht ik. Houden zo. De halve robots mogen dan wel over een bewustzijn beschikken, maar ze gebruiken het verkeerd of schakelen hem uit. De toeslagenaffaire is er het meest sprekende voorbeeld van. En iedereen die wel eens een bankpasje moet vervangen, of een schade moet melden of de gemeente aan de lijn wil krijgen, kan ervan meepraten.

 

Het spotje over de paarse krokodil, wie herinnert het zich niet? Dat dateert uit 2005. Sindsdien het verschijnsel alleen maar erger geworden. Het spotje was afkomstig van Ohra en werd vorig jaar nog eens herhaald. Laat ik nu precies 3 maanden bezig zijn met een akkefietje met datzelfde Ohra. ‘We gaan het uitzoeken. We bellen u terug’. Mooi niet.

 

Een robot kan je programmeren. Je kunt hem een soort afgeleid bewustzijn meegeven. Je kan hem zo instrueren dat hij de empathische kant opgaat als de klant het kennelijk moeilijk heeft. Of een pauze inlast. Of een ingewikkelde kwestie voorlegt aan een deskundige en een dag later terugbelt. Daar kunnen de halve robots van de Belastingdienst nog wat van leren. Als ze zin hebben. En als het mag van het protocol.

Hiep hiep hoera voor Bill Gates  

 

Meestal erger ik me groen en geel aan providers, zoals ze genoemd worden. KPN was een ramp, vandaar Xs4all. Google steelt al je data, daarom Firefox. En natuurlijk Duck duck go als zoekmachine.

Microsoft is pure geldklopperij, dus dan maar een illegale versie.

 

Maar wat Microsoft betreft herzie ik mijn mening. Twee dagen geleden kreeg ik een bloedstollende waarschuwing dat Windows 7 met onmiddellijke ingang niet meer werd ondersteund. Ik diende direct Windows 10 aan te schaffen, anders zou ik worden overstelpt met virussen en malware.

 

Nu vond ik die melding al best sympathiek. Want Bill Gates weet heel goed dat ik een illegale versie heb. Dat meldt hij me namelijk tweemaal per jaar. Ik schrik dan even en ben bang dat ik word afgesloten of zelfs een boete krijg. Maar nee, hoor, er gebeurt niets en Bill en ik gaan beiden over tot de orde van de dag.

 

Ik internet nu al twee dagen onbeschermd en kijk angstig of de boeven al hebben toegeslagen. Niks daarvan. Sterker nog: wat verschijnt er opeens op mijn scherm: “Update 1 van 4 wordt geïnstalleerd”. En daaronder: “Schakel uw computer niet uit”.

 

Daar heb je dus mijn goede oude vriend Bill weer! Hij is me niet vergeten. Goedmoedig brengt hij, zelfs ná doomsday, nog een pleistertje aan op mijn krakkemikkig systeem. Al ben ik illegaal, dat maakt hem persoonlijk niets uit. Je stelt je leven in dienst van de liefdadigheid, of je doet het niet.

Kortom, één hoeraatje voor Bill.