Alle berichten van Marjolijn Uitzinger

Over Marjolijn Uitzinger

Marjolijn Uitzinger is journalist en voormalig radio- en televisiepresentator. Sinds 2006 woont zij in Berlijn, waar zij zich toelegt op het schrijven van non-fictieboeken en misdaadromans, uitgegeven bij De Geus. Daarnaast verzorgt zij literaire rondleidingen in Berlijn

Gerhard Richter doet boekje open over `Werk ohne Autor´  

 

Op 24 februari is het weer zo ver, de jaarlijkse Oscar-uitreiking. Duitsland heeft als kandidaat voor beste buitenlandse film `Werk ohne Autor´ (`Never look away´) ingezonden, die het tot de laatste vijf heeft geschopt  en ook in Nederland erg enthousiast is ontvangen. De film is bij het Duitse publiek ook goed gevallen, maar door de belangrijkste filmrecensenten genadeloos neergesabeld. Ik was het met die kritiek eens en mijn vrienden in Nederland verbazen zich daarover, want iedereen is nu juist zo onder de indruk.

Eerst het relletje tussen regisseur Florian Henckel von Donnersmarck en zijn hoofdpersoon, de schilder Gerhard Richter. De film beschrijft Richters leven, een Duitse familiegeschiedenis die typerend is voor de twintigste eeuw, bepaald door twee dictaturen, die van de nazi´s en de DDR. Richter is weliswaar bij het grote publiek in Nederland geen beroemdheid, maar vergis je niet, het is ´s werelds duurste levende kunstenaar, wiens werken voor tientallen miljoenen worden verkocht. Richter gaf na het verschijnen van `Werk ohne Autor´ een zuinige reactie, die erop neerkwam dat hij de film `te verbrokkeld´ vond. Achteraf bleek dat hij alleen de trailer had gezien en de DVD had opgevraagd (`Op mijn leeftijd kan ik geen drie-en-een-half uur in de bioscoop zitten´), die hem echter niet werd toegestuurd.

Toen het toonaangevende tijdschrijft The New Yorker hem eind vorig jaar om een interview vroeg, antwoordde Richter dat dit voor hem onmogelijk was, omdat zijn `weerzin´ inmiddels zo was gegroeid dat hij alleen al bij de herinnering aan de ontmoetingen met Donnersmarck een slecht gevoel kreeg.´ De tweede keer had The New Yorker meer succes; Richter stemde toe. En hij liet geen spaan heel van de grote regisseur. `Hij heeft mijn biografie misbruikt en extreem vertekend.´ Verder lezen

`Respekt-Rente´ nieuwe splijtzwam in Duitse politiek  

 

Wanneer het om Nederland gaat, is er weinig waarover de Duitsers zich zo kunnen verbazen als de pensioenen. Een flink bedrag elke maand, ook al heb je geen dag gewerkt in je leven, want de AOW komt gewoon op je bankrekening binnen. Wat een luilekkerland. Ze zijn jaloers en dat is begrijpelijk, want hun pensioenen zijn doorgaans niet bepaald om over naar huis te schrijven, ook al is het deels eveneens een staatspensioen. Ik ga het hier niet uitleggen, want het systeem is ingewikkeld, maar de uitkomst is in ieder geval heel mager, en bovendien vallen de pensioenen in de voormalige DDR nog lager uit dan die in West-Duitsland.

De armoede onder bejaarden is dan ook ten hemel schreiend, ook onder diegenen die nog werken. Want vaak blijven oudere mensen doorwerken, zelfs tot na hun 70ste, in veel gevallen met eenvoudig  maar zwaar werk dat slecht betaald  wordt. In het ergste geval zoeken ze hun heil in het verzamelen van lege flessen die voor een kwartje per fles ingeleverd kunnen worden bij de supermarkt. Ik ben gewend aan het beeld dat oude mensen, mannen en vrouwen, de afvalbakjes op straat nazoeken op flessen, maar mijn Nederlandse bezoekers schudden meestal ongelovig hun hoofd als ze het zien.

De sociaaldemocraten van de SPD willen een menswaardiger pensioensysteem. Minister van Sociale Zaken Hubertus Heil, de naam zegt het al, is de brenger van de blijde boodschap. Hij heeft een wetsvoorstel ingediend voor een zogeheten `Respekt-Rente´. Verder lezen

Domme voetballer lokt lelijk debat uit

 

Eén foto zegt meer dan duizend woorden, dat weten we. De Duits-Turkse voetballer Mesut Özil heeft het weer eens aan den lijve ondervonden. De Arsenal-speler liet zich op 13 mei in Londen vriendelijk lachend fotograferen met `zijn´ president Erdogan, zoals hij hem noemde. De opwinding daarover leidde tot een slechte sfeer in het Duitse nationale elftal, dat ook nog eens waardeloos voetbalde en dus terecht na de eerste ronde al uit het WK vloog. De commentaren bleven rondzingen in de media en op de social media, tot op de dag van vandaag.

 

Özil zelf reageerde aanvankelijk niet, maar verklaarde afgelopen zondag (dus vijf weken later) dat hij zich terugtrekt uit het Duitse nationale team. Hij deed dit in een driedelig Engels statement op Twitter, waar hij maar liefst 70 miljoen volgers heeft. Zijn argument: de foto met Erdogan was misbruikt om het verborgen racisme in de Duitse voetbalwereld tot uitdrukking te brengen. `En dat is gevaarlijk voor de samenleving (…) Ik zal nooit meer voor Duitsland spelen, zo lang ik racisme en gebrek aan respect voel.´ En als het gaat om de kritiek op de Turkse dictator: `Ik ben voetballer, geen politicus.´ De mens moet van de politieke leider worden onderscheiden, vindt Özil.

 

De sociale media staan uiteraard bol van de voors en tegens, en intussen is ook een debat over integratie en racisme in de sportwereld uitgelokt. De toon daarvan is vaak niet fraai. Zo zei Uli Hoeness, voorzitter van de voormalige club van Özil, Bayern München: `Die speelt al jaren als een drol. (…) En nu verschuilt hij zichzelf en zijn wanprestatie achter deze foto.´ En Willi Lemke, oud-bestuurder van Özils club Werder Bremen: `Erg slim vind ik het niet. Hij speelt in het Duitse elftal en wilde dat ook altijd, maar ik heb nooit gemerkt dat hij zich daarmee identificeerde.´

Verder lezen

Het persoonlijke is politiek (en omgekeerd)  

 

Natuurlijk, de vluchtelingencrisis is de aanleiding. Daarover zijn ze het grondig oneens, al jaren, Bondskanselier Angela Merkel (CDU) en de chef van de Beierse zusterpartij CSU, Horst Seehofer, tevens minister van Binnenlandse zaken. Maar de diepere oorzaak is dat ze elkaar niet kunnen luchten of zien, en dat duurt ook al jaren. Het huwelijk tussen de arrogante Beier en de steile Oost-Duitse domineesdochter was bij de verloving al gedoemd te mislukken.

 

`Ik kan met die vrouw niet verder werken.´ Op het moment dat deze verzuchting van Seehofer bekend werd, wist iedere politieke waarnemer dat de crisis alleen nog maar een kwestie van tijd was. Op het moment dat ik dit schrijf is het nog niet zo ver, maar ik zou niet weten hoe de val van de regering nog voorkomen kan worden – als twee politieke leiders elkaar haten, is er geen redding mogelijk. Het persoonlijke is politiek en politiek is persoonlijk. Compromissen zijn een gepasseerd station.

 

Het conflict spitst zich toe op de afwijzing van vluchtelingen aan de grens. Seehofer wil iedereen die al elders in een asielprocedure zit of via een ander EU-land is binnengekomen en daar geregistreerd is, de toegang tot Duitsland weigeren en ze terugsturen naar Oostenrijk, ondanks felle protesten van de Oostenrijke premier Sebastian Kurz. En Merkel wil vluchtelingen aan de grens alleen afwijzen in samenwerking met andere EU-landen. Het land, waar de betrokkene Europa is binnengekomen, moet ze ook terugnemen. Met Spanje en Griekenland heeft ze daarover dit weekend in Brussel concrete afspraken gemaakt, met Italie was daar geen denken aan, en verder blijft het bij een vage beginselverklaring. Dat is voor Seehofer niet genoeg.

Verder lezen

Modekoning Lagerfeld wil zijn pas teruggeven  

 

 `Moest ze zeggen dat een miljoen vluchtelingen welkom waren? Men moet zich het verleden van Duitsland herinneren. Ik haat Merkel, omdat ze dat vergeten is. En het gevolg is dat er nu honderd neonazi´s in het parlement zitten.´

Modekoning Karl Lagerfeld heeft opnieuw de aanval geopend op de Bondskanselier. Hij dreigt zelfs zijn Duitse staatsburgerschap op te geven, iets wat hij tot nu toe altijd ver van zich wierp: ik ga daar geen afstand van doen omdat mevrouw Merkel domheden begaan heeft, zei hij enkele maanden geleden tegen het Franse blad `Le Point´.

 

Maar nu is dat moment toch bijna aangebroken, aldus Lagerfeld (die sinds 1952 in Parijs woont) dit weekend in een interview met hetzelfde blad, dat blijkbaar niet genoeg van hem kan krijgen. `Als domineesdochter kan Merkel de nazi-misdaden niet verkroppen en daarom wilde ze Duitsland een goede indruk laten maken. Maar het paradoxale is dat ze daarmee juist het kwaad aan de macht helpt.´

 

Uiteraard bedoelt de modekoning de AfD, de extreemrechtse partij Alternative für Deutschland. `Als dat zo doorgaat, geef ik mijn Duitse staatsburgerschap op´, kondigde hij aan. Fransman wil hij trouwens ook niet worden, hij houdt niet van naties en voelt zich wereldburger. Zijn woede richt zich vooral tegen het feit dat Duitsland nu, ondanks de holocaust, `meer dan een miljoen moslims heeft binnengehaald, de ergste vijanden van de joden.´

Verder lezen