China loopt groot risico met ingrijpen in Hong Kong  

 

Met troepenbewegingen van het Chinese Volksleger rond Hong Kong en massieve propaganda van de communistische partij in China over buitenlandse machinaties die de oorzaak zouden zijn van de zware ongeregeldheden in de voormalige Britse kroonkolonie, menen plaatselijke waarnemers dat interventie van het Chinese Volksleger elk moment voor de deur kan staan. De vraag rijst natuurlijk of de overeenkomst die destijds tussen de Chinese leider Deng XIao Ping en de toenmalige Britse premier Margaret Thatcher in 1984 werd gesloten, en die behelsde dat Hong Kong vanaf 1997 voor vijftig jaar zijn eigen bestuur en rechtssysteem mocht behouden, levensvatbaar was.

Jamil Anderlini die jaren lang vanuit Beijing werkte voor de FT en nu voor dezelfde Britse krant al weer enige tijd in Hong Kong woont, meent dat het Brits-Chinese akkoord wel degelijk een kans van slagen had. Onder Deng Xiaoping omhelsde China veertig jaar geleden het kapitalistische westerse verdienmodel. Met ronduit revolutionaire gevolgen voor de levensstandaard van de Chinezen. Het werd een nieuwe wereldmacht die de VS naar de kroon steekt. De hoop was toen dat China ook in bestuurlijk-politiek opzicht zou evolueren in westerse richting. Pas in 2047 zou Hong Kong integraal deel gaan uitmaken van China. Ook Taiwan zou zich dan misschien willen aansluiten bij China.

Maar in 1989 maakte de gewelddadige onderdrukking van studenten die streefden naar meer democratie op het Plein van de Hemelse Vrede een resoluut einde aan die ontwikkeling. Dissidenten als Harry Wu werden monddood gemaakt en verdwenen voor jaren in de Chinese goelag. Sinds het aantreden van Xi Jinping in 2012 heeft China zijn aspiraties op het wereldtoneel vergroot. Het wordt nu bijna weer even streng geleid als in de tijd van Mao. Nu moet het de wereldmacht worden waartegen het Westen zou moeten opzien. In vergelijking met het verleden worden de rollen nu omgekeerd. Toen Barack Obama najaar 2016 zijn laatste bezoek aan China bracht, werd hem dat duidelijk ingeprent. Het leidde tot het eerste Amerikaanse diplomatieke conflict met China.

Aantasting

De confrontatie met het westers georiënteerde Hong Kong kon daarom niet uitblijven. Sinds het aantreden van Xi Jinping werd aan het onafhankelijke bestuur van Hong Kong stukje bij beetje geknabbeld. Vanaf 2017 zou de regeringsleider van Hong Kong rechtstreeks gekozen moeten worden door de bevolking zoals vastgelegd in Basic Law van 1997. Maar het zijn steeds het beperkte aantal kiesmannen die op voorhand door de regering in Peking worden aangewezen die er voor zorgden dat er een leider werd gekozen die de instemming had van de Chinese communistische partij. Het vreedzaam verzet daartegen bloedde in 2014 na nieuwe manipulaties dood. Ondertussen is het aantal inwoners in Hongkong opgelopen tot boven de zeven miljoen. Daartoe behoren inmiddels een miljoen Chinezen die na 1997 zijn overgekomen uit China. Belangrijke zakenlieden uit China hebben sinds 1997 buitensporig grote invloed verworven door hun bezittingen in grond en onroerend goed. Wonen is sindsdien voor velen onbetaalbaar geworden. De nieuwe Chinese overheid die het bestuur van de Britten in 1997 overnam heeft veel zaken in de stad op hun beloop gelaten. Van een sociaal woningbeleid zoals dat in die andere miljoenenstad Singapore bestaat is geen sprake. Daar zorgt die overheid er voor dat men fatsoenlijk kan wonen in de stad. Het gevolg is toenemende extreme ongelijkheid in de voormalige Britse kroonkolonie.

Toen dit voorjaar het bestuur van Hing Kong een nieuwe wet lanceerde die uitlevering van mensen aan China mogelijk maakte, sloeg de vlam in de pan. Het excuus was de vlucht van een man die een moord had gepleegd en die ontkomen was naar Taiwan. In China zouden ze beoordeeld worden door rechtbanken die onder controle staan van de Chinese communistische partij. De onafhankelijke rechtspraak, de laatste dam tegen willekeur en machtsmisbruik, zou daardoor verloren gaan. De leider van Hong Kong, de in 2017 gekozen Corry Lam, wilde de wet alleen opschorten, niet intrekken nadat zo’n twee miljoen mensen tegen de wet hadden geprotesteerd. Ondertussen sloeg de politie tegen de demonstranten er op los op een manier die deed denken aan een totalitair regime. Dat zorgde voor nieuwe woede. Een verzoek voor een onafhankelijk onderzoek naar het optreden van de politie werd afgewezen evenals een terugkeer naar het bestuur, zoals dat in de Basic Law is vastgelegd.

Vervreemden

Als het Chinese leger op gewelddadige wijze een eind maakt aan de protesten in de stad zal het zich voor altijd vervreemden van de grote meerderheid van de inwoners van Hongkong. Maar even belangrijk is het feit dat, als de stad feitelijk in handen komt van de regering in Peking, Hong Kong zijn functie van economische en financiële bemiddelaar tussen China en het Westen verliest. De gereguleerde kapitaalmarkt onder onafhankelijke rechtspraak in Hong Kong speelde een belangrijke rol in de economische opkomst van China in de afgelopen veertig jaar. Belangrijke investeringen in China waren daardoor mogelijk, maar daardoor kon China via Hong Kong ook zijn vleugels verder uitslaan naar het Westen. Kenners geloven zelfs dat de globalisering waar China zoveel baat van heeft gehad om tot een supermacht uit te groeien op het spel komt te staan wanneer de regering in Peking daar een eind aan maakt. De strijd in Hongkong maakt duidelijk dat ook een autoritaire bewind als dat van China aan bepaalde grenzen is gebonden.

 

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Paul van Velthoven

Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder
meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangsverscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen –Hoe België als natie mislukte’.
Paul van Velthoven

Over Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangs verscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen – Hoe België als natie mislukte’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>