China moet aan zet: waar kwam het Corona virus vandaan?

 

De Amerikaanse regering wil opnieuw onderzoek naar de oorsprong van het coronavirus. Het onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie dat de Chinezen na lang dralen en onder extreem strenge veiligheidsmaatregelen dit voorjaar toestonden leverde onvoldoende  nieuwe inzichten op. Het  gaf geen uitsluitsel over de hamvraag: was het virus op natuurlijke wijze overgesprongen van dier op mens op de dierenmarkt  in Wuhan of was het virus door een fout van een van de medewerkers ontsnapt uit het Chinese nationale laboratorium voor virusonderzoek  in dezelfde stad? De Chinezen sloten die laatste mogelijkheid categorisch uit, en daar sloot de WHO zich min of meer bij aan, maar de VN-organisatie erkende tegelijkertijd dat de Chinezen reële vragen over de herkomst onbeantwoord lieten en dat  hun medewerking aan het onderzoek minimaal was geweest.

Ondertussen zaten de Amerikaanse inlichtingendiensten afgelopen jaar niet stil. Zij verzamelden  al onder Trump een hoop nieuwe gegevens over de toedracht van het ontstaan van de pandemie. Maar zij zouden niet gewild hebben dat deze gegevens met een louter politiek doel zouden worden uitgebuit zoals onder Bidens voorganger  Trump was gebeurd. Die noemde het Covid 19 virus zonder bewijzen daarvoor aan te dragen het Chinavirus. De Chinezen gaven hem lik op stuk door op al even propagandistische wijze rond te bazuinen dat het virus China was binnengesmokkeld door de Amerikanen tijdens een sportontmoeting in 2019.

De nieuwe Amerikaanse regering onder Biden wil echter niet van propagandistische oogmerken beschuldigd worden. Onderstreept wordt in de VS ook dat onbetwistbare vaststelling van de oorsprong van het virus de gelegenheid biedt herhaling van een pandemie te voorkomen. Maar desalniettemin is natuurlijk het politieke belang van de juiste oorsprong navenant. Er bestaat bij de Amerikaanse inlichtingendiensten geen eensgezindheid over de vindplek van het virus, maar nu president Biden vorige week naar aanleiding van het materiaal dat hij van zijn inlichtingendiensten  onder ogen heeft gehad bij hen er op aan heeft gedrongen  het uiterste te doen om de waarheid over het ontstaan van het virus te achterhalen heeft de theorie dat het virus uit het laboratorium van Wuhan is ontsnapt opnieuw vleugels gekregen.

Een van de aanwijzingen daarvoor  is dat in Amerikaanse onderzoek is vastgesteld dat medewerkers van het laboratorium in Wuhan corona-achtige klachten vertoonden nog voordat het eerste geval van besmetting was vastgesteld. Drie van hen zouden zo ziek zijn geweest dat ze in het ziekenhuis werden opgenomen, aldus een artikel in Amerikaanse krant Wall Street Journal. In de  massa informatie die de Amerikaanse inlichtingendiensten hebben verzameld lopen de twee genoemde scenario’s dwars door elkaar heen. Biden heeft hen gevraagd uiterlijk eind augustus met conclusies te komen.

Ook dan is het onwaarschijnlijk dat het definitieve bewijs geleverd kan worden. Daarvoor is  immers  de  ruimhartige medewerking van de Chinezen ter plaatse nodig is. Door te wijzen op de succesvolle manier waarop China het virus met inenting klein heeft gekregen en door het in China ontwikkelde vaccin ruimhartig ter beschikking te stellen aan andere landen werd de vraag naar de herkomst van het virus naar de achtergrond geschoven.  Maar de druk om openheid van zaken te geven zal door het nu gestarte Amerikaanse onderzoek alleen maar  groeien.  Een pandemie waaraan naar schatting nu wereldwijd  minstens 3.5 miljoen mensen zijn overleden  vraagt nu eenmaal om een nauwkeurig onderzoek naar de herkomst ervan en niet alleen om medische redenen.

Hoe explosief dit onderwerp  voor de China is blijkt volgens FinTimes journalist Gideon Rachman wel uit de manier waarop Australië en zijn premier Scott Morrison  momenteel worden behandeld. De Australische premier had begin vorig jaar kort na de uitbraak van het virus het lef om een groot internationaal onderzoek van experts met vergaande bevoegdheden te eisen. Niemand had dit tot nu gedurfd. Toen waren de rapen gaar. Australië werd met hoge importtarieven op haar (grote) uitvoer naar China opgezadeld. Andere strafmaatregelen tegen het land volgden toen Australië de invloed van China in eigen land wilde beperken. Het maakt deel uit van de zog. wolf warrior strategie. Zij die kritiek uiten op China wordt het vuur hardhandig aan de schenen gelegd.  Ook Canada en Zweden werden recent aangepakt toen kritiek van die kant  niet op prijs werd gesteld en onlangs werden Europese parlementariërs onder wie het D66 – Kamerlid Sjoerdsma de toegang tot China ontzegd nadat hij een motie over de opsluiting van Oeigoeren had geïnitieerd.

Het is al geruime tijd duidelijk dat China onder de in 2013 aangetreden president Xi Jinping  een agressieve politiek voert jegens landen of personen die haar in de weg zitten of haar van misdaden beschuldigen. Weg is de openheid die China wilde betrachten tegenover het Westen sinds Deng Xiaoping begreep dat het communistische regime het kapitalistisch model moest omarmen als het weer wilde meetellen in de wereld. Maar dat het dan ook  rekening te houden met gerespecteerde standaarden in het verkeer tussen beschaafde naties. In plaats daarvan sluit het land zich weer geheel af. Rachman gelooft niet dat de wolf warrior politiek zal werken. De aanpak van Washington onder Biden is vele malen subtieler dan die onder Trump en zal daardoor veel meer steun verwerven van andere door corona getroffen landen. De bal zal opnieuw bij China komen te liggen. China’s  geloofwaardigheid staat op het spel als het weigert mee te werken.

 

 

 

Paul van Velthoven

Over Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangs verscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen – Hoe België als natie mislukte’.