|
Europa en regio eten staten leeg |
|
|
|
Theo Monkhorst
|
|
donderdag 18 oktober 2012 |
|
Nationale staten in Europa krimpen en zullen aan belang gaan inboeten. Tenzij de Euro uit elkaar spat. Immers, terwijl de regeringsleiders vergaderen over het afdragen van meer bevoegdheden aan de Europese Unie, proberen in verschillende landen regionale autoriteiten de nationale regeringen meer bevoegdheden te ontnemen. Hoe hangen deze ontwikkelingen samen?
Sinds de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de EGKS, heeft zich in Europa een steeds verdergaand proces van overdracht van bevoegdheden van nationale staten aan eEuropese instituten voorgedaan. Na de Europese Unie, een economische gemeenschap die vooral betrekking heeft op de europese markt, en dus een economische gemeenschap is, is er de Muntunie gekomen door de invoering van een europese munt, de Euro. Vooral dit laatste leidt tot een versnelling van de europeanisering van de macht, doordat de invoering van de Euro in feite een technisch foute beslissing was.
|
|
Lees meer...
|
|
|
De politieke les van een verloren generatie |
|
|
|
Theo Monkhorst
|
|
dinsdag 24 januari 2012 |
Het meest gehoorde woord uit de mond van deelnemers aan de Occupy beweging is ‘machteloos.’ We hebben het dan over goed opgeleide vrouwen en mannen van tussen de 20 en de 40. Mensen teleurgesteld in hun verwachtingen, aan wie beloofd is dat zij na hun studie een interessante baan zouden krijgen en die moeten constateren dat politiek èn bedrijfsleven die belofte niet nakomt. Alles wat hun ouders hadden, sociale zekerheid, gelijkheid, kansen, is nu ingestort. Het vrije marktdenken heeft gefaald en financiële conglomeraten heersen in hun ogen over de wereld. Jonge mensen, die nu dreigen te behoren tot een verloren generatie. Die niet ideologisch, hooguit romantisch, genoemd kunnen worden en die gebruikmakend van de moderne sociale media elkaar inspireren om te protesteren tegen dit onrecht.
Dit valt af te leiden uit de boeiende documentaire die de VPRO maandagavond uitzond over de Occupy beweging in Europa en met name in een aantal Zuid-Europese landen. Het geeft wat meer inzicht in deze tot op heden nogal ongerichte protestbeweging. Het boeiende is dat het een zeer herkenbare analyse is die samenhangt met de nasleep van de trits crises: huizen- , banken- en eurocrisis, uiteindelijk resulterend in een economische depressie.
Is de analyse herkenbaar en verdedigbaar en daarom in zichzelf niet verrassend, bijzonder is het globale karakter ervan en het gebruik van communicatie- en pr- methoden van de internet generatie. Daarmee vertoont het verwantschap met de opstanden in Noord-Afrika en het Middenoosten, eufemistisch de Arabische lente genoemd. Ook daar ging het over jonge mensen en het gebruik van sociale media.
De International Labour Organisation (ILO) waarschuwt wereldwijd voor een baanloze generatie en stelt dat er 600 miljoen banen bij moeten komen. Een formidabel legioen dat, als het elkaar eenmaal via de sociale media gevonden heeft, een revolutie kan veroorzaken. Daarom is het zaak voor de politiek na te denken wat het antwoord op deze schreeuw om aandacht moet zijn, ook in Nederland.
Voor progressieve linkse en liberale partijen (PvdA, GL en D66) moet dat antwoord niet zo moeilijk zijn: internationale solidariteit, economische groei en gelijkheid, begrippen die nu al met de mond worden beleden maar nog geen invulling hebben gekregen. Conservatief links (SP) en rechts (PVV) blijven achter omdat hervormingen op arbeids- en huizenmarkt en internationale solidariteit, nodig voor economische groei, niet in hun programma staan. Conservatief rechts (VVD en deels CDA) zal met het oog op de volgende verkiezingen moeten nadenken over aanpassing van het stringente bezuinigingsprogramma en de ontwikkeling van een hervormingsbeleid. Met name de VVD schiet te kort in een serieuze analyse van de uitwassen van het kapitalisme en de correctie daarvan. Dat is alleen maar verklaarbaar door het beleid van Rutte c.s. om uitsluitend te scoren op sanering van de overheidsuitgaven en het monetaire beleid, met achterstelling van hervormingen op de arbeids- en huizenmarkt. Dat moge voor de korte termijn enig electoraal succes opleveren, als de werkloosheid blijft toenemen zullen de conservatieven van een koude kermis thuiskomen. Luister naar de hoogopgeleide jonge mensen uit de hele wereld die dreigen een verloren generatie te worden: zij zullen hun recht opeisen.
|
|
|
De zin van verspilling |
|
|
|
Theo Monkhorst
|
|
dinsdag 15 november 2011 |
We leven in een tijd van angst die tot verstarring leidt, zowel op het gebied van de economie, de wetenschap als de cultuur. Wat nodig is zijn politici met durf die ingaan tegen de bestaande ontwikkeling van uitsluitend bezuinigingen, verlangen naar het verleden en vermijden van risico’s. Verspilling is nodig om groei te bevorderen, durf nodig in plaats van angst. Alleen op die manier kunnen we vernieuwing realiseren die nodig is om de recessie te bestrijden.
Dat is de stelling die ik onlangs verdedigde tijdens een inleiding voor de Rotary in Wassenaar.
‘Alles hangt met alles samen. Angst als uitgangspunt van beleid, leidt tot behoud in plaats van vernieuwing, tot nationalisme in plaats van internationalisering, tot straffen in plaats van opvoeden, tot afbreken in plaats van opbouwen.
Als een kabinet de culturele sector met de botte bijl behandelt, Europa ziet als een bedreiging in plaats van een belofte, vreemdelingen, die we nodig hebben voor onze toekomstige groei, behandelt als tweederangs burgers, geeft zo’n kabinet als boodschap af dat durf gevaarlijk is. Zo’n boodschap is met name voor jongeren levengevaarlijk. Voor het vormgeven en zeker stellen van onze toekomst is dus durf nodig, bereidheid te investeren in onzekerheden, met als enige zekerheid dat het ons verder brengt dan angst en verstarring.’
Voor wie regelmatig kranten leest is het wel duidelijk: alle logen, psychologen, sociologen, ecologen, deskundologen, zijn het wel eens: angst is het belangrijkste kenmerk van de huidige tijdgeest.
Wat wil je, wie wordt niet bang als hij dagelijks wordt geconfronteerd met:
1. De bankencrisis, monetaire crisis, economische crisis;
2. De globale machtsverschuivingen: Middenoosten, Noord-Afrika, China, Zuid-Amerika, met als gevolg landverhuizingen,
de verspreiding van het religieus fundamentalisme, terrorisme, vreemdelingenhaat;
3. De vervuiling en uitputting van de aarde, klimaatveranderingen, spectaculaire groei van de wereldbevolking.
4. Corruptie, machtsmisbruik, falende autoriteiten;
5. Internetrevolutie, tv democratie, populisme.
Vijf samenhangende clusters van ontwikkelingen die elkaar versterken en die angst inboezemen. Waar is de goede ouwe tijd toen de gulden nog de gulden was, iedereen Nederlands sprak in Nederland, het Christendom de leidende godsdienst was, Amerika onze grote vriend, de minister-president een autoriteit evenals de burgemeester, de rechter, de dokter en de bankier? Toen je lid was van een krant die vertelde hoe je moest denken en vieze woorden niet uit de radio of van het scherm kwamen, kinderen nog gehoorzaam waren en nette kleren standaard?
Waar is de tijd dat regels regels waren en de wet de wet?
Wie zou bij het verdwijnen van die standaard zekerheden niet bang worden?
|
|
Lees meer...
|
|
|
Korte verhalen van Jan Paul Bresser, een actuele Couperus |
|
|
|
Theo Monkhorst
|
|
zaterdag 05 november 2011 |
Zeventien verhalen in gedempte tonen, melancholiek als een herfsttuin, met de geest van Couperus en spelend in het Den Haag van nu. Dat is mijn karakteristiek van ‘Het verdriet van Eline’, een bundel korte verhalen van de Haagse journalist Jan Paul Bresser. Bresser, ondermeer oud chef kunstredactie van De Volkskrant, columnist en tot voor kort het hart van de culturele talkshow De Kersentuin in de Koninklijke Schouwburg, debuteert hiermee als schrijver van literaire fictie.
En het is een overtuigend debuut. Met een effectieve en zorgvuldig geslepen pen schetst hij miniaturen die de geest van het oude Den Haag ademen, maar tegelijkertijd verrassend actueel zijn en hier en daar zelfs bijna surrealistisch. Daarmee laat Bresser nadrukkelijk een eigen geluid horen, die wat de vorm betreft weliswaar is gebed in een Haagse traditie, maar qua inhoud vaak zeer van deze tijd is.
Zoals het humoristische verhaal van Ham, de vluchteling uit Bangladesh, werkzaam in de broodjeswinkel van Nel, die Jomanda overtreft bij de genezing van de zeurende oude moeder van zijn bazin. Of het opbeurende gesprek in het stoombad van de historicus die Hugo de Groot bewondert met de Turkse begrafenisondernemer, die gespecialiseerd is in het begeleiden van de begrafenis van kinderen.
Naast het weemoedige verhaal van de Indische weduwe die van de dichter Leopold houdt en euthanasie pleegt, staat de bijna surrealistische de reis van de oude man die van Den Haag naar Gouda gaat om incontinentie luiers te kopen, zodat bekenden hem daarbij niet betrappen en die in de trein worstelt met de luier in zijn onderbroek.
En wat te denken van de hilarische avonturen van een oude moeder met haar zoon, die een travestiet blijkt te zijn en op het strand in een dochter verandert.
De titel van het boek wijst heel geraffineerd naar Eline Vere van Couperus maar blijkt te gaan over een jonge weduwe die naar Nice vertrekt, terwijl de hele buurt rond de Juffrouw Idastraat in de veronderstelling verkeert dat er zich allerlei geheime liefdes achter de gesloten gordijnen van haar huis afspelen.
Toch waait de geest van Couperus over deze woorden. Maar dan een moderne Couperus in de persoon van Jan Paul Bresser, die in staat is deze korte verhalen geraffineerd op te bouwen, zodat veel verhalen in een zucht van de lezer eindigen. Het is te hopen dat het niet zijn laatste bundel fictie is.
Is er dan geen ‘maar … ‘ aan dit boek?
Jazeker, je moet er van houden.
Maar dan heb je ook wat.
Uitgeverij Athos, ISBN 978 90 414 1804 3
|
|
|
