|
Balkenende en Robespierre |
|
|
|
Han Mulder
|
|
maandag 22 februari 2010 |
De mooie biografie van de Britse historica Ruth Scurr over Robespierre heeft als ondertitel ‘Fatal Purity’, fatale zuiverheid. Het boek ligt momenteel in de ramsj. Gauw gaan kopen, want behalve dat het voortreffelijk is geschreven, schuilt er een hoop actualiteit in. Vraag: je gaat toch niet de demissionaire minister-president vergelijken met de ontspoorde voorman van de Franse Revolutie die zoveel mensen naar de guillotine stuurde dat het grondwater op de executieplaats, de huidige Place de la Concorde, ernstig door het bloed verontreinigd werd? Antwoord: ja en nee.
Jan Peter lijkt niet een man die erop uit is de bekende vlieg kwaad te doen, maar Maximilien de Robespierre schijnt van huis uit ook een zachtaardig jongmens te zijn geweest. Zijn fatale zuiverheid in de leer, gedrenkt in een mengsel van onkreukbaarheid, geloof in eigen onmisbaarheid en uiteindelijk verduisterde kijk op de realiteit, leidde de jonge ooit zo veel belovende advocaat uit het Noordfranse Arras op nog geen 36-jarige leeftijd naar het grote scheermes en de onvermijdelijke mand waarin de koppen rolden. Fatale zuiverheid, mooi samengevat door Ruth Scurr.
De tijden zijn ingrijpend veranderd, maar karakters blijven herkenbaar. Balkenende zweert bij zijn gelijk en dat draagt hij graag zijn nieuwe kabinet in: volgens de standaardrekening zijn vijfde, maar volgens sommige staatsrechtpuristen zijn zesde. Zuiverheid tenslotte. Aan het CDA-bestuur zal het vooralsnog niet liggen. Dat haastte zich meteen na de nacht van de lange messen om te verklaren dat Jan Peter weer de man zal zijn bij de komende verkiezingen. Ongelijk hadden ze niet bij die snelle actie. Ruzie in de tent is niet verstandig, hou de rijen gesloten, het CDA is daar altijd redelijk tot goed in bedreven geweest. Eén keer ging het fout. Dat was in de prille jaren van de huidige eeuw toen een coup het leiderschap van Jaap de Hoop Scheffer blijvend knakte. Daar denken ze bij het CDA niet met grote vrolijkheid aan terug, ofschoon de interne twisten toen wel een zekere Jan Peter Balkenende opleverden als de bonus voor nu, straks en misschien wel voor alle eeuwigheid amen. Waarbij aangetekend dat het laatste een nogal roomse lading heeft met weinig VU.
We zijn inmiddels een jaar of acht jaar verder. Zolang heeft Robespierre de tijd niet gekregen om het land naar zijn hand te zetten. Diens zuiverheid duurde korter alvorens ze hem fataal werd. Deze maandagmorgen passeerde Jan Peter alweer de hekken van paleis Noordeinde. Het regende en er waren paraplu’s. Singing in the rain. JP weet wat goed voor ons is. Wat zal er volgen? Waarschijnlijk slijten zijn molières de treden van paleis Huis en Bosch wederom een stukje verder in, wanneer hij weldra aan de zijde van de majesteit zijn rompkabinet mag presenteren. Onze eigen Maximilien uit de polder. Zonder schrikbewind, zonder guillotine natuurlijk, maar wel vol eigen gelijk en fel beleden zuiverheid. En fataal natuurlijk. Heel fataal. Laat daarover geen misverstand bestaan.
(
Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken
)
|
