Zelf heeft hij eens gezegd altijd dat jongetje van tien, elf jaar te zijn gebleven met zijn autootjes en speelgoedsoldaatjes. Trouw aan zijn vrienden, gul en aardig voor het personeel en andere onderhorigen. En vooral: veel pret en feestvieren. Omdat hij zijn rechtenstudie niet had afgemaakt en lichamelijk te zwak was voor het leger, moest hij wel naar het bedrijfsleven. Het werd een stageplaats zonder salaris op de postkamer van IG Farben in Parijs, en dus niet de belangrijke functie die hij er later van maakte. Een paar maanden later kreeg hij van een tante de tip dat de Wilhelmina en de onaantrekkelijke Juliana waren neergestreken in Igls om te skiën. Met geleend geld trok hij er ijlings naar toe. De rest is geschiedenis.

Ontegenzeggelijk heeft hij veel voor Nederland betekend. Vooral in de hoofden van mensen. Wat dat betreft is van der Zijl wat te negatief. Hij zorgde niet alleen voor een metamorfose van Juliana, het hele land leek door hem van een stoflaag ontdaan. Hij werd een held en dat was precies waar het land behoefte aan had. Vooral door zijn beweerde heldendaden tijdens en na de oorlog, die vrijwel alle volstrekt verzonnen zijn, dan wel sterk overdreven. Nu zouden we dat een goed staaltje spindoctoring noemen. Toen was het gewoon strooplikkerij van bevriende journalisten. Niemand prikte de roze zeepbel door. Bernhard die zogenaamd kind aan huis was bij Eisenhower en Montgomery. Onzin. Hij was een soort slagveld toerist, die in smetteloze uniformen de echte troepen voor de voeten liep. En na de oorlog sanctioneerde dat de Binnenlandse Strijdkrachten zich te buiten ging aan diefstal en onwettige arrestaties. Het enige dat hij goed kon was dingen ritselen. Voor zijn staf, maar ook voor uit Duitsland teruggekeerde gevangenen. Die bleven hem daarvoor eeuwig dankbaar en vereerden hem tot zijn dood.

Zoals, na de grauwe jaren van de oorlog had ons land grote behoefte aan een held. Bernhard was niet te beroerd die rol te spelen. Hij deed het met verve. Hij had geluk dat niemand zin had de duistere jaren rond de opkomst van Hitler weer op te rakelen. Archieven waren of verbrand of moeilijk traceerbaar. Daarom kon Bernhard zijn eigen wereld scheppen en waande zich onaantastbaar. Als een filmster reisde hij de wereld over. Tot Lockheed hem hardhandig terug in het hok duwde.

Aan het eind van zijn leven wilde hij schoon schip maken. Althans dat beweerde hij. Maar afgezien van zijn pijnlijke onthullingen over zijn onwettige dochters, trok hij vooral een rookgordijn op over zijn eigen leven. Om zijn duistere beginjaren af te dekken. Om de zelf gecreëerde mythe in stand te houden.

Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken