Haagse Columnisten - De terugkeer van Margot Friedlander

Archief

Frans Wijnands

Han Kogels

Frans Kok

Vertel het verder!
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden: e-mail to a friend

Plein
Omdopen Altijd gedacht dat de Mauritskade vernoemd was naar prins Maurits, de stadhouder. Geen fraai heerschap (hij liet van Oldenbarnevelt executeren) maar wel een kundig militair. Maar in de file had ik onlangs tijd het bord eens goed te lezen. Blijkt het om prins Maurits te gaan, de zoon van Willem III (de Gorilla) en prinses Sophie. Het knaapje stierf in 1850 op 6-jarige leeftijd, mede als gevolg van onenigheid tussen zijn ouders over de beste behandelwijze. Een van de belangrijkste toegangswegen van Den Haag vernoemd naar een wicht van 6, van wie niemand ooit gehoord heeft. Iets teveel eer lijkt mij. Dus, als er binnenkort een belangrijke Nederlander, desnoods een Hagenees, sterft: omdopen die kade. Frans Kok

Plein

Omdopen

Altijd gedacht dat de Mauritskade vernoemd was naar prins Maurits, de stadhouder. Geen fraai heerschap (hij liet van Oldenbarnevelt executeren) maar wel een kundig militair.
Maar in de file had ik onlangs tijd het bord eens goed te lezen. Blijkt het om prins Maurits te gaan, de zoon van Willem III (de Gorilla) en prinses Sophie. Het knaapje stierf in 1850 op 6-jarige leeftijd, mede als gevolg van onenigheid tussen zijn ouders over de beste behandelwijze.
Een van de belangrijkste toegangswegen van Den Haag vernoemd naar een wicht van 6, van wie niemand ooit gehoord heeft. Iets teveel eer lijkt mij. Dus, als er binnenkort een belangrijke Nederlander, desnoods een Hagenees, sterft: omdopen die kade.

Frans Kok

De terugkeer van Margot Friedlander

Marjolijn Uitzinger

dinsdag 13 april 2010

Berlijn - Selma Wijnberg (87) heeft een lintje gekregen, en excuses voor de onfatsoenlijke behandeling die haar na haar terugkeer uit Sobibor van staatswege ten deel is gevallen. Haar geschiedenis heeft in de Nederlandse media terecht veel aandacht gekregen. Het toeval wil dat Duitsland dezer dagen eenzelfde soort geschiedenis beleeft, en wel die van Margot Friedländer (89). Geboren in Berlijn, de holocaust overleefd, in 1946 naar Amerika geemigreerd en vorig jaar teruggekeerd naar de hoofdstad van het kwaad. Vorige week werd ze, evenals Selma Wijnberg, onderscheiden: niet met een lintje, maar met een inburgeringsakte. Opnieuw Duits staatsburger. In Israel wordt ze in commentaren op internet, onder meer op de site van de toonaangevende krant Ha´aretz, hard aangevallen. Maar daar zit ze niet mee.

De geschiedenis van Margot Friedländer is helaas het bekende verhaal van de joden in het donkere Duitsland. Haar familie was al gedeporteerd, maar zelf kon ze in 1943 nog onderduiken, tot ze een jaar later alsnog werd gepakt en naar het concentratiekamp Theresienstadt werd overgebracht. Daar leerde ze haar man kennen, met wie ze het kamp overleefde en na de bevrijding naar de Verenigde Staten vertrok. Ze werd Amerikaanse staatsburger en zette geen voet meer Duitsland, temeer daar haar man dat categorisch weigerde. Zelf keek ze naar haar voormalige vaderland met een wat genuanceerdere blik, omdat ze ook door Duitsers was geholpen, in haar onderduiktijd. Er waren ook goede Duitsers, zegt ze zelf, joden en niet-joden.

Na het overlijden van haar man, eind jaren 90, besloot ze weer een keer naar Berlijn te reizen. Het viel niet tegen. Ze kreeg er goede vrienden, die haar steeds opnieuw overhaalden nog eens terug te keren. Tot ze besloot te blijven. Hoe komt een voormalig holocaust-slachtoffer tot zo´n keuze? Berlijn is een fantastische stad, vindt ze, die ze nu helemaal opnieuw ontdekt, ook al heeft ze ‚zeer gemengde gevoelens‘ als ze voor haar ouderlijk huis staat in de monumentale Fasanenstrasse. In deze stad heeft ze bovendien geweldige mensen leren kennen. Opmerkelijk argument: Duitsland houdt zich zo oprecht en intensief met de geschiedenis bezig, en zij doet haar best die te begrijpen, hoe moeilijk ook.

Friedländer heeft een open mind voor nieuwe ontwikkelingen, getuige haar geestdriftig gebruik van de nieuwe media, van internet en e-mail. Als een echte Berlijnse moppert ze op de Deutsche Telekom die het laat afweten bij de aansluitingen. Ze heeft enkele jaren geleden haar levensverhaal opgetekend en treedt nu op voor scholieren om hen te vertellen hoe het was. Haar ervaringen daarmee zijn zeer positief: het is verbazingwekkend om te zien hoe geboeid jongeren zijn als ze deze geschiedenis horen uit de mond van iemand die het zelf heeft meegemaakt, zegt zij. Haar boodschap: je kiest niet zelf hoe je geboren wordt. Dit had ieder van jullie kunnen overkomen, destijds, als je als jood op de wereld was gekomen.

In Israel wordt her en der in de media bitter gereageerd op haar terugkeer naar Berlijn, hoewel het joodse leven in de Duitse hoofdstad sterker bloeit dan ooit sinds 1945. Veel joden kiezen de laatste jaren ervoor zich in deze stad te vestigen, waar vaak hun wortels liggen. Berlijn is een oase van rust vergeleken bij het hectische en gestresste leven in Israel. Margot Friedländer heeft weinig binding met het beloofde land; ze is er kortgeleden voor het eerst geweest. Ondanks alle verschrikkingen in het verleden is Duitsland haar land, Berlijn haar stad. Maar haar laatste rustplaats zal in Amerika zijn, bij haar man.

Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken

< Vorige		Volgende >

[ terug ]