Menu
Home
Theo Monkhorst
Han Mulder
Dick Toet
Paul van Velthoven
Marjolijn Uitzinger
Hetty van Rooij
Frans Wijnands
Marc De Koninck
Han Kogels
Frans kok
Gastschrijver
Henk Beereboom
Plein
Vertel het verder!
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden:
e-mail to a friend
Plein
Voorbeeld

Koningin Elizabeth kleedt zich sober, gaat in eigen land met vakantie, het liefst per trein en heeft haar Rolls Royces voorzien van een schone LPG-installatie.
Zou Beatrix dat bedoelen met haar Kerstboodschap ‘een beter milieu begint bij jezelf’?
Ook aan de tv-toespraak van haar hoogbejaarde vakgenote kan Beatrix een voorbeeld nemen. Een zakelijk verhaal, to the point, afgewisseld met leuke beelden over de activiteiten van haarzelf en haar familie gedurende het afgelopen jaar.
Het verschil met het hoogdravende gemoraliseer waarop wij elk jaar worden getrakteerd, was ditmaal wel erg opvallend.

Frans Kok
De Kerk van Rome ontbreekt het aan democratisch inzicht Afdrukken E-mail
Paul van Velthoven   
donderdag 22 april 2010

De Kerk van Rome heeft altijd een moeizame relatie met de democratie gehad.
Eeuwenlang prees zij zich zelf aan als de societas perfecta: zij meende de belichaming te zijn van de volmaakte samenleving.
Hoe ridicuul klinkt deze pretentie vandaag de dag in onze oren. Zou ze nu gebruikt worden, terwijl ze wordt geconfronteerd met wereldwijd seksueel misbruik door priesters en zelfs hoogwaardigheidsbekleders? In haar verzet tegen de nieuwe ontwikkelingen veranderde de RK Kerk vanaf de 18e eeuw in een gesloten bastion en daar is geen verandering in gekomen. Dissidenten in eigen kring die met goede argumenten op haar tekortkomingen of regelrechte fouten wezen, werden door het hoogste gezag het zwijgen opgelegd. Voorbeelden te over in het verleden. De Acht Mei Beweging is er een uit velen.

Vaticanum II, het hervormingsgezinde concilie uit het begin van de jaren zestig, betekende een geweldige breuk met het verleden. Misschien wel voor het eerst in haar lange geschiedenis wonnen progressieve krachten het pleit. De RK Kerk trad vanuit haar catacomben de moderne wereld tegemoet. Zij veranderde haar relatie met de joden, erkende de godsdienstvrijheid en stelde zich niet langer vijandig op tegenover de democratische samenleving.
Dit laatste zou binnen de Kerk een (logisch) vervolg moeten krijgen in meer zeggenschap van de lokale kerken in het centrale bestuur in Rome. Kardinaal Alfrink was daar destijds de meest gezaghebbende pleitbezorger van. Zover kwam het niet. De minderheid van tegenstanders tegen de doorgevoerde hervormingen zat in Rome en bleef daarna aan de touwtjes trekken. Langzaam maar zeker bleken de meeste hervormingen dode letter op papier.

De Kerk van Rome was weer het bastion dat in afwijking van algemeen aanvaarde normen in een democratische samenleving haar eigen regels hanteerde. De kennis over seksueel misbruik kon daardoor lange tijd een goed bewaard geheim blijven. De vrijere seksuele moraal maakte dat geheim uiteindelijk meer bespreekbaar, maar de gehandhaafde beslotenheid betekende tevens dat het seksuele misbruik van sommigen door kon gaan en des te meer nu de vrijere moraal dat leek toe te laten.
Het parool van hogerhand luidde dat het schandaal tot iedere prijs vermeden moest worden. In deze geest handelde ook kardinaal Ratzinger als hoofd van de Congregatie van de Geloofsleer. Schandalen werden steeds intern afgehandeld. Ze werden als zonden aangemerkt die vergeven konden worden waarna de zondaars weer in dezelfde zonden konden vervallen.
Hier zie je overduidelijk de tekortkomingen van de Kerk als 'societas perfecta'. De centrale leiding daarvan is alleen aan zich zelf (of God) schuldig en dus ligt corruptie voor de hand. Het is niet voldoende dat de paus zegt dat de plegers van het misbruik berouw moeten tonen. Zoals bisschop Punt van Haarlem opmerkte, het (gesloten) systeem zelf deugt niet.
Het zelfreinigend vermogen van de RK Kerk is echter zeer beperkt gebleken.
Een nieuwe reformatie zou nodig zijn om problemen als de huidige te voorkomen. Wat haar daarbij vooral in de weg staat is wat de Britse schrijver Aldous Huxley haar enorme geheugen heeft genoemd. Dat speelt steeds weer op wanneer hervormingen worden voorgesteld. Het maakt dat de Kerk van Rome zich niet wezenlijk kan vernieuwen. Steeds wordt weer teruggegrepen op oude teksten en verklaringen.
Het is ironisch en tegelijkertijd een schrale troost dat een rechtzinnige protestant als oud-burgemeester Deetman van Den Haag van de bisschoppen klaarheid mag brengen in de Nederlandse Augiasstal. Maar ook hij kan de benodigde reformatie niet afdwingen.

 
< Vorige   Volgende >