Menu
Home
Theo Monkhorst
Han Mulder
Hans Muiderman
Dick Toet
Paul van Velthoven
Marjolijn Uitzinger
Frans Wijnands
Han Kogels
Frans Kok
Frans Weisglas
Henk Beereboom
Gastschrijver
Plein
Vertel het verder!
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden:
e-mail to a friend
Plein
Kerstboom

De dodenherdenking op 4 mei is geen juist moment om in lachen uit te barsten. Toch gebeurt me dat (vermengd met grote ergernis) als ik Willem Alexander zie in zijn uniform. Een soort wandelende kerstboom. En 2 jaar geleden een rennende kerstboom, toen hij zijn vrouw aan haar lot overliet in de paniek rond de damschreeuwer.
Waarom dost die man zich zo raar uit? Hij is toch geen beroepsmilitair? Bij zijn opa zat het in zijn Pruisische genen. En, eerlijk is eerlijk, hem stond het ganz nett. Bij Prins Pils staat het voor geen meter.
En ik denk dat Claus zich elke keer omdraait in zijn graf, om het niet te zien.

Frans Kok
Haagse Rss
Kunst is van onbetaalbaar maatschappelijk belang Afdrukken E-mail
Theo Monkhorst   
maandag 03 mei 2010

Bezuinigen op overheidsuitgaven ten behoeve van kunst is één van de populairste doelstellingen van politieke partijen bij de komende verkiezingen. Ook in Den Haag. Nu is het juist dat als er op overheidsuitgaven moet worden gekort – en daarover is iedereen het eens – kunst en cultuur niet mogen worden uitgezonderd. Maar het gaat om de omvang en vooral ook om de argumenten. De meeste partijen hechten kennelijk weinig maatschappelijke waarde aan kunst en cultuur gezien het gemak en de zwakke onderbouwing waarmee zij kunstsubsidies willen schrappen. Daarom is het zinvol de waarde van kunst nog eens uiteen te zetten. Anders wordt het de cultuurbarbaren wel erg gemakkelijk gemaakt.

De BBC heeft een boeiende tv serie gemaakt onder de titel ‘How art made the world’, waarin wordt aangetoond dat door mensen gemaakte beelden sinds de prehistorie onze beschaving hebben vorm gegeven. Het begon met grotschilderingen en het eindigt nu voorlopig met drie dimensionale bewegende filmbeelden. Zonder die beelden zou onze beschaving niet bestaan.
In feite vinden kunstenaars steeds opnieuw de werkelijkheid uit. Ik herinner mij zittend aan de rivier de Leie in Vlaanderen het landschap van rivier, weiland, koeien, bomen en kerktoren als buitengewoon mooi te ervaren. Totdat ik mij realiseerde waarom: het was een landschap zoals ik dat kende van de impressionistische Vlaamse meesters. Ik herkende hun definitie van het landschap en dat gaf mij een gevoel van schoonheid, zoals ik dat had ervaren bij het zien van de kunstwerken. Maar tegelijkertijd begreep ik dat het een vals beeld was. De vredigheid van het schilderij klopte niet met de werkelijkheid: De Leie was één van de meest vervuilde rivieren van België, de kerk stond leeg door gebrek aan gelovigen en wellicht hadden de koeien BSE.
Dat is ook de reden waarom een modern kunstenaar dit landschap anders zal schilderen dan zijn grote voorgangers en goddank – zonder die nieuwe definitie zouden wij de werkelijkheid niet meer kennen.

Onze werkelijkheid verandert onophoudelijk en steeds hebben wij behoefte om onze plaats daarin opnieuw te definiëren. Dat doen moderne kunstenaars voor ons. (Terzijde: ook de wetenschap houdt zich daarmee bezig en dat wordt breed erkend.) Wat moderne kunst betreft is de herkenning van die nieuwe definities vaak moeilijk omdat wij de iconen van die kunst nog niet als zodanig kunnen begrijpen. Daarvoor staan ze voor velen nog te dichtbij. Ik houd niet van moderne kunst, heet het dan. Maar zij vervullen wel de taak van wegbereider zodat onze kinderen zich erin kunnen herkennen en daarmee hun plaats in de wereld begrijpen. Misschien wel het meest overtuigende icoon uit de beeldende kunst dat dit bewijst is het schilderij van Picasso over het fascistische bombardement op het Spaanse stadje Guernica. Een in die tijd uiterst modern kunstwerk dat het barbaarse moment van dat bombardement voor generaties in herinnering brengt. Iedereen herkent het, toen en nu.

Wat opgaat voor beeldende kunsten, geldt ook voor taalkunsten, theaterkunsten, film, video en muziek. Ook in die disciplines gaat het steeds weer om het zoeken naar nieuwe definities voor de werkelijkheid.
Nu de techniek (internet, televisie, vliegtuigen) van de wereld een dorp heeft gemaakt, waarmee onbekende beschavingsvormen in ons bestaan binnendringen, hebben wij meer dan ooit kunstenaars nodig om die nieuwe wereld, door ons vaak als bedreigend ervaren, te beschrijven en in beelden woorden en klanken vast te leggen. Opdat wij beter begrijpen.

Kunst is dus voor iedereen van groot belang. Jong en oud kunnen via de kunst hun eigen positie in de geschiedenis en in de maatschappij vinden. In de hedendaagse politiek wordt dit helaas vaak verengd tot educatie of vermaak en natuurlijk zijn dat twee aspecten van kunst. Maar het belang van kunst gaat veel dieper, zoals ik hier heb aangetoond. Het is onbetaalbaar.

Dat geldt overigens niet alleen voor de grote kunst, de gevestigde instituten als orkesten, musea, theaters en dergelijke. Misschien nog belangrijker zijn de kleine initiatieven die overal in de grote steden, en zeker ook in Den Haag, ontstaan. Wie zich een beetje verdiept in wat er zich individueel en in groepen op allerlei plaatsen ontwikkelt, staat versteld over de durf, creativiteit en opoffering van vele jonge en oude kunstenaars van alle disciplines. Voor zichzelf vragen zij meestal niet veel, het gaat voor hun werk. Zij dragen de nieuwe ideeën aan die de basis vormen van waaruit een rijk cultureel klimaat kan ontstaan. Van onschatbare waarde voor een stad als Den Haag, ook omdat een sprankelend cultureel klimaat interessante mensen aantrekt, niet alleen kunstenaars, maar ook de nationale en internationale intelligentsia van bedrijven en instituten. Het is aangetoond dat een gezond cultureel klimaat één van de belangrijkste vestigingsfactoren voor bedrijven is.

Investeren in cultuur is dus niet alleen voor die cultuur van belang, maar ook economisch en maatschappelijk. De overheid is niet de enige die dat moet doen, ook het bedrijfsleven en het publiek zelf heeft daarbij een rol te vervullen. Hoe groot de taak van de overheid moet zijn, mag de politiek zelf uitmaken. Maar wel op goede gronden en het liefst met kennis van zaken.

www.monkhorst-verhalen.nl
 
< Vorige   Volgende >
Henk Beereboom
Help de Grieken de zomer door !


Laten we reëel zijn: ze hebben er lang een potje van gemaakt, die Griekse vrienden van ons.
Maar we zaten er allemaal bij toen “Athene” volwaardig EU-lid en Euro-land werd. Dat is geen vrijbrief voor lichtzinnige financiële avonturen, natuurlijk niet. Dat Griekenland gedwongen werd haar schulden te saneren  is juist, zeker in het huidige getij.
Maar langzamerhand slaan we door. Met name Nederland en Nederlandse wijsgeren lijken er een vrekkig plezier in te hebben de Grieken de pin op de neus te zetten en dat dan ook nog op een manier en in een toonzetting waar de arrogantie van afdruipt. En ondertussen maar rijk zijn, en dat dan met een begrotingstekort dat evenzeer de europese regels overschrijdt.
Een groep vrienden van Griekenland stelt zich ten doel om nieuwe dynamiek te helpen ontwikkelen voor de griekse economie. Niet alleen bezuinigen en snijden maar de economische activiteiten juist aanwakkeren.

Daarom: het is zonneklaar, koopt griekse waar ! Boycot Rottumeroog, vlieg naar Santorini ! Blijf weg bij de hunebedden, bezoek de Akropolis !
En vooral: bezoek http://friendofgreece.eu
Het kost je niks, naxos.



(www.henkbeereboom.nl)