| Menu | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Vertel het verder! |
|---|
|
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden: e-mail to a friend |
| Plein |
|---|
|
Kerstboom De dodenherdenking op 4 mei is geen juist moment om in lachen uit te barsten. Toch gebeurt me dat (vermengd met grote ergernis) als ik Willem Alexander zie in zijn uniform. Een soort wandelende kerstboom. En 2 jaar geleden een rennende kerstboom, toen hij zijn vrouw aan haar lot overliet in de paniek rond de damschreeuwer. Waarom dost die man zich zo raar uit? Hij is toch geen beroepsmilitair? Bij zijn opa zat het in zijn Pruisische genen. En, eerlijk is eerlijk, hem stond het ganz nett. Bij Prins Pils staat het voor geen meter. En ik denk dat Claus zich elke keer omdraait in zijn graf, om het niet te zien. Frans Kok |
| Verengelsing van onze samenleving leidt tot nieuwe tweedeling |
|
|
| Paul van Velthoven | |
| dinsdag 16 november 2010 | |
|
Gent - De Nederlandse Taalunie viert 21 november haar dertig jarig bestaan. Alle reden om na te denken over de positie van het Nederlands, want op een aantal belangrijke terreinen wordt onze taal bedreigd. Wil zij niet vervallen tot een reservaat, dan is nieuw beleid nodig om die ontwikkeling te keren. Een belangrijk deel van de cursussen aan de Nederlandse universiteiten wordt tegenwoordig in het Engels gegeven. Ook op middelbare scholen en zelfs in het basisonderwijs rukt het Engels op. Wordt er wel voldoende stil gestaan bij de gevolgen op de korte en de lange termijn van deze verengelsing? Natuurlijk, het Engels valt in een tijd van globalisering niet langer te negeren. De voordelen van de beheersing van deze taal voor het internationale verkeer zijn evident. Maar dit gebruik van het Engels dient wel aan regels gebonden te worden. Regels die nu veelal ontbreken. Het gebruik van het Engels breidt zich in het onderwijs als een olievlek uit. Zelfs typische alfavakken als aardrijkskunde en geschiedenis worden op middelbare scholen steeds vaker in het Engels gedoceerd. Goede leerlingen en studenten zullen zich in dit tweetalige onderwijs wel kunnen handhaven. Niettemin wijst onderzoek van de Technische Universiteit van Delft uit dat studenten in een vreemde taal tot minder goede resultaten in staat zijn dan in hun moedertaal. Bovendien blijkt ook dat veel studenten helemaal niet op dit tweetalige onderwijs zitten te wachten. Veel docenten zijn in het Engels niet om aan te horen. Ze kunnen nog zo hun best doen, maar het gemak waarmee een moedertaalspreker zijn taal hanteert zullen ze nooit kunnen evenaren. Belangrijke nuances die nu juist in cultuurvakken zo belangrijk zijn gaan verloren. Ondanks dit onderwijs in de hoogste fase van het universitair onderwijs zullen veruit de meeste van deze studenten in een Nederlandstalige omgeving komen te werken. Wat heeft het dan voor zin om een jurist in het Engels op te leiden? Maar wel zal zijn of haar mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid er niet beter op worden wanneer hij of zij in een taalkundig zo verschraalde opleiding is opgeleid. Het resultaat van al dit hoger onderwijs in het Engels zal zijn dat een generatie van academici opgroeit die een verarmde taal spreekt. Dat valt nu al te constateren voor wie de moeite neemt naar een hooggeleerde te luisteren die in een ontoegankelijke woordenbrij van half Engels en Nederlands aan buitenstaanders die geen specialist zijn iets probeert diets te maken. Dan blijkt dat het aan een fatsoenlijke Nederlandse terminologie in tal van academische disciplines steeds vaker ontbreekt. Het is daarmee zonneklaar dat de managers van universiteiten en hbo’s aan wie we deze gang van zaken te danken hebben – het docerende personeel noch de studenten hebben veel in de melk te brokkelen – zonder blikken of blozen cultuurgoed verkwanselen. Ze zijn slechts geïnteresseerd in korte termijn doeleinden: meer studenten aantrekken en internationaal aanzien voor hun eigen instelling. Het valt overigens nog te bezien of een universiteit die eigen identiteit en originaliteit inlevert en slechts een kloon is van een Angelsaksische instelling op veel aanzien kan rekenen. Als zij louter bedrijfsmatig onberoerd blijven door het culturele argument tegen deze gang van zaken, zouden ze misschien toch kunnen nadenken over het maatschappelijke gevolg van deze taalpolitiek. Het is een onweerlegbaar feit dat het verengelste onderwijs een nieuwe tweedeling in onze samenleving creëert. De eerste sporen daarvan zijn reeds zichtbaar. Van de Marokkaanse of Turkse nieuwkomer verlangen we (terecht) dat hij onze taal leert wanneer hij hier wil komen wonen, aan de geleerde expat wordt geen strobreed in de weg gelegd. Die tweedeling zal de komende tijd alleen maar fors toenemen, wanneer oorspronkelijke moedertaalsprekers overgaan in het Engels. Daarmee is een nieuwe elite in aantocht. Daar tegenover staat een steeds grotere ongekwalificeerde massa die aan de steeds hogere eisen voor beheersing van het Engels niet toekomt. Wel zullen zij de culturele effecten ondervinden van situatie waarin de zeggingskracht en gebruikswaarde van een taal is verminderd door haar afnemende relevantie. Zij wordt immers door de nieuwe taalelite aan verwaarlozing prijs gegeven. Ten dele is dit reeds nu het geval, maar voor een ander deel is het gelukkig nog slechts een toekomstscenario. Een dergelijk scenario heeft zich in het recente verleden overigens wel degelijk afgespeeld. In de Vlaamse gewesten keerden de beter gesitueerden zich aan het einde van de achttiende eeuw van de taal van het volk af en sloten zich op in het Frans. Met desastreuze gevolgen. Niet omdat de taal van het volk op zich ontoereikend was. Zij had zich in de voorgaande eeuwen als een fijnzinnig instrument doen kennen voor literatuur, filosofie en de opkomende exacte wetenschappen De gevolgen waren niet alleen desastreus voor de cultuur van dit volk, - het argument waarvoor de huidige beleidsbepalers blind blijven - maar bovenal voor het Vlaamse volk zelf dat deze taal zich onvoldoende kon eigen maken en als tweederangs werd afgeschreven. Dit nu zou zich vandaag niet mogen herhalen. De elite mag dit verraad niet opnieuw plegen. Meer dan honderd jaar waren bij onze zuiderburen nodig om de ergste gevolgen van dit funeste proces te boven te komen. Vanaf 1930 beschikten de Vlamingen weer over een eigen universiteit, die van Gent waarmee weer vorm gegeven kon worden aan een adequate taal voor onderwijs en wetenschap waarvan de hele Vlaamse samenleving profijt zou trekken. Of zullen we onnadenkend handelen als de Franskiljonse elite van destijds in België door ons niet te realiseren wat op lange termijn de gevolgen zijn van de alsmaar uitbreidende Engelse olievlek in onze samenleving? Of nemen we, zoals bij onze zuiderburen onder grote druk is gebeurd, maatregelen die behelsden dat de Vlaamse belastingbetalers ten volle konden profiteren van een omgeving waarin hun taal werd gerespecteerd en hun eigenste cultuur tot volle wasdom kon komen? Of anders gezegd, zal de Nederlandse culturele sector, waar zich de liefhebbers van taal, literatuur en toneel bevinden, het dulden dat de Nederlandse taal vervalt tot een reservaat dat in maatschappelijk en wetenschappelijk opzicht steeds minder relevant wordt en verarmt? Als dat onderkend wordt, is het tijd om tijdig aan de bel te trekken. Nee, we keren ons niet tegen het Engels. De beheersing daarvan is noodzakelijk, want zij is een onschatbaar medium voor internationale communicatie en onderzoek. Maar onze eigen taal dient ter wille van ons onderwijs, ons onderzoek en voor de kwaliteit van de samenleving als geheel haar relevantie te behouden om vitaal te kunnen blijven. Hier ligt een belangrijke taak voor de dertigjarige Nederlandse taalunie die het instrument bij uitstek moet zijn voor het voeren van een adequate taalpolitiek in onze contreien nu het nog niet te laat is. Welke maatregelen zijn dan zoals nodig? In het curriculum van de alfavakken moet aan de universiteiten ten principale het Nederlands hersteld te worden. Dat onderwijs dient immers de Nederlandse samenleving zelf. De Nederlandse belastingbetalers hebben er recht op dat zij daarvan de vruchten in hun eigen taal kunnen plukken. Voor zo ver het onderzoek relevant is voor het buitenland, kan het resultaat in andere talen worden omgezet. Verder dient in het gehele onderwijs, middelbaar en universitair, het Nederlands als voertaal gehandhaafd te blijven. Zo niet, dan gaat het Nederlands zelf teloor. Ten derde, het Nederlandse bedrijfsleven zal wanneer het met de Nederlandse bevolking communiceert dit verplicht ook in het Nederlands moeten doen. Tenslotte, de positie en de betekenis van het Nederlands zal in de grondwet verankerd moeten worden. |
| < Vorige | Volgende > |
|---|
