Toch heeft het recentelijk wel geprofiteerd van de stevige economische groei buiten Europa, waardoor het land meer exporteerde dan verwacht. Dat geldt overigens voor heel Europa. Uit gegevens van het statistische bureau van de EU blijkt dat die trend doorzet. Duitsland loopt voorop met een stijging van het orderpakket in het vorig jaar tot en met november van maar liefst 15 procent. Voor Nederland bedroeg dat 13,7 procent. Ook niet slecht.

Nu zegt dat nog niet zoveel over de winstgevendheid, maar het zijn goede signalen.

Voor de regering Merkel is dit prettig, want het krijgt daardoor meer budgettaire ruimte, maar het heeft ook nadelen want de urgentie voor ingrijpende structurele veranderingen wordt daardoor minder.Toch zijn die nodig, met name waar het betreft de sociale lasten, ziektekosten en arbeidsmarkt. Drie van de twee gebieden dus waar het kabinet Balkenende flink heeft ingegrepen. Op het gebied van de flexibilisering van de arbeidsmarkt moet ook Nederland nog een forse slag maken. Verder moet overal in Europa meer worden geïnvesteerd in onderwijs en onderzoek, wat forse bedragen vergt. Die ingrepen moeten de globale concurrentiepositie voor de langere termijn versterken, waar zoals iedereen wel weet vormen Aziatische en Zuid-Amerikaanse landen een economische bedreiging.

Kortom, er moet ondanks de opleving nog heel wat gebeuren en ons rijk rekenen is niet verstandig.

Wie dat niet door heeft is de Duitse vakbeweging.

Onder het motto ‘het einde van de bescheidenheid’ heeft de grootste vakbond IG Metall nu een looneis van 5 procent neergelegd. Kennelijk voelt men zich bevrijd, nu het linkse kabinet is vervangen door een brede coalitie waarin rechts onder Angela Merkel de leiding heeft. Dat is ook wel enigszins begrijpelijk. Na jaren van terughoudendheid willen ook de werknemers wel iets van de nieuwe welvaartsgroei meenemen. Bovendien tonen nogal wat bestuurders ook weinig terughoudendheid wat hun eigen honorering betreft. Met name de exorbitante bonussen lokken nog steeds jaloezie uit. Er doet zich nu bovendien een kans voor de vakbeweging voor om weer aan ledenwerving via stevige acties te gaan doen. Dat is ook al jaren niet het geval geweest.

De werkgevers zijn zich rot geschrokken en terecht. Het ziet er naar uit dat er een stevige vechtpartij voor de deur staat, wat niet goed is voor de metaalbedrijven. Juist in deze sector zijn er nog steeds bedrijven die het erg moeilijk hebben. Zie Daimler Chrysler die net heeft aangekondigd duizenden werknemers te willen ontslaan.

De onderbouwing van deze looneis is ouderwets Keynesiaans. Door meer loon te eisen ontstaat meer koopkracht en zal de economie meer groeien. Voor even zal meer loon inderdaad meer koopkracht genereren, maar of dat ook meer welvaart oplevert is zeer de vraag. Het kan ook leiden tot grotere importen uit Azië, waardoor Duitse en Europese bedrijven nog verder onder druk komen te staan. De Duitse loonkosten behoren al tot de hoogste in de wereld, vooral door de hoge sociale lasten en een abrupte verhoging van vijf procent alleen voor de lonen zou wel eens tot het vertrek van bedrijven naar Azië kunnen leiden. In een globale economie hechten bedrijven steeds minder aan hun moederland als vestigingsplaats. Zij vestigen zich daar waar geschikte arbeid te koop is voor de laagste prijs. Op die manier worden de nog resterende dure arbeidsplaatsen in Duitsland feitelijk gesubsidieerd door de lage lonen uit Azië.

Ook voor Nederland is dit alles geen goed signaal. Weliswaar is Duitsland een belangrijk exportland voor ons en zal een gestegen koopkracht aanvankelijk tot meer export kunnen leiden, maar als dat op iets langere termijn leidt tot minder werkgelegenheid en minder groei zal dat negatief voor ons uitpakken.

Het is verder te hopen dat de Nederlandse vakbeweging geen voorbeeld zal nemen aan de acties van haar Duitse collega’s. Dat is ook niet voor de hand liggend. De Nederlandse vakbeweging heeft zich in het verleden wat dat betreft altijd verstandig opgesteld en geeft ook nog geen signalen af die hier op wijzen. Wel is er onrust binnen de vakbeweging die te maken heeft met de flexibilisering van de arbeidsmarkt. Op dat punt loopt de Nederlandse vakbeweging nog grotendeels achter de werkelijkheid aan. Als die onrust zou leiden tot machogedrag om leden te werven of te behouden, dan is het onzeker wat dat voor het loonniveau zal betekenen.

Wat voor Duitsland geldt, geldt ook voor Nederland. Er moet worden geïnvesteerd in meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt en fors in meer onderwijs en onderzoek. Alleen op die manier kunnen wij op den duur de globale concurrentie het hoofd bieden. Daarin passen geen exorbitante looneisen.