D66 had kennelijk de behoefte zich te profileren met het oog op komende verkiezingen, terwijl minister Pechtold zich zonodig met het oog op het toekomstig leiderschap van zijn partij moest onderscheiden. Wat leidde tot een schandalig en onbegrijpelijk gekrakeel over procedures die ons land te schande maken en het onbegrip van de bevolking over de politiek alleen maar vergroot. Minister Pechtold slaagt er in zich steeds meer te profileren als een amateur politicus zonder verantwoordelijkheidsgevoel, die het eigen en partijbelang stelt boven waar hij voor is aangenomen, het belang van het land. Nu moet hij dat zelf weten, maar in dit geval is hij te ver gegaan omdat het ons land ernstig schaadt en bovendien het beleid van de Verenigde Naties en de NAVO om iets goeds tot stand te brengen in Afghanistan ondermijnt. Ondertussen heeft hij ook zijn partij meegesleept in een avontuur dat wel eens een boemerang effect zou kunnen hebben. Want wie neemt nog een partij serieus waarvan de gedoodverfde leider telkenmale op zijn uitspraken terug moet komen? Misschien heeft fractievoorzitter Dittrich er belang bij dat zijn belangrijkste rivaal afbrandt, want hij heeft zich aanvankelijk aardig stil gehouden, en gaf daarmee tegelijkertijd woordvoerder Bert Bakker de gelegenheid een fikse uitglijer te maken. Waarmee iedereen beschadigd is: Pechtold, Bakker en Dittrich. Alleen de oude vos Brinkhorst weet zich nog enigszins te redden. We zullen zien hoe lang.

Als het kabinet over deze zaak zou struikelen dan is het duidelijk wie dat hebben veroorzaakt. Het resultaat zal waarschijnlijk zijn dat Pechtold straks met twee zetels in de Tweede Kamer mag gaan zitten.

Waar gaat het eigenlijk over?

Over de bestrijding van het terrorisme en tegelijkertijd de opbouw van een democratische rechtsstaat in Afghanistan. Zoals iedereen weet regeerden in Afghanistan de fundamentalistische Talibaan, die Al Qaeda de hand boven het hoofd hielden. Het bestrijden van die twee is dus in het belang van zowel de onderdrukte Afghaanse bevolking als van de rest van de wereld, ook van Nederland.

Kort door de bocht: de Talibaan zijn grotendeels verjaagd en Al Qaeda gedecimeerd, maar blijven nog steeds een forse bedreiging.

De Verenigde Naties hebben nu op zich genomen in Afghanistan een rechtsstaat te helpen vormen en heeft de NAVO gevraagd daar bij te helpen. Datzelfde deed de regering in Kabul.

Geen eenvoudige opgave, maar wat is het alternatief? Een chaos, de terugkeer van de Talibaan en een vaderland voor iedere fundamentalistische organisatie die vanuit Afghanistan de wereld kan terroriseren. Plus een nieuwe onderdrukking van vrouwen en iedereen die anders denkt dan de heersers van dat land. Dat is dus geen alternatief. De VN, de NAVO en wij hebben geen keuze. Hoe lang de operatie ook duurt en hoe moeilijk die ook is, er moet met zo breed mogelijke internationale hulp aan gewerkt worden.

Nederland heeft dit al vanaf het begin ingezien en de regering heeft met een brede steun in de Tweede Kamer, meegewerkt met internationale coalities in Afghanistan. Veel nieuws is er dus niet als diezelfde regering nu besluit om een volgende stap te doen. Een stap die meer risico’s inhoudt dan voorheen, maar waar ons leger goed voor is toegerust.

Uiteraard moeten zo veel mogelijk zekerheden en veiligheden worden verkregen (denk aan Srebernica) en dat is ook gebeurd. Bovendien kan de Tweede Kamer aanvullende eisen formuleren.

Maar plotseling vond D66 dat het te gevaarlijk werd of te weinig kans van slagen had of de Amerikanen te veel in de kaart speelde – wat precies hun argumenten waren is door het gekrakeel niet erg duidelijk geworden – en haakte af, nog voordat het kabinet de kans had gekregen om uit te leggen waarom het deze missie wil.

Er komt nu een debat waarin de PvdA een cruciale rol speelt, maar het zal mij niet verwonderen als die uiteindelijk voor zal zijn. Of zij ook voor zal stemmen is iets anders. Want door het gedoe van D66 heeft de oppositie de kans het kabinet te laten sneuvelen. D66 zit met een probleem: de fractie heeft niet aflatend laten weten tegen deze missie te zijn en het zou wel erg ongeloofwaardig zijn als zij nu voor zou stemmen. Dus is het de vraag wat de D66 bewindslieden gaan doen als de fractie tegen stemt. Vooralsnog is hun positie onduidelijk. Enerzijds heeft het kabinet feitelijk een besluit genomen: wij gáán, maar voelt tenminste Pechtold er niet veel voor. Hij kan in zijn eentje aftreden, wat hem een mooie martelaarsrol verschaft voor de volgende verkiezingen. Beide ministers kunnen aftreden, waarmee er een kabinetscrisis is ontstaan. Maar die kan verschillende vormen hebben.

Het interessante is dat deze problematiek zich voordoet als de PvdA voorstemt, maar ook als zij tegenstemt. Alleen als de PvdA voorstemt heeft het kabinet een sterkere positie want dan is een ruime meerderheid voor het kabinetsbeleid, en kan een ministerscrisis voldoende zijn. Desnoods regeert het als minderheidskabinet door tot de verkiezingen in 2007. Het meeste werk zit er immers op. Stemt de PvdA tegen dan heeft het kabinet een probleem en met name de ministers Kamp en Bot. VVD en CDA dus. Dan is dus sprake van een kabinetscrisis. En of Wouter Bos die kans laat lopen is de vraag.

Hoe het ook zij, naar mijn mening is deze zaak zo belangrijk dat hij geen kabinetscrisis zou behoren te veroorzaken. Maar als het moet dan is hij het waard. D66 zal dan een hoop hebben uit te leggen en dat hebben ze verdiend met hun geklungel.