| Menu | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Vertel het verder! |
|---|
|
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden: e-mail to a friend |
| Plein |
|---|
|
Voorbeeld Koningin Elizabeth kleedt zich sober, gaat in eigen land met vakantie, het liefst per trein en heeft haar Rolls Royces voorzien van een schone LPG-installatie. Zou Beatrix dat bedoelen met haar Kerstboodschap ‘een beter milieu begint bij jezelf’? Ook aan de tv-toespraak van haar hoogbejaarde vakgenote kan Beatrix een voorbeeld nemen. Een zakelijk verhaal, to the point, afgewisseld met leuke beelden over de activiteiten van haarzelf en haar familie gedurende het afgelopen jaar. Het verschil met het hoogdravende gemoraliseer waarop wij elk jaar worden getrakteerd, was ditmaal wel erg opvallend. Frans Kok |
| Italiaanse filmbroers laten Turken terugkijken |
|
|
| Frans Wijnands | |
| vrijdag 16 februari 2007 | |
|
Rome – Kennelijk hebben de Italiaanse filmbroers Paolo en Vittorio Taviani weer een meesterwerk afgeleverd: hun verfilming van het 'Huis van de leeuweriken', van de Armeens/Italiaanse schrijfster Antonia Arslan. Op de Biennale in Berlijn is de film althans unaniem geprezen en met stilmakende bewondering ontvangen. Hoe het grote bioscooppubliek gaat reageren moet nog worden afgewacht. Het is tenslotte een schokkend drama, verzacht door vlagen romantiek en heimwee. Een Armeense Pastorale. In Turkije zal de film waarschijnlijk niet te zien, hooguit clandestien. Het gaat tenslotte om het hardnekkige taboe dat de moderne Turken over dat stuk verleden niet willen praten, laat staan er iets negatiefs over willen zien. De broers Taviani, die in 1977 hun grote doorbraak beleefden met de film Padre padrone, hebben van de ontroerende roman van Antonia Arslan geen gelikt aftrekseltje gebrouwen, maar de Armeense tragedie soms wreed in beeld gebracht. Antonia Arslan is Italiaanse, hoogleraar Italiaanse letteren aan de universiteit van Padua waar ze ook woont. Haar grootvader reisde in het begin van de vorige eeuw naar Italië, als leergierig, nieuwsgierig student. Terug kon hij niet meer. De Eerste Wereldoorlog kwam ertussen, met alle rampzalige gevolgen van dien, ook in Klein-Azië. Hij bleef noodgedwongen en voorgoed in Italië, en moest van daaruit aanvankelijk maar raden hoe het vele tienduizenden van zijn Armeense landgenoten verging toen ze door de laatste Ottomanen - het huidige staatkundige Turkije bestond toen nog niet - werden vernederd, verdreven, afgeslacht. Tientallen jaren bleef die genocide een voetnoot in de gecompliceerde geschiedenis van Eurazië en Europa; en in Turkije werd/wordt er al helemaal niet over gepraat want daar is een wet van kracht die de verdachtmaking van de vaderlandse geschiedenis strafbaar stelt. Je zou het een aantal betrokkenen - schrijvers, journalisten, wetenschappers, politici - kunnen vragen. Maar ja...., die zijn dood(geschoten) door extreem nationalistische of extreem domme Turken die het prille begin van een discussie over het eigen verleden al meteen als een misdaad beschouwen. De weinig dapperen die nog leven - zoals de Nobel-gelouterde Pamuk - zijn op de vlucht geslagen of leven in voortdurende angst.. Nu pakken de filmbroers Taviani uitgerekend dit zwaar beladen thema op. Omdat ze - zoals ze zeggen - sommige verhalen van twee kanten willen belichten, laten zien, of laten horen. Vergelijkbaar - aldus de broers - met wat Clint Eastwood nu doet met zijn dubbelbeeld over de slag om Iwo Jima. De Taviani's laten aan de hand van Arslan's roman de Armeense versie zien van de genocide, bijna een eeuw geleden alweer. En passant dagen ze anderen uit om de Turkse versie te vertellen. Maar dat zal niet gauw gebeuren want zo'n film valt nog voordat het eerste shot gedraaid is in de categorie 'propaganda'. Dus zal het van Turkse kant bij hardnekkige ontkenningen blijven. Bijna elk modern land durft over de schaduwkanten van het eigen verleden te praten: Multatuli begon er al mee om Nederland op de vingers te tikken, maar we zouden bijvoorbeeld de Atjeh oorlog in een Nederlands-Indonesische dubbelversie kunnen verfilmen; het zou verrassend kunnen zijn. De Fransen (Algerije/Vietnam), de Amerikanen (de indianen en Vietnam), de Duitsers (denk aan de knieval van Willy Brandt in Warschau), de Belgen ('hun' Congo), en de Britten, om maar een paar naties te noemen, durven over de schouder terug te kijken. De Italianen niet uitgezonderd. Want die zijn al lang niet meer zo trots op hun fascistische verleden als in het Italië van ooit.... Paolo en Vittorio Taviani vinden overigens dat Turkije tot de EU moet toetreden, wat ook veel Italiaanse politici met de mond belijden. Omdat een belast verleden geen belemmering moet zijn voor een betere toekomst. Het is het oude adagio dat wie het verleden niet onder ogen durft zien geen toekomst waard is. Als dat nou eens de start zou kunnen zijn van een minder eenzijdig, nationalistisch-trots onderwijs in Turkije. Want hardnekkig het eigen verleden blijven ontkennen is niet iets om echt trots op te zijn. Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken |
| < Vorige | Volgende > |
|---|
