Berlijn – Verbouwingen veroorzaken (na echtscheidingen) de grootste stress, zo bleek onlangs uit wetenschappelijk onderzoek. Dat is ongetwijfeld waar. Maar ze hebben ook een interessante sociaal-culturele waarde; de ins en outs van een verbouwing zeggen veel over de samenleving ter plekke. Zeg mij hoe uw verbouwing verloopt en ik zal u zeggen waar u woont.
Een vriend van mij laat in Charlottenburg, de wijk van de gegoede, beschaafde, oudere Westberlijners (de “wessies”) zijn zojuist gekochte appartement verbouwen.

Hij vraagt advies aan een trendy binnenhuisarchitect die geld ruikt en een offerte indient van 32.000 euro voor het ontwerp van een nieuw badkamertje (4 m2) en de begeleiding van de verbouwing. De man wordt uiteraard snel afgeserveerd. Mijn vriend neemt de verbouwing in eigen hand en een keur van werklieden passeert de revue. De een legt een parketvloer, anderen bemoeien zich met de elektra, het oude keukentje wordt gesloopt, nieuwe keukeninrichting wordt geplaatst, de badkamer gaat op z’n kop, het zindert van activiteit. Dan verschijnt Alexander, de schilder.

Alexander is een Rus, die eruit ziet zoals in de film: donker, forse snor, groot, laatdunkende blik, dik accent. Hij is een kennis van een kennis, noemt zich “Meistermaler”, kijkt rond en spreekt een prijs af. Hij geeft nors een hand en laat zich sindsdien niet meer zien. Yoeri, een bleekneus a la Poetin (het andere soort Rus) neemt onhandig, maar ijverig het werk op zich. Bij voorzichtige navraag blijkt de jongen rechtstreeks vanuit het Russische leger in Alexanders handen te zijn gevallen; hij werkt 6 dagen per week, 10 uur per dag, en krijgt daarvoor maandelijks 1000 euro zwart. Daar wordt Alexander niet arm van en Yoeri niet rijk. Als alles klaar is, blijkt de verf niet goed te dekken. Dus een tweede keer graag. De sfeer verslechtert, er vallen harde woorden over en weer, Yoeri gaat nog eens aan het werk, er blijft een enorme troep achter en over de rekening wordt men het maar moeilijk eens. Alexander verdwijnt scheldend, de andere werklieden die in de woning bezig zijn, schudden het hoofd: typisch een Rus!

Gelukkig maakt de aannemer die de badkamer onder handen gaat nemen een veel betere indruk. Frank is van oorsprong een Oostduitse bouwingenieur die na de Wende voor zichzelf is begonnen. Hij heeft een netwerkje van handwerkslieden om zich heen, die voortvarend aan de slag gaan. Mijn vriend doet aanbetalingen van duizenden euro’s voor materialen, geeft heldere uitleg over de verwachte werkzaamheden, maar halverwege komt er de klad in. Het netwerkje is ergens anders bezig, Frank doet alles alleen, doet dingen die niet afgesproken zijn, laat dingen na die wel afgesproken zijn, wil meer geld en gaat mokkend thuis zitten als aan die wens niet wordt voldaan.

Na enkele stevige gesprekken neemt hij zonder veel enthousiasme de draad weer op, maar hij blijft meer geld vragen. Het werk is immers klaar. Nog lang niet, constateert mijn vriend. Er moet nog een dag of twee worden gewerkt. Frank ziet dat anders. Dan komt de benedenbuurvrouw klagen over lekkage: de nieuwe badkamer blijkt niet waterdicht. Frank raakt in paniek. Hij haalt ’s avonds de toiletpot en de thermostatische mengkraan van de wand (de enige twee voorzieningen die hij zelf gekocht heeft) en zijn steekkarretje uit de gang.

De volgende dag belt mijn vriend hem op en meldt de vermissing, maar Frank weet uiteraard van niets en wordt boos over de suggestie dat hij (de enige met een huissleutel) dit op zijn geweten zou hebben! Bovendien kan de lekkage bij de benedenburen nooit het gevolg zijn van zijn werkzaamheden. Na veel vijven en zessen komt hij langs en ontspint zich een moeizaam gesprek over de offerte, de aanbetalingen en de rekening. Frank wil veel meer geld, maar mijn vriend rekent voor dat hij genoeg heeft gekregen voor materiaal en arbeidsuren. De rest komt als het werk gedaan is. Na een uur wordt er met stemverheffing gesproken. Frank weet wel hoe het zit: mijn vriend had dit lang van tevoren al bedacht. Die wil niet genoeg betalen. Die wessies zijn er immers altijd op uit je te pakken. Je kunt ze niet vertrouwen. Frank verdwijnt woedend met zijn bestelbus. Mijn vriend gaat op zoek naar een andere loodgieter annex tegelzetter.


Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken