Ze zou haar huis van top tot teen laten uitrusten met de allernieuwste beveiligingsapparatuur. Dievenklauwen had ze uiteraard al lang en dubbele sloten evenzeer. Maar dat was niet meer toereikend bij het gevaarvolle leven dat onvermijdelijk van alle kanten was opgerukt en dat een regelrechte aanslag voor haar welbevinden was gaan vormen. Voor een dergelijke beslissing is altijd een laatste stap op de drempel nodig. Welnu, die dateerde van enkele weken daarvoor. De secretaresse op het kantoor waar de man van de buurvrouw de scepter zwaait, had het verhaal verteld van wat haar ouders was overkomen. Dat waren eenvoudige mensen die woonden in nette sociale woningbouw in een bescheiden provinciestad. Het had desondanks niet voorkomen dat deze ouders, uiteraard al mensen op leeftijd, hun hele huis leeggeroofd troffen toen ze van een kortstondig bezoek aan kennissen in hun woning terugkeerden. Stoelen kapotgeslagen, matrassen grondig met een mes bewerkt. Zelfs alle winterjassen waren meegenomen. De man bezat alleen nog wat hij aan had. Het kalf was verdronken, maar de put werd alsnog gedempt. Dus had het ouderpaar van die secretaresse op stel en sprong een veiligheidsinstallatie van de hoogste technologische snit laten aanleggen. Dat voorbeeld nu, had de buurvrouw spoorslags opgevolgd en we dronken er temidden van oliebollen champagne op. Dit is wel niet zo’n gelukkige combinatie, maar de hartvormige zeer smakelijke kaaskoekjes van de buurvrouw die tot ver in de straat befaamd zijn, waren helaas al op.

Er zouden overal sensoren komen, voorzien van licht en geluid. Dubbele codes zouden elke penetratie van het systeem door onverlaten volstrekt verhinderen. De aanleg kwam op een dikke duizend euro. Met een abonnement à raison van 380 euro per jaar zou men ook van de diensten van de veiligheidsorganisatie gebruik kunnen maken die ergens in de grote stad bureau hield en waarmee men permanent, mobiel dan wel vast, en ook weer met behulp van codes verbonden zou zijn. We namen nog een oliebol.

Bevat het huis van mijn buurvrouw zoveel exclusieve schatten, kunst, goud, sieraden en rolexen? Neen, allerminst. Geeft het huis dan wellicht gelegenheid aan liggende gelden? Neen, dat nog minder. Het zijn mensen die boven in de brede band van ‘modaal’ zitten maar waar de luxe toch vooral wordt vertaald in smakelijke kaaskoekjes en een oliebol op gerede tijd en – dat vergeet ik inderdaad nog – in heerlijke cappuccino met van die veel te dure koffiecapsules. Ik stel dus met enige omzichtigheid vast dat het beveiligingsstelsel dat die buren hebben gekozen wellicht past in de categorie ‘overkill’, dievenklauw en dubbele ramen ontstegen, met excuus voor de alliteratie.

Het voorbeeld staat niet op zichzelf. De beveiligingsindustrie is booming business die allang de lanen van de villawijk heeft verlaten en ook de tamelijk gewone man steeds meer tot haar klanten mag rekenen. Hoe komt dat en waarom slaat het zulke bressen in tot voor kort vertrouwde uitgavenpatronen?

Het is de onverzadigbare behoefte aan veiligheid. Natuurlijk weten we dat sluitende veiligheid niet mogelijk is, maar we willen het niet weten. Twee ontwikkelingen gaan daarbij hand in hand. De technologie wordt steeds geavanceerder, brutaler, verfijnder en betaalbaarder. Daarnaast wordt de wereld steeds onzekerder en onveiliger. Ontwikkelingen hand in hand inderdaad, want het één heeft met het ander te maken. Hoe lang is nog maar geleden dat die dievenklauwen afdoende leken, aangevuld misschien met wat alarm op de tuindeuren? In de wereld van de ict is die behoefte aan veiligheid en beveiliging zomogelijk nog dwangmatiger. Er gaat nauwelijks een week voorbij of er dient zich een nieuw dodelijk virus en een alles verwoestende worm bij de computer aan. Microsoft maant tot kalmte, Norton werkt nachten door. Ongenode beveiligingssites melden zich ongevraagd op het deksel van de laptop en stellen hulp in het vooruitzicht in het uur van de totale ondergang. Want het woord ‘ondergang’ is toch wel op zijn plaats als de computer crasht en ons geestelijk erfgoed van jaren, of qua termijn iets exacter geformuleerd, de oogst aan soft ware sinds de aanschaf van de meest recente laptop, voor altijd voor het nageslacht verloren is.

Naarmate de wetenschap en de technologie voor steeds meer problemen een oplossing vinden, lijken we onzekerder te worden en neemt ons smachten naar veiligheid toe. Vandaar dat we ons nooit meer op ons gemak voelen en als de computer iets onverwachts doet dat we als onaangenaam ervaren, denken we onmiddellijk aan een aanslag van buiten. Hysterische stalkers die ons achtervolgen, hackers die het op de nummers van onze creditcard gemunt hebben en die al lang uit de toetsen die we aanslaan, vrezen we, hebben gedestilleerd wat de pincode van onze betaalpas is.

Ons verlangen naar veiligheid op alle mogelijke terreinen van het bestaan is juist door die schijnbaar alles kunnende technologie obsessief geworden. Kunnen we daar ooit nog van af? Ik ben bang van niet en er rest weinig anders dan mijn buurvrouw veel succes te wensen met haar sensoren en stilletjes te hopen dat haar kaaskoekjes er niet onder zullen lijden als een onverlaat toch ooit haar code mocht breken .