Menu
Home
Theo Monkhorst
Han Mulder
Dick Toet
Paul van Velthoven
Marjolijn Uitzinger
Hetty van Rooij
Frans Wijnands
Marc De Koninck
Han Kogels
Frans kok
Gastschrijver
Henk Beereboom
Plein
Vertel het verder!
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden:
e-mail to a friend
Plein
Voorbeeld

Koningin Elizabeth kleedt zich sober, gaat in eigen land met vakantie, het liefst per trein en heeft haar Rolls Royces voorzien van een schone LPG-installatie.
Zou Beatrix dat bedoelen met haar Kerstboodschap ‘een beter milieu begint bij jezelf’?
Ook aan de tv-toespraak van haar hoogbejaarde vakgenote kan Beatrix een voorbeeld nemen. Een zakelijk verhaal, to the point, afgewisseld met leuke beelden over de activiteiten van haarzelf en haar familie gedurende het afgelopen jaar.
Het verschil met het hoogdravende gemoraliseer waarop wij elk jaar worden getrakteerd, was ditmaal wel erg opvallend.

Frans Kok
Het rechtse moralisme is het spiegelbeeld van het linkse. Afdrukken E-mail
Theo Monkhorst   
maandag 08 september 2008
Het zal midden jaren zeventig zijn geweest dat een bevriende journaliste mij aan iemand voorstelde met de woorden: ‘Hij is rechts maar wel aardig’. Het was in de tijd dat de meeste journalisten politiek links waren. Ikzelf zag mij als een liberaal en in liberale kringen ging ik zelfs door voor links liberaal. In ieder geval was ik niet conservatief en dus rechts. Maar voor vele volgelingen van Joop den Uyl, de bevlogen socialist, was ik als verklaard tegenstander van communisme en socialisme, rechts. En rechts was fout, want asociaal. Rechts had geen hart, was uit op eigen gewin. Links was moralistisch en vond dat rechts amoreel was.
De arrogantie die uit de woorden van mijn linkse vriendin sprak is bijna altijd kenmerkend geweest voor leden van de linkse familie: CPN, PvdA, GL en SP. Hun politieke opvatting was in sterke mate een geloof. Een geloof in de maakbare samenleving. Veel communisten uit die tijd geloofden zelfs in de maakbaarheid van de mens, maar ook kunstenaars als Harry Mulisch en vele anderen hingen het romantische geloof aan van gelijkheid en een betere samenleving. Bijvoorbeeld in Oost-Duitsland en Cuba. Zo werden massamoordenaars als Stalin en Mao in een roze schijnsel gezet en waren critici al snel veroordeeld als fascisten. Bolkestein heeft nadat de Sovjet Unie was ingestort wel eens de vraag aan de orde gesteld wanneer deze communistische volgelingen eens hun ongelijk zouden bekennen, maar daar is, met een enkele uitzondering, niet veel van terecht gekomen. Men ging zichzelf socialistisch noemen of hing een groene sjaal om en vergat dat men eens genocide had vergoelijkt. Zo gleden de gelovigen van de gelijkheid naadloos door naar het volgende decennium van rechten zonder plichten en werden bestrijders van burgerlijkheid en de staat. Het bedrijfsleven was nog steeds verachtelijk want uit op winst en dus asociaal en uitkeringen waren heilig ook voor mensen die te belazerd waren om te werken. Zoals Wijnand Duyvendak en zijn collega krakers. Tegenstanders werden nog steeds fascisten genoemd en een groot deel van de pers deed mee. Discussie was niet mogelijk.

Maar het verdwijnen van het communisme en het succes van de vrije markteconomie wereldwijd veroorzaakte ongekende welvaart en vrijheid voor de burgerij. Het individualisme en consumentisme dat daaruit voort kwam leidde ertoe dat individuele verantwoordelijkheid voor de gemeenschap werd afgewezen terwijl tegelijkertijd een volksverhuizing ontstond van het zuiden en oosten naar het noorden en westen. Dit leidde tot spanningen en het ontstaan van links en rechts populisme dat in feite de verantwoordelijkheid van de overheid voor de organisatie van de maatschappij afwijst. Het volk voelt zich bedreigd in zijn oude zekerheden en wijst iedere politieke nuance af. Zoals voorheen links deed.

Plotseling jagen journalisten en zelfs voorheen linkse kranten op mensen als Duyvendak en minister Cramer omdat zij in de tachtiger jaren stout zijn geweest. Populaire televisie rubrieken doen mee en rechtse politici braden maar wat graag boter uit deze affaires. Alsof er iets nieuws onder de zon is. Alsof we niet al lang wisten wat er in de zeventiger en tachtiger jaren aan de knikker was geweest, alsof we wraak moeten nemen.

Het meest opmerkelijk aan dit alles is dat het een herhaling van zetten lijkt. Alleen is links nu de schuldige en rechts de nieuwe moralist. Pim Fortuyn begon met het aan de kaak stellen van de linkse kerk en had daarin gelijk. Het gewone volk was de arrogantie van links al lang zat en volgde hem. Na zijn dood volgden anderen en wat we nu zien is ongeveer het tegengestelde van wat Fortuyn zou hebben gewild: een moralistisch populisme waarbij normen en waarden uit de jaren vijftig weer uit de kast worden gehaald.
Opnieuw heeft iedereen ongelijk die genuanceerd denkt en wordt bedreigd omdat men niet tot de gelovigen behoort. Politici van links en rechts zien angstig de meerderheden naar de populisten stromen en proberen zich aan te passen omdat het land onbestuurbaar dreigt te worden. En niemand, althans bijna niemand, stelt de nieuwe gelovigen aan de kaak, zoals in de zeventiger jaren en daarna niemand genuanceerd durfde te zijn onder druk van de linkse kerk. Daarin past een heksenjacht onder de oude linkse rakkers die zich inmiddels keurig hebben aangepast en allemaal liberale bestuurders zijn geworden. Een heksenjacht inclusief zelfkritiek door de schuldigen, zoals Wynand Duyvendak en Jacqueline Cramer.

Ik ben benieuwd wanneer ik ‘links maar wel aardig’ zal worden genoemd.
 
< Vorige   Volgende >