Vier jaar geleden hing er in de straten van Washington, op de woensdagochtend na de uitslag, al een gevoel van moedeloosheid. De krantenverkoper, het kamermeisje en de mensen in de Deli (niet de mensen in de business-suits op weg naar kantoor) waren terneergeslagen met het vooruitzicht van opnieuw vier jaar ideologisch gedreven laisser faire.
De financiële en nu ook economische crisis heeft de verdeeldheid verder aangewakkerd. Deze week verzekerde een gematigde Republikein mij nog met volle overtuiging dat Obama maar één ding wil: de belastingen verhogen en het overheidsbudget laten exploderen. Als je er tegenin brengt dat hij Obama plechtig heeft verklaard dat niemand met een inkomen tot 200.000 dollar ook maar een dime meer belasting gaat betalen, is zijn reactie simpelweg: I don’t believe him.
De tegenstellingen zijn, mede door het beleid van Bush, alleen maar groter geworden.

McCain deed tijdens het laatste TV-debat een opzichtige poging zich te distantiëren van Bush en de schuld voor de crisis af te schuiven op de hebzucht van Wall Street, maar de vraag is of dat overtuigend is. Hij blijft flink achter liggen in de peilingen.

Toch is de race nog niet gewonnen voor Obama. Het is bekend: het stemgedrag in het plaatselijke gymnastieklokaal op 4 november hoeft niet altijd hetzelfde te zijn als het antwoord tijdens een opiniepeiling. Zeker niet als de ene kandidaat zwart is.

Los van de vraag of zijn politiek nu zoveel beter zal uitpakken dan die van McCain, is een overwinning voor Obama om een andere reden van grote betekenis. Niet zozeer omdat hij zwart is – daaraan is het Amerikaanse publiek in verassend korte tijd wel aan gewend geraakt. Maar meer omdat het een omslagpunt kan betekenen naar meer zelfvertrouwen en participatie bij de doorsnee burger. Omgekeerd zal een nederlaag een enorme domper zijn voor veel mensen en hen voor lange tijd vervreemden van de politiek. En van degenen die op McCain hebben gestemd. De polarisatie zal toenemen. De slogan ‘united we stand’ kan dan voor jaren worden opgeborgen.