Menu
Home
Theo Monkhorst
Han Mulder
Hans Muiderman
Dick Toet
Paul van Velthoven
Marjolijn Uitzinger
Frans Wijnands
Han Kogels
Frans Kok
Frans Weisglas
Henk Beereboom
Gastschrijver
Plein
Vertel het verder!
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden:
e-mail to a friend
Plein
Kerstboom

De dodenherdenking op 4 mei is geen juist moment om in lachen uit te barsten. Toch gebeurt me dat (vermengd met grote ergernis) als ik Willem Alexander zie in zijn uniform. Een soort wandelende kerstboom. En 2 jaar geleden een rennende kerstboom, toen hij zijn vrouw aan haar lot overliet in de paniek rond de damschreeuwer.
Waarom dost die man zich zo raar uit? Hij is toch geen beroepsmilitair? Bij zijn opa zat het in zijn Pruisische genen. En, eerlijk is eerlijk, hem stond het ganz nett. Bij Prins Pils staat het voor geen meter.
En ik denk dat Claus zich elke keer omdraait in zijn graf, om het niet te zien.

Frans Kok
Oude bestuurders van banken moeten aftreden Afdrukken E-mail
Theo Monkhorst   
maandag 29 december 2008
Op 15 september 2008 ging de Amerikaanse bank Lehman Brothers failliet. Het was het begin van een wereldwijde financiële crisis omdat het vertrouwen in banken als organisatoren van het financiële systeem was verdwenen. Regeringen over de hele wereld haastten zich om banken en verzekeraars te steunen dan wel op te kopen om op die manier de publieke functie van banken over te nemen. Kort na de val van Lehman, toen dus overal met belastinggeld pogingen werden gedaan om te voorkomen dat meer banken zouden omvallen, speculeerden vier grote banken met enorme bedragen om te proberen de zakenbank Morgan Stanley failliet te laten gaan. Het waren de Amerikaanse banken Merrill Lynch en Citigroup, de Deutsche Bank en de Zwitserse bank UBS. Grote financiële instellingen die kort daarna zelf steun nodig hadden om overeind te blijven. Voor zover ik kan nagaan zijn de directies van die banken zijn niet afgetreden.

Je kunt dit gedrag van topbankiers natuurlijk omschrijven als schandelijk. Het zijn schurken, dat lijdt geen twijfel. Maar daarmee komen we niet ver. Het is ook zeer de vraag of ze strafbare daden hebben verricht. Beter zou je kunnen spreken van typische vertegenwoordigers van het systeem dat de kredietcrisis heeft veroorzaakt. De door The Wallstreet Journal pas op 24 november gepubliceerde geheime operaties van de vier grote banken toont haarscherp waar het probleem van de bankencrisis ligt: het zakenbelang en de publieke functie van banken zijn vermengd, waarbij de zakelijke functie het heeft gewonnen van de nutsfunctie. Het zakelijke belang, het maken van zoveel mogelijk profijt voor aandeelhouders en bestuur, heeft de traditionele nutsfunctie verdrongen. De functie die in houdt dat banken als een goed huisvader zorgen voor de spaarcenten van hun klanten en op een verantwoorde manier kredieten verstrekken. Deze vermenging heeft plaatsgevonden onder leiding van bankiers van het Angelsaksische type dat risicovolle winstgevendheid op korte termijn lieten prevaleren boven continuïteit en betrouwbaarheid. Mensen waarbij hebzucht en meedogenloze agressiviteit overheersten. Vertegenwoordigers van een specifieke cultuur, namelijk die van een volstrekt uit de hand gelopen kapitalisme zonder ethiek. Een cultuur die nu dus in zijn eigen staart bijt.

Het is duidelijk dat de bestuurders van banken en bedrijven die verantwoordelijk zijn voor dit soort praktijken vervangen moeten worden. Omdat er een cultuuromslag nodig is, zullen de leden van de raden van bestuur en commissarissen moeten worden ontslagen en vervangen door een nieuw soort bestuurders, die de maatschappelijke functie van banken en bedrijven begrijpen. Want alleen met meer en betere controle komen we er niet.
We kunnen technisch een onderscheid maken tussen bedrijven die grote risico’s willen nemen en daarbij grote winsten en verliezen kunnen verwachten en bedrijven die gericht zijn continuïteit en dienstverlening en minder grote winsten en risico’s. Maar voor beide typen bedrijven zijn bestuurders nodig met maatschappelijk verantwoordelijkheidsgevoel, voor de risicovolle tenminste zoveel als voor de traditionele.

Het betekent dat oude bestuurders moeten aftreden. En dat schijnt moeilijk te zijn. Zij hechten kennelijk aan de macht van de top. Op zichzelf is dat al een blijk van onbegrip voor de ernst van de situatie. Daarom moeten aandeelhouders, politici en opinieleiders de grootst mogelijk druk uitoefenen om de oude rinocerossen te verwijderen. Zolang dat niet gebeurt verandert er weinig en zullen zich opnieuw rampen voordoen.
 
< Vorige   Volgende >