Het zat er al een tijdje aan te komen, de lastige beslissing over de aanschaf van een nieuw gevechtsvliegtuig voor de luchtmacht. Bij de formatie van het huidige kabinet van christen-democraten, sociaal-democraten en de wat dieper in de leer doorwrochte ouderlingen van de ChristenUnie was het al één van de weeffouten, die nu eenmaal horen bij onze vaderlandse coalitiepolitiek. Voor je uitschuiven is dan doorgaans de boodschap en dat kon in dit geval heel goed, want het voortbestaan van ons landje hangt nu eenmaal niet af van de bestelling van een paar honderd miljoen aan oorlogstuig.

Aanschaf van oorlogsmateriaal is altijd een bijzonder evenement in ons land. Eind jaren vijftig struikelde er al bijna een kabinet over de aankoop van nieuwe helmen, over de aanschaf van tanks en gepantserde personeelsvoertuigen is eindeloos gekibbeld en in de jaren zeventig moest PvdA-minister Vredeling uitroepen dat ‘congressen geen straaljagers kopen’ om het F16-gevechtsvliegtuig ondanks een onwillige PvdA binnen te halen.

In meerderheid zijn wij in dit land toch vooral pacifisten. We sluiten graag de ogen voor het feit dat we één van de grootste wapenleveranciers in de wereld zijn, omdat het vooral om zeer geavanceerde apparatuur gaat, die eventueel ook voor vreedzame doeleinden te gebruiken is.

Sebrenica heeft ons nog eens een extra militair trauma opgeleverd en dat we zo ferm achter ‘onze jongens’ in Uruzgan staan, komt vooral omdat we daar ook zo leuk met de bevolking praten.Het is dus niet zo vreemd dat er rond de Joint Strike Fighter (JSF) zoveel commotie ontstond.
Is dat erg? Nee, het is verbazingwekkend dat wij ons iedere keer weer onaangenaam laten verrassen door het feit dat coalitiepolitiek per definitie niet fraai is. Het gaat er alleen om dat je dat wikken en wegen goed weet uit te leggen en daar schort het in hoge mate aan. Gewoon eerlijk en open toegeven dat je onder de huidige crisisomstandigheden het kabinet niet wil laten vallen en er alles aan wilt doen om onverenigbare standpunten toch een beetje bij elkaar te brengen.
Onze christenvrienden zouden toch eens moeten uitleggen, waarom juist zij zo hitsig in de weer zijn om voor vele vele miljoenen oorlogstuig te kopen en van de sociaal-democraten wil je wel eens weten waarom ze door de hele parlementaire geschiedenis heen wel pacifisme prediken, maar ook via vaak ‘rooie’ oorlogsministers toch altijd weer overstag gaan.
Want de hele JSF-discussie gaat langs het kernpunt heen. Hebben wij wel een kleine honderd zeer geavanceerde gevechtsvliegtuigen nodig? Ons kleine dichtbevolkte land is natuurlijk volstrekt ongeschikt om een betekenende luchtmacht te huisvesten. We zijn toch lid van de NAVO. Laat dus andere met meer ruimte gezegende partners voor het vlieggeweld zorgen en laat ons land zich concentreren op de marine. Dat is waar we goed in zijn, daar ligt onze kracht. Maar binnen de NAVO is er nog nooit zo’n discussie gevoerd. Elk lid moet vooral z’n eigen leger, luchtmacht en marine hebben. Een vliegdekschip voor Luxemburg ontbreekt er nog maar net aan.

Geen wonder dus dat de discussie bij ons vooral gaat over een beetje kopen van nieuwe toestellen. Fraai is dat beeld niet. Onnozel gesteggel is in onze politieke verhoudingen onvermijdelijk, maar echt wennen doet het niet. Het is bovendien altijd weer koren op de molen van de ontevredenen van wakkker Nederland. De in de peilingen sterk scorende ‘flankpartijen’ als PVV en SP hebben natuurlijk makkelijk kletsen. Ze dragen geen enkele verantwoordelijkheid en kunnen kraaien wat ze willen. Het sluiten van compromissen hoeft natuurlijk niet per definitie slecht te zijn. Het voorkomt radicalisme en beantwoordt meestentijds behoorlijk aan de behoefte van de redelijke burger. Maar de situatie wordt er met de uitdijende partijen ter rechter- en linkerzijde niet duidelijker op. De ruimte in het centrum raakt steeds meer beperkt. Als die toestand beklijft, zou het bundelen van de linkse en rechtse politieke krachten best wat serieuzer in de beschouwingen mogen worden betrokken.

Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken