En zo worden er onvermijdelijk steeds meer open deuren ingetrapt of doodnormale zaken met een wetenschappelijk sausje bedekt. Zolang het gaat over onderwerpen als de kleurenfotografie in 18^e eeuws Zwitserland is er nog niet zoveel aan de hand, maar de modale jonge wetenschapper is doorgaans toch behoorlijk ambitieus en voelt de onbedwingbare drang om gepubliceerd te worden, maar vooral om de krant te halen. En kranten zijn van oudsher, maar ook in toenemende mate geneigd toegevoegde waarde te hechten aan alles waar een wetenschappelijk sausje vanaf druipt.

Al heel lang geleden kreeg ik een wetenschappelijk rapport op mijn bureau van de toen net in de FNV gebundelde vakbonden, die een wetenschappelijk bureau hadden gevraagd hoe de huisvestingswensen van de nieuwe bond het beste konden worden ingevuld. Op zich was het toen al bijzonder dat de FNV zo’n bureau inschakelde, maar het meest bijzonder was toch de conclusie. Het vuistdikke rapport kwam tot de slotsom dat er drie mogelijkheden waren, of de bond bleef zitten waar ze was, of ze ging huren of ze ging kopen. De overbekende voor- en nadelen van huren en kopen werden uitvoerig uit de doeken gedaan, zoals ook het gemak van blijven zitten werd beschreven, maar een echte conclusie ontbrak. Ik heb er geen letter over geschreven.

Wetenschappelijk onbenullige publicaties lijken dus van alle tijden, maar toch kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het door de enorme aanwas van hoog opgeleiden steeds erger wordt. Zo zijn er nog steeds wetenschappers die beweren dat de invloed van de mens op het milieu verwaarloosbaar is. Het klimaat is immers al een paar miljard jaar aan veranderingen onderhevig, dus waar zeuren we over.

En zo konden we deze week in alle dagbladen uitvoerig lezen dat het kind in de grote stad slechter af is dan in de kleinere gemeente op het platteland Het betrof een echt omvangrijk onderzoek, uitgevoerd door een gerenommeerd instituut en in opdracht van instanties als de stichting Kinderpostzegels, Jantje Beton, Unicef en Defence for Children. Zo wordt onder meer geconstateerd dat de Gelderse gemeente Rozendaal, de kleinste gemeente van Nederland, geen achterstandswijken heeft. En dat de grote gemeenten nogal kind-onvriendelijk zijn, zal ook niemand verbazen. Alleen al binnen de gemeente Den Haag bevinden zich ettelijke ‘Rozendaals’. Binnen de grote gemeenten zijn de verschillen natuurlijk aanzienlijk. Kindonvriendelijkheid heeft ook te maken met ruimte, maar daarvoor hoef je niet geleerd te hebben, maar het gaat vooral om armoede, werkgelegenheid, sociale achterstand en uitzichtloosheid. En voor de vaststelling dat die zaken in delen van grote steden een belangrijke rol spelen, heb je geen uitvoerig (nieuw) onderzoek nodig. Zo was er deze week ook nog eens een onderzoekster, die kennelijk veelvuldig wordt geraadpleegd door de omroepen die betoogde dat jongeren meer van soaps leren dan van het nieuws. Als dat zo zou zijn, kunnen we alle wetenschap wel stoppen. Het wordt wel hoog tijd dat we de wetenschap veel kritischer gaan benaderen. Politiek en journalistiek liggen voortdurend onder vuur, maar de wetenschap heeft het imago opgebouwd dat je er alleen wat van mag zeggen als je erkend knapper bent dan de betoger. Het gezonde verstand blijkt daar een buitengewoon ondergeschikte rol in te spelen.