| Menu | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Vertel het verder! |
|---|
|
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden: e-mail to a friend |
| Plein |
|---|
|
Omdopen
|
| De ravage in de Nederlandse pers |
|
|
| Paul van Velthoven | |
| woensdag 03 juni 2009 | |
|
Twee roofkapitalisten hebben hebben het Nederlandse medialandschap de afgelopen jaren onherkenbaar veranderd. Verwoest zou je ook kunnen zeggen. Mecon van David Montgomery bij Wegener en de private equity investeerder Apax bij PCM. Het is niet verwonderlijk dat beide investeerders uit Engeland kwamen en ook actief waren in de Verenigde Staten. Het vrijwel regelloos manipuleren van geld om daarmee de grootst mogelijke winsten te bereiken is in de financiële centra Londen en New York uitgevonden en heeft, zoals we nu weten, tot de grootste crisis geleid in het kapitalistische systeem. Je zou kunnen denken dat journalisten die weten van de hoed en de rand, ook waar het financiële zaken betreft, konden waarschuwen toen kranten met dit soort bedrijven in zee gingen. Maar journalisten zijn vrijwel nergens eigenaar van een krant. Een uitzondering is een krant als Le Monde, maar ook deze balanceerde vorig jaar – niet voor de eerste keer overigens – langs de afgrond. Daar waren het journalisten, of liever gezegd de hoofdredacteur zelf die de afgelopen negen jaar de belangrijkste strategische beslissingen nam. Vorig jaar werden alsnog financiële experts van buiten aangetrokken om het zinkende paradeschip van de Franse journalistiek van de ondergang te redden. Experts die nadrukkelijk de continuïteit van de krant vooropstelden en haar maatschappelijke en culturele belang op het oog hadden zonder de gangbaar geworden maar daarom niet minder obscene beloningen daarvoor te willen incasseren. Een uitdunning van het journalistenbestand bleek onontkoombaar, maar dit was niet het gevolg van het feit dat er idioot hoge rendementeisen worden gesteld zoals Montgomery die nu stelt bij de Wegenerkranten. Om de risico’s te spreiden en zo de krant een betere uitgangspositie te verzekeren had de nu vertrokken politiek hoofdredacteur Colombani van Le Monde andere bladen overgenomen en ook een belangrijke boekhandel. Een aantal jaren leek dat goed te gaan, maar uiteindelijk werd de balans van het bedrijf op fatale wijze met nieuwe zware lasten opgezadeld. Terug naar de kernactiviteit werd het parool. En dat hoor je nu overal weer. opklinken. Journalisten aan de top wil dus evenmin zeggen dat een krant in goede handen is. Het drama bij PCM bewijst dat ook. Daar waren de niet van aandeelhouders afhankelijke hoofdredacteuren en goed bedoelende liefhebbers van de stichting Democratie en Media aan zet. Mensen die het goed voor hadden met de kwaliteitsjournalistiek van de bladen waar ze eigenaars van waren, maar als zovelen behept geraakt met de alom heersende ideologie van groter en groter, in hun geval om de toekomst van hun kranten veilig te stellen. Ze bleken ze een willoze prooi voor de roofkapitalisten van APAX. Deze lieden kleedden het bedrijf financieel uit en zadelden het op met een ongekend hoge schuldenlast. De baas van Wegener, Houwaart, ging al even eigengereid te werk maar leverde zijn bedrijf uit aan Mecom dat zijn eigen platte journalistieke formule doordrukte en nu de Wegenerkranten aan de rand van de ondergang heeft gebracht. In Duitsland wist de Berliner Zeitung, de mooiste krant van deze stad, in maart dit roofdier zij het met aanzienlijke schade van zich af te schudden. Overigens wel nadat het bedrijf eerder door een fatsoenlijk Duits mediabedrijf als Güner en Jahr niet mocht worden overgenomen, omdat het eerst genoemde mediabedrijf al meer kranten in haar bezit had dan de Duitse NMA verantwoord vond. Zo kwam Montgomery aan zijn kansen. Ja, als overheden zo politiek correct zijn, dat de journalistiek daar de dupe van wordt, waar is zo’n autoriteit dan in hemelsnaam mee bezig, vraag je je af. Kranten in Nederland hebben zware schade geleden onder het agressieve Engelse kapitalisme`, juist nu er tal van andere factoren hun bestaan bedreigen. Schaalvergroting betekende allerminst dat hun continuïteit gewaarborgd werd. Zie wat Wegener en PCM bekokstoofden met de grote lokale kranten in de randstad. Den Haag, Rotterdam en Utrecht hebben, zoals het er nu naar uitziet, binnenkort geen volwaardige kranten meer, nu opnieuw de bezuinigingsbijl er in hakt. Alles het gevolg van ondoordachte schaalvergroting. Hoe dan wel? Willem Sijthoff, zoon van de onlangs overleden courantier Freddy Sijthoff, merkte een aantal jaren geleden in het vakblad De Journalist op: Hadden we de Haagsche Courant wel moeten verkopen? Als we een paar procent winst maken, dan zouden we het dik voor elkaar hebben gehad. Denk aan een bedrijf als de Fries-Groningse pers met zelfstandige kranten in Leeuwarden en Groningen, zei hij. Maar Willem Sijthoff was maar een stem in het kapittel toen zijn familie in 1993 besloot het bedrijf aan Wegener te verkopen. Hij zou het nu wel weten. Hij bewees zijn kunde met het managen van het Financiële Dagblad. Kranten zullen het altijd moeilijk hebben. Ze hebben behoefte aan liefhebbers als leiders en eigenaars. Maar niet alleen dat. Die moeten ook kundige managers zijn. Die blijken helaas zeer dun gezaaid. |
| < Vorige | Volgende > |
|---|
