| Menu | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Vertel het verder! |
|---|
|
Klik hier en stuur deze website naar uw vrienden: e-mail to a friend |
| Plein |
|---|
|
Voorbeeld Koningin Elizabeth kleedt zich sober, gaat in eigen land met vakantie, het liefst per trein en heeft haar Rolls Royces voorzien van een schone LPG-installatie. Zou Beatrix dat bedoelen met haar Kerstboodschap ‘een beter milieu begint bij jezelf’? Ook aan de tv-toespraak van haar hoogbejaarde vakgenote kan Beatrix een voorbeeld nemen. Een zakelijk verhaal, to the point, afgewisseld met leuke beelden over de activiteiten van haarzelf en haar familie gedurende het afgelopen jaar. Het verschil met het hoogdravende gemoraliseer waarop wij elk jaar worden getrakteerd, was ditmaal wel erg opvallend. Frans Kok |
| Hoe angstige en verwende kiezers te overtuigen |
|
|
| Theo Monkhorst | |
| maandag 29 juni 2009 | |
|
Voorzichtig beginnen politici en partijtijgers van de middenpartijen te formuleren waarom de Europese verkiezingen een desastreuze uitkomst lieten zien met een enorme overwinning van de PVV van Geert Wilders en een opvallende winst voor Groen Links en D66. Zo schreef Wouter Bos een betoog waarin hij pleitte om van de PvdA een brede volkspartij te maken als dam tegen een verscheurde samenleving. Minister Piet Hein Donner hield een toespraak waarin hij een pleidooi hield voor een beschaving waarin rekening gehouden wordt met maatschappelijke taboes en niet alles gezegd kan worden. Het verhaal van Wouter Bos is dat van een politicoloog, van een technicus die uiteenzet hoe het socialistische verheffingsideaal opnieuw vorm moet krijgen. Piet Hein Donner deed een beroep op traditionele waarden. “Op dit moment verkwisten we op ondoordachte wijze het in eeuwen geleidelijk opgebouwde kapitaal aan maatschappelijke wijsheid in de vorm van dingen die we niet doen en niet zeggen”, aldus de gereformeerde politicus. Beide betogen bewijzen dat er weerwoord gezocht wordt tegen de brute kreten van Wilders, maar hebben niet de overtuigende stijl van een politiek leider waar de weggelopen kiezer warm voor loopt. Integendeel zij bevestigen het elitaire denken in kleine kring. Of ze nu gelijk hebben of niet. Maar het toont bovenal geen begrip voor de woede en angst van vele kiezers. Want daar gaat het om. Degenen die op Wilders stemden en zullen stemmen zijn degenen die boos zijn op de politiek, op politici, bestuurders en andere regenten. Op degenen die in hun ogen misbruik maken van hun macht, of dat nu bankdirecteuren zijn, Wouter Bos die een dure zonnebril declareert of directeuren van woningbouw corporaties die in Bentleys rondrijden. Op kosten van de consument of de belastingbetaler. Het gaat dan ook over de TGV waarvan de rails al twee jaar klaar liggen maar waar geen treinen over lopen omdat ambtenaren verkeerde treinstellen hebben besteld, of over de files die nooit worden opgelost omdat geen minister ingrijpende besluiten durft te nemen. Boosheid ook omdat banken met belastinggeld in de benen worden gehouden, inclusief de bonussen van de bestuurders, terwijl een ijzergieterij op de fles gaat omdat de overheid niet bijspringt. Deze boosheid wordt gevoed door angst. De angst om te verliezen wat men heeft opgebouwd. Als ondernemer, vakbondsman, ambtenaar, onderwijzer, kapper, ambulance personeel of politieman. De angst om te verliezen aan vreemdelingen of die nu om de hoek wonen, in China of in Polen. Of ten gevolge van Europese regelgeving of Nederlandse bureaucraten. De angst die bovendien wordt versterkt door de economische crisis die natuurlijk ook door vreemden, of in ieder geval door anderen, is veroorzaakt en die ons nu onze pensioenrechten of arbeidsplaatsen kost. En waar de overheid in de ogen van velen te weinig aan doet, ondanks allerlei tijdelijke noodmaatregelen. Deze boosheid en angst worden gevoeld door mensen die een groeiende welvaart hebben gekend met hoogtepunten kort voor de crisis en die dus gewend zijn aan overvloed. Die dus ook getypeerd kunnen worden als verwend. Waarbij nog komt dat in diezelfde periode het traditionele gezag verloren is gegaan. Dat de toon gezet wordt door populaire tv personen die de taal van de straat gebruiken. Omdat in het verleden de norm die van de elite was waar het volk zich aan spiegelde en sinds de tachtiger jaren de elite zich spiegelt aan de straat. De taal van Wilders sluit daar naadloos bij aan. Het zal duidelijk zijn dat politici als antwoord op de stijl en het beleid van Wilders (en voorheen Fortuyn) uit twee opties kunnen kiezen: meedoen of het tegenovergestelde doen. Meedoen betekent een nationalistisch populisme uitdragen met gesimplificeerde antwoorden voor de korte termijn die inspelen op de boosheid en de angst. Het tegenovergestelde betekent zich gedragen als een autoriteit die een internationaal lange termijn perspectief schildert waarin niet de angst maar durf en visie overheersen. Die boosheid en angst bestrijdt. Dat is het antwoord op de vraag hoe politici tegenstemmers, verwenden, angstigen moeten bestrijden. Een compromis tussen deze twee opties bestaat niet, zoals bijvoorbeeld Mark Rutte schijnt te denken, er moeten keuzes worden gemaakt. Het probleem is dat de huidige politici met uitzondering van Alexander Pechtold, niet gewend zijn om ten strijde te trekken tegen een deel van de bevolking dat zij menen nodig te hebben om voldoende zetels te halen. Ook bij politici overheerst angst. Angst voor het volk dat hen niet aardig zou kunnen vinden. Maar zoals de PvdA politicus, wijlen Relus ter Beek ooit eens tegen mij zei: een staatsman is een politicus die niet doet wat zijn achterban vraagt. Wat wij nodig hebben om Wilders te bestrijden en het volk zijn angst af te nemen zijn staatslieden. Wouter Bos omschrijft dat als volgt: ‘we zullen meer dan we gedaan hebben onze ideale samenleving moeten uitdragen zonder ons bij voorbaat te laten beperken door wat er bestuurlijk en beleidsmatig wel niet aan vast zit’. Dat is niet minder dan een pleidooi voor on-Nederlandse politiek. Het betekent politieke strijd uit overtuiging zonder bang zijn om te verliezen. Alleen zo krijgt de kiezer een keuze en daar gaat het om in de politiek. |
| < Vorige | Volgende > |
|---|
