Hoe je ook denkt over zwartspaarders, ze schepen de rest van het volk op met een hogere belastingdruk dan nodig is. Voor brave spaarders is De Jager’s jacht op zwartspaarders dan ook geen overdreven heksenjacht. Meer dan drieduizend lieden hebben intussen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om hun zonden te belijden en zonder hoge boete tot inkeer te komen. En juist dan verschijnt een geheimzinnig persoon op de stoep van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst met een al dan niet gestolen lijstje vol zwartspaarders bij buitenlandse banken. Daarop de namen en adresgegevens van enige honderden vermogende Nederlanders met gemiddeld een paar honderdduizend en soms enige tientallen miljoenen geheim gestalde euro’s per persoon. ‘Bingo!’ riep De Jager. Of liever: alweer bingo.

Want een paar jaar terug kwam de FIOD al in bezit van een lijst met duizenden spaarders bij de Kredietbank Luxembourg. De Hoge Raad vond het geen belemmering dat die lijst, ontvangen via de Belgische Belastingdienst, was gestolen door een ijverige boekhouder van die bank, die er zijn werkgever mee had willen chanteren. Zo ving onze schatkist de afgelopen jaren alsnog vierhonderd miljoen euro van de Nederlanders op die KB-Lux lijst.

Deze keer komt het naamlijstje niet van een buitenlandse belastingdienst en is er meer aan de hand. De Jager heeft de geheimzinnige meneer X (laten we het voorlopig op een man houden) een beloning in het vooruitzicht gesteld. Die premie van maximaal een paar honderdduizend euro heeft deze tipgever volgens onze staatssecretaris nodig, omdat hij risico’s loopt. Wat voor risico’s? Handelde hij uit een morele plicht en vreest hij nu wraak van de door hem verlinkte lieden?
Is hij misschien bankbediende bij het loket geheime nummerrekeningen en dreigt hij nu zijn baan te verliezen? Joost mag het weten. Intussen lopen de emoties over dit tipgeld echter hoog op. Dat komt waarschijnlijk doordat we er niet bij stilstaan dat we in Nederland een Regeling Bijzondere Opsporingsgelden hebben. Op grond daarvan mag Justitie bij ernstige strafbare feiten, zoals moord en doodslag, brute overvallen en ontvoeringen, een beloning uitloven voor de tip die leidt tot het pakken van de dader. Bij ernstige geweldsmisdrijven hebben we wel sympathie met dergelijke ‘no cure no pay’ beloningen voor tipgevers. Bij fiscale, economische of sociaal-frauduleuze delicten ligt dat kennelijk gevoeliger.

Toch kan Justitie volgens deze regeling ook daar een beloning toestaan. En die mag zelfs afhankelijk zijn van het te vorderen bedrag. Je kunt je dan ook afvragen waarom De Jager heeft gezegd dat in het geval van meneer X de bestaande regels moesten worden verruimd. Hebben we hier te maken met een bijzonder geval van premiejagen? Het ministerie zegt zich uitvoerig te hebben laten informeren over wat wel en niet mag in deze zaak en meldt de toekomst met vertouwen tegemoet te zien. Maar de tegenaanval is intussen geopend. Zo vermoedt advocaat en hoogleraar belastingrecht Guido de Bont dat meneer X de gegevens via een misdrijf heeft gekregen. Hij eist dus een strafrechtelijk onderzoek, want volgens de wet maakt iedereen die in het bezit is van een 'voorwerp' dat voortkomt uit misdrijf zich schuldig aan witwassen. Bovendien vraagt hij zich af of dit tipgeldbeleid niet leidt tot grote aantallen premiejagers.
Het zijn spannende tijden voor zwartspaarders. Maar wie niet tot deze categorie behoort kan rustig slapen en hoeft niet bang te zijn voor de deskundig afgerichte jachthonden van de Douane, die momenteel keurig aangelijnd langs onze landsgrenzen snuffelen naar zwarte flappen in koffers.