Cultuur bepaalt de strijd tegen Corona

 

Cultuur bepaalt de maatregelen die worden genomen tegen de Corona pandemie. En dat kan niet anders. Iedereen die beweert dat wij moeten doen wat Frankrijk doet of China, begrijpt niet hoe het werkt.

Dat moet ik uitleggen.

Ik begin met Frankrijk. Een land dat geleid wordt door een president met veel macht. Een land met een traditionele sterk hiërarchische bestuursstructuur, die in de aard van de Fransen is gaan zitten. Kijk maar: Parijs, de zetel van de macht, ligt centraal in de wegenstructuur van het land. Vandaar die verschrikkelijke rondwegen rond de hoofdstad, waar je bijna altijd langs moet op weg naar het zuiden. Idem dito voor treinen en vliegtuigen. Maar ook op micro niveau is die hiërarchie in de ziel van de Fransen gaan zitten.

Ik ervaar dat als de bezitter van een huis in Frankrijk. Na een goed gesprek met een nieuwe tuinman – eindelijk een vakman gevonden! – ga ik vol vertrouwen naar Nederland omdat we duidelijke afspraken hebben gemaakt. Hij krijgt de vrije hand, want hij is de vakman. Kom ik een maand later terug, dan is er niets gebeurd. Vraag ik hem hoe dat zit, dan legt hij uit dat er allerlei redenen waren waarom hij niet heeft gedaan wat ik dacht, voornamelijk zieke familieleden, hoofdpijn, regen, officiële vrije dagen en zo meer. Langzamerhand begint het mij te dagen: Fransen kunnen geen eigen initiatief nemen. Zij hebben een baas nodig die het liefst streng optreedt. Je ziet dat ook in de relatie tussen werkgevers en vakbonden. Die overleggen of onderhandelen niet. Die vechten. Desnoods ten laste van het bedrijf waar het over gaat. Zie Air France.

Conclusie: de strijd tegen het Corona virus kan in Frankrijk alleen van boven af worden opgelegd. De president dicteert, zet desnoods het leger in en bepaalt dat iedereen thuis moet blijven. Complete lock down. Iedereen buigt het hoofd. Totdat het te lang duurt, dan gaat iedereen de straat op en moet het leger deze keer tegen het protesterende volk worden ingezet. Subtiliteiten dat het virus zo alleen tijdelijk bestreden wordt en later weer uit zal breken doen niet ter zake.

Ieder land bestrijdt het virus op de manier die met zijn cultuur overeenstemt. Ga maar na: Italië, eerst chaos, daarna de knoet. China, eerst niets, daarna de centrale macht. En ga zo maar door. Pure machtspolitiek. Of het werkt moeten we afwachten.

Ik wil niet beweren dat alleen Nederland het zo kan aanpakken als het doet, maar het lijkt er wel op. Laten we eens kijken. Nederland is een niet hiërarchische democratie. De oorsprong daarvan ligt in het moeras dat drooggelegd werd door individuen die samenwerkten in waterschappen. Democratische organen die kennis vergaarden en dat gezamenlijk in de praktijk brachten. Geen enkele vorm van hiërarchie, geen grootgrondbezitters, geen adel alleen boeren, ambachtslieden en dominees. En wat zien we nu?

Het kabinet heeft nauw overleg gevoerd met de deskundigen en komt met een aanpak waarbij de verantwoordelijkheid in feite bij de burgers wordt gelegd. ‘Het virus is onder ons’ en sterft wellicht op zeer lange termijn maar alleen als we accepteren dat we allemaal (een beetje) ziek kunnen worden waardoor het volk immuun wordt. Het beleid is gericht op twee aspecten: uitsmeren van de infectie in de tijd waardoor de gezondheidszorg niet wordt overvraagd en bescherming van degenen die de kans lopen een ernstige of dodelijke variant op te lopen: ouderen en zwakken.

Hoe doen we dat? Scholen dicht (vooral om maatschappelijke onrust te voorkomen) en alle bedrijven en organisaties waar vele mensen samenkomen sluiten en verbieden: eet- en drinkgelegenheden, sportwedstrijden, musea, theaters enzovoort. Winkels mogen voorlopig open blijven en we mogen gewoon in stad en land blijven rondlopen. Twee voorwaarden: de burger neemt op zich zijn handen te wassen en anderhalve meter afstand van elkaar te houden.

Of het werkt moeten we afwachten. In ieder geval is bijna iedereen zeer tevreden over de aanpak en bereid zich op te offeren. Interessant: de twee minst democratische rechtse partijen zijn voor de Franse aanpak. De anderen sluiten zich aaneen. Althans voor nu.

Kan de Franse aanpak in Nederland werken? Ik betwijfel het. In ieder geval zal het gevoel van nationale eenheid dat Rutte heeft bereikt op de Franse manier in Nederland niet bereikt worden. Zou de Nederlandse aanpak in Frankrijk werken? Van geen kant. Eigen verantwoordelijkheid in Frankrijk? Ondenkbaar. Dan zou de president worden afgezet.

We zullen nooit zien wat het beste werkt, want het virus stopt niet aan de grens. Wat mij zeer boeit is hoe het in Amerika gaat. De president die iedere regie kwijt is en de staten die het probleem moeten oplossen. Hoe? Ongeveer de Franse methode. Misschien dat Trump hiermee zijn herverkiezing verliest. Dat zou dan een prachtig bijproduct van de ellende zijn. En dan hebben we het nog niet eens gehad over economisch drama dat zich parallel afspeelt.

 

 

Theo Monkhorst

Over Theo Monkhorst

Theo Monkhorst was journalist, politiek adviseur, politicus en columnist. Sinds 2005 heeft hij vijf romans, vier bundels gedichten, een bundel vertaalde poëzie, twee toneelstukken en een groot aantal columns en korte stukken gepubliceerd. Hij werkt aan een nieuwe roman en nieuwe gedichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *