D66 is een regentenpartij geworden

 

door Frans Kok

 

Zeggen de namen De Bruijn, Ollongren, Visser, Langenberg en Hekker u iets? Zijn het politici? Kon u op hen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen? Het antwoord is: nee. Wat zijn ze wel? Geparachuteerde D66 wethouders in de grote steden. Benoemd buiten de eigen kiezers en partijleden om. Regenten dus. En dat in een partij die ooit was opgericht om de politiek transparanter te maken.

 

Ook verder is het met de interne democratie binnen D66 droevig gesteld. Waarschijnlijk kent alleen de PVV minder interne discussie en verantwoording naar de leden toe. Maar die partij heeft ook maar één lid. Klik eens de website aan van D66 in uw gemeente. Kunt u daar mee-discussiëren over de koers? Geen sprake van. Stuur eens een mail naar het landelijk of plaatselijk bestuur. Gegarandeerd dat u geen enkele reactie krijgt. Ook de voorlichters en politieke assistenten geven geen respons.

 

Maar verder gaat het uitstekend met de partij! Regent Alexander I heeft de touwtjes strak in handen.

 

Op papier is alles goed geregeld. Periodiek een landelijk congres en een partijraad. Ook de afdelingen beleggen trouw hun bijeenkomsten. Maar achter de schermen is van inspraak en discussie geen sprake. De politieke koers wordt van bovenaf bepaald. Zoals met het extreme pro-Europa standpunt van de Brusselse beroeps-bureaucraat Sophie in ’t Veld. Gelooft u nu echt dat de meeste D66-stemmers meer macht voor Europa en Brussel willen? Of in één fractie willen opereren met Guy Verhofstad?

Maar het meest kwam de regentske ommezwaai naar voren bij de onderhandelingen voor een nieuw gemeentebestuur. Die werden weer heerlijk ouderwets geheel binnenskamers afgewikkeld. Strategische keuzes voor samenwerking met bijv. de Pvda, dan wel SP of VVD werden louter intern genomen. Alleen als het dreigde mis te gaan, zoals met Paternotte in Amsterdam, besteedde de pers er aandacht aan. De gewone en kaderleden werden overal buiten gehouden. Ja, na afloop kon het gesloten akkoord en de kandidaat-wethouders worden gefiatteerd. Dat gebeurde braaf in alle grote steden. Wie heeft de moed op de valreep bezwaar te maken tegen Tom de Bruijn of Kajsa Ollongren als super-wethouder?

Het gaat er niet om of de nieuwe regenten voldoende kwaliteiten in huis hebben. Dat zal moeten blijken. Om met Wim Kan te spreken: ze zijn ongetwijfeld héél bekwáám. Maar met democratie heeft het niets te maken. En daar was het toch om begonnen in 1966? Nu kan je wel zeggen: Hans van Mierlo draait zich om in zijn graf, maar ook dat is onjuist. Want de legendarische Hans maalde ook niet zoveel om interne democratie. Hij hield eindeloze monologen en luisterde alleen naar zichzelf. De enige die serieus contact onderhield en standpunten ter discussie stelde, was Jan Terlouw. Maar die staat inmiddels aan de zijlijn.

Een partij die de gekozen burgemeester hoog in het vaandel had, neemt nu haar toevlucht tot benoemde regenten, die zelf nooit op een lijst hebben gestaan of gekozen zijn tot lid van een gemeenteraad (op Langenberg na). Het kan verkeren.

 

fxmkok@xs4all.nl

 

Frans Kok
Latest posts by Frans Kok (see all)

Over Frans Kok

Frans Kok (1944) is consultant public affairs. Daarvoor was hij o.m. politiek redacteur en columnist van NRC Handelsblad en directeur communicatie van het ministerie VROM