Deskundigen of toch maar politici?

 

De deskundigen hebben in deze coronadagen veel te vertellen. Er zijn er al veel in de publiciteit gepasseerd, maar er is een groepje vaste vertolkers van de corona-ellende met wie je je bijna vertrouwd gaat voelen. RIVM-directeur Jaap Van Dissel is intussen een soort schaduw-premier geworden, maar ook Erasmus-voorzitter Ernst kuipers, microbiologe Ann Vossen en super-intensivist Diederik Gommers zijn vaker op tv te zien dan de nog altijd echte premier Rutte. En dan zijn er aan de zijlijn nog het venijnige keffertje Ab Osterhaus en de immer zeer koele en met een opvallend grijs funkkapsel getooide Marion Koopmans. Osterhaus en Koopmans vind ik het minst sympathiek, beiden hebben ooit gewerkt bij het RIVM en vooral Osterhaus lijkt er op uit om te laten merken dat hij het eigenlijk veel beter weet dan dat achtenswaardige instituut in De Bilt.

Deze en andere deskundigen bepalen  voor een belangrijk deel het beleid in deze zwaarste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Opvallend en ook nogal verontrustend is dat ze het op diverse vlakken niet met elkaar eens zijn. Dat geldt overigens niet alleen op nationaal niveau, maar ook internationaal is het verschil in aanpak opmerkelijk. In Wit-Rusland moeten de mensen het  doen met een dictatoriaal voorgeschreven slok wodka, de Zweden gaan het virus te lijf met zeer losse hand en Spanje ontwaakt lichtjes uit de zwaarst mogelijke lock-down.

Het is de vraag of je bij een dergelijke unieke crisis wel verwijten mag maken, maar de Nederlandse aanpak was vanaf het begin bepaald niet vlekkeloos. Dat begin lag al later dan in menig ander land. De eerste uitlatingen gingen vooral over groepsimmuniteit, waarover we vervolgens niets meer hoorden en dat intussen ook – in ieder geval op korte termijn – buiten de horizon is geraakt. Daarnaast werd het nut van veel testen pas laat onderkend en nog steeds is dat niet op orde. Er was een geweldige nadruk op de problemen op de ic’s, het beheerste de discussie wekenlang. Goed werk van Diederik Gommers, die er met bewonderenswaardige volharding voor zorgde dat we dat enorme probleem te boven kwamen. Maar het betekende wel dat de enorme problemen in de verpleeghuizen volkomen ondergesneeuwd raakten. Intussen was er volstrekte verwarring over de vraag wanneer een vaccin beschikbaar kan zijn. De verwachtingen variëren van een paar maanden tot een paar jaar of nog veel langer. Ik zou er  voor willen pleiten om die voorspellingen voorlopig achterwege te laten. Het zal nog enige tijd duren, okee, maar voortdurend mensen blij of verdrietig maken met natte vingers in de lucht is niet erg productief.

Ik zou ook willen pleiten voor grotere voorzichtigheid in het bekendmaken van ‘deskundige’ nieuwtjes. Zo liet mevrouw Koopmans via het AD weten dat er volgens haar een nieuw golf corona op komst is, die nog heftiger zal toeslaan dan de huidige. Tenzij we ons voorbeeldig gedragen, voegt ze er aan toe, maar de kop spat de krant uit. Welk doel is er gediend met zo’n heftige uitspraak? En in de NRC laat Van Dissel zaterdag weten: ‘ik denk dat het virus vaak gaat terugkomen’. Voor een  wetenschappelijke onderbouwing verwijst Van Dissel vooral naar internet. Ook hier past de vraag wat je met zo’n uitspraak bereikt. En natuurlijk laat Van Dissel weer zijn weerzin tegen de mondkapjes de vrije loop. ‘In China zie ik  mensen al heel lang mondkapjes dragen. Is dat een garantie geweest? Daar is de epidemie begonnen’, aldus Van Dissel. Hij vergeet te melden dat die mondkapjes in China vooral werden gedragen tegen de slechte luchtkwaliteit en dat mondkapjes een belangrijk onderdeel zijn in de succesvolle strijd tegen corona in landen als Zuid-Korea en Taiwan. Mooi hoor al die deskundigen, maar de politieke beleidsmakers kunnen er beter niet blind op varen.

 

Dick Toet

Over Dick Toet

Dick Toet (1942) is zijn hele loopbaan werkzaam geweest in de dagbladjournalistiek. Hij was onder meer parlementair redacteur (Brabant Pers), vijf jaar correspondent in de USA (Zuid Oost Pers) en bijna twintig jaar lid van de hoofdredactie van de Haagsche Courant