Digidwang

 

Voor de steeds groter wordende groep mensen die beschikt over een computer en daar ook redelijk goed mee uit de voeten kan, betekent de digitale aangifte inkomstenbelasting een groot gemak. Dat begon al in 1995 met de introductie van de blauwe diskette met het aangifteprogramma. Als je die diskette in het daartoe bestemde gleufje van je computer stopte, kon je via het scherm je aangifte invullen en de diskette met de opgeslagen aangifte kosteloos in een blauw envelopje terugsturen naar de Belastingdienst. In 1998 verdween de aangiftediskette naar het Belasting- en Douanemuseum en konden we het aangifteprogramma downloaden vanaf de website van de Belastingdienst. Vanaf 2008 konden we zelfs de door de Belastingdienst vooraf (ten dele) ingevulde aangifte downloaden.  

 

Vanaf 2016 kunnen we die aangifte niet meer downloaden op onze eigen computer, maar moeten we die openen, controleren, aanvullen en digitaal ondertekenen op ons eigen stukje van de server (eenvoudig gezegd: de computer) van de Belastingdienst: “Mijnbelastingdienst.nl”. De sleutel daartoe is je hoogst persoonlijke en met een password beveiligde DigiD-code. Doordat slechts 42.000 aangevers tegelijk op die server kunnen werken, blijkt dit in de aangifte-spitsuren tot wachttijden en dus tot ergernis te leiden. Staatssecretaris Wiebes heeft al ontraden om tijdens de komende Paasdagen belastingaangifte te gaan doen. Voorheen had je daar minder last van. Want het downloaden naar je eigen computer en het terugschieten van je ingevulde aangifte was een kwestie van een paar milliseconden contact met de server van de Belastingdienst. Misschien schaft de Belastingdienst voor volgend jaar, op kosten van de belastingbetaler, een grotere server aan en is dat leed ook weer geleden. Groter leed is er echter voor het deel van de bevolking dat niet over een computer of over minder vaardigheden beschikt om zich digitaal in de toch al lastige fiscale jungle een weg te banen.

 

De al langer bestaande verplichting dat ondernemingen digitaal met de Belastingdienst moeten communiceren is verdedigbaar. Maar nu heeft de fiscale wetgever bepaald dat ook belastingplichtige burgers en de Belastingdienst nagenoeg uitsluitend digitaal met elkaar communiceren. “Vaarwel blauwe envelop”, meldde Wiebes onlangs vol trots, voordat hij voor de camera het mes in een roomtaart met een blauw marsepeinen envelop zette. Die taart viel hem echter zwaar op de maag, want prompt kreeg hij de gram over zich heen van duizenden digibeten. Meestal ouderen, maar ook jongeren, die in goed vertrouwen aan familie of kennissen hun DigiD geven om te voldoen aan de digidwang van de overheid. Of die op een computer in de plaatselijke bibliotheek, tussen ‘Knielen op een bed violen’ en ‘Vijftig tinten grijs’, worstelen met hun digitale aangifte. Of die jegens de Belastingdienst moeten aantonen dat ze digitaal gehandicapt zijn en deemoedig moeten vragen of ze bij de gratie van de belastinginspecteur nog een jaartje aangifte op papier mogen doen. Zaterdag jongstleden vroeg VARA’s Kassa aan een begripvolle dame van de Belastingdienst of de blauwe envelop voor die groep blijft bestaan. “Voorlopig”, luidde het veelzeggende antwoord.

 

Daarmee lijkt de zaak gesust, want bejaarde digibeten zijn een verschijnsel van voorbijgaande aard, om het eufemistisch uit te drukken. Maar dat neemt niet weg dat de wetgever, in zijn streven naar een volledig ‘digitale overheid’, twee belangrijke beginselen over het hoofd lijkt te zien. Ten eerste mogen burgers die aangifteplichtig zijn voor de inkomstenbelasting niet worden belemmerd in het vervullen van die plicht. En ten tweede gaat het niet alleen om aangifteplichtige burgers, maar ook om burgers die recht hebben op toeslagen, zoals huur- en zorgtoeslagen. En zij mogen niet worden belemmerd in de uitoefening van dat recht. Digidwang door de overheid is naar mijn mening in strijd met deze twee beginselen.

 

 

 

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone

Han Kogels

Han Kogels (1946) is prof. em. van de Erasmus Universiteit Rotterdam en secretaris-generaal van de International Fiscal Association. Daarvoor was hij fiscalist in het internationale bedrijfsleven en hoogleraar Europees Belastingrecht

Latest posts by Han Kogels (see all)

Over Han Kogels

Han Kogels (1946) is prof. em. van de Erasmus Universiteit Rotterdam en secretaris-generaal van de International Fiscal Association. Daarvoor was hij fiscalist in het internationale bedrijfsleven en hoogleraar Europees Belastingrecht