Effe naheffe

 

Onverwachte naheffingen leiden tot ophef. Sjonge, wat was onze minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem boos toen een door Brussel opgelegde naheffing van 642 miljoen euro in de bus viel! Luidkeels verkondigde hij niets te zullen betalen voordat tot op de draad was uitgezocht of de herrekening van de Nederlandse bijdrage aan de EU correct is. Maar de stoom lijkt intussen van de ketel, nu hij in Brussel negen maanden uitstel van betaling heeft losgepeuterd tot 1 september 2015. Slim van Jeroen, want hij hoopt dat staatssecretaris Eric Wiebes tegen die tijd zo’n 800 miljoen aan naheffingen heeft geïncasseerd bij vijf tot zes miljoen Nederlandse belastingplichtigen. 

 

En die zijn natuurlijk ook boos, want die naheffing wordt veroorzaakt door de afbouw van de algemene heffingskorting en de verdergaande afbouw van de arbeidskorting die op 1 januari 2014 zijn ingegaan. Die inkomensnivellerende belastingmaatregel is het gevolg van een motie van Halbe Zijlstra (VVD) en Diederik Samsom (PvdA), die november 2012 (jawel: 2012) is aangenomen. Tijd genoeg om dat netjes in de loonbelasting of de voorlopige aanslagen te verwerken, zou je zeggen.

Maar nee, want pas in september 2013 verscheen de maatregel in het totale Belastingplan voor 2014. En omdat je pas rond de kerst weet of ook de Eerste Kamer akkoord gaat met dat plan, werd pas na nieuwjaarsdag 2014 begonnen met het aanpassen van de tabelletjes en de computerprogramma’s.

 

En wie denkt dat zoiets snel gaat, heeft het bij het verkeerde eind. Want, zo antwoordde staatssecretaris Wiebes dezer dagen op vragen van het Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA), het wijzigen van alle digitale “knoppen” en het aanbrengen van nieuwe digitale “knoppen” in de software vereist een voorbereidingstijd van negen maanden. Nog even geduld dus, want op dit moment zijn er hooguit indicaties hoeveel die naheffingen ongeveer kunnen bedragen. Voor werknemers varieert die tussen 134 euro terugkrijgen en 312 euro bijbetalen. Voor gepensioneerden varieert de bijbetaling van 4 euro tot 372 euro. En voor ondernemers, die sowieso nog niet weten wat hun inkomsten over 2014 zijn, kan het bedrag oplopen tot 737 euro. Bij de aangifte over 2014 wordt het pas duidelijker.
Leuker kunnen ze het niet maken en Wiebes noemt het zelfs allemaal “erg vervelend”,  maar hij voegt daaraan toe dat dit duidelijk maakt “dat het belastingstelsel te ingewikkeld is geworden” en nodig toe is aan herziening.

In NRC van 4 november vroeg Philip de Wit Wijnen zich dan ook af of Wiebes misschien een geraffineerd strategisch spel speelt door, elke keer als blijkt dat de Belastingdienst een bepaalde maatregel niet aankan, te roepen dat het belastingstelsel hervormd moet worden. En kijk: dat laatste is nu precies waarvoor Wiebes is aangenomen.

 

Het is dus te hopen dat hij zijn rol niet beperkt tot die van de brave soldaat Švejk (de hoofdfiguur uit de oude roman van Jaroslav Hašek, die de bevelen van zijn meerderen zeer letterlijk en tot in het absurde uitvoert om het gezag te ondermijnen), want dan komen we geen stap verder. Waar het om gaat is zo snel mogelijk de politiek ervan te overtuigen dat niet alles wat de politiek wil ook uitvoerbaar is. Er is meer dan voldoende kennis bij ervaren fiscalisten, zowel binnen de Belastingdienst als daarbuiten. Tussen die kennis en de politiek is langzamerhand een geluiddichte wand opgetrokken die zo snel mogelijk moet worden omgehaald om te dienen als platform waarop naar elkaar wordt geluisterd en van elkaar word geleerd.

 

 

 

 

Over Han Kogels

Han Kogels (1946) is prof. em. van de Erasmus Universiteit Rotterdam en secretaris-generaal van de International Fiscal Association. Daarvoor was hij fiscalist in het internationale bedrijfsleven en hoogleraar Europees Belastingrecht