Europa is nu op zichzelf aangewezen

 

Volgende maand op de topbijeenkomst van Europese Unie in het Bulgaarse Sofia zullen de Franse president Macron en de Duitse bondskanselier Merkel Fransen met een antwoord komen op de jongste uitdaging die de Amerikaanse president Trump in hun richting heeft gelanceerd door de nucleaire deal met Iran op te zeggen. De reikwijdte van de sancties die daarmee binnenkort van kracht worden, zal nog vele malen groter worden. Europese banken werden al zwaar getroffen als ze zaken deden voor Russische klanten na de verovering van de Krim door Rusland. De sancties voor Europese bedrijven die handel drijven met Iran zullen ook groter worden. Dit heeft uiteraard alles te maken met de centrale rol van de Verenigde Staten in het wereldwijde financiële systeem. Die handel geschiedt immers in Amerikaanse dollars en daarmee beschikt de Amerikaanse regering over een ongelooflijk machtig wapen.

Russen en Chinezen zien dat alles uiteraard met lede ogen aan, maar hun eigen munten komen als vervanging daarvoor nog helemaal niet in aanmerking. In de toekomst gloort de hoop dat de euro wellicht (een deel van) de rol van de dollar in de toekomst kan overnemen. Dat vereist hoe dan ook een sterk verenigd Europa. Maar voor het moment kunnen de Europeanen weinig tegen het opbreken van de Iran-deal doen. Er is gesuggereerd dat de Europese bedrijven die zaken doen met Iran schadeloos gesteld kunnen worden, maar hoe dat zou moeten is een groot vraagteken.

Wat naast het antwoord op de nieuwe Amerikaanse houding jegens Iran in Sofia zal moeten worden besproken is hoe de euro zelf uit de gevarenzone kan worden gehouden. Die blijft daarin verkeren wanneer de Europese bankenunie niet uit het prille beginstadium komt waarin zij nu verkeert. De laatste tijd heeft de Franse president Macron de kritiek op Duitslands Europese beleid verder opgevoerd. In Aken waar hij vorige week de Keizer Karel prijs kreeg, riep hij de Duitsers op hun rol op het Europese toneel nu eindelijk eens serieus te nemen. Hij riep op tot een meer geïntegreerde eurozone, die in Brussel een eigen budget zou moeten krijgen voor investeringen en voor het streven naar coherentie omdat de economische verschillen tussen zuidelijke en noordelijke eurolanden nog steeds een grote bedreiging vormen voor de stabiliteit van de eurozone. Macron kreeg steun van ECB president Mario Draghi die als eerste prioriteit een achtervang bepleit voor verlies lijdende banken in Europa.

Het leek er even op dat met de nieuwe regeringsdeelname van de Duitse sociaal-democraten aan de Duitse regering de Europese agenda in Berlijn topprioriteit zou krijgen. Niets blijkt minder waar te zijn. Aan begrotingsoverschotten kan het niet liggen. Afgelopen week werd bekend dat de Duitse staat de komende vier jaar 63 miljard aan extra belastinginkomsten verwacht. Toch stelde de nieuwe Duitse minister van Financiën Olaf Scholz dat je niet voorzichtig genoeg kan zijn en dat Duitsland niet zal voldoen aan de Amerikaanse wens om het defensiebudget op twee procent van het jaarlijkse nationaal inkomen te brengen. Economen bepleiten al sinds onheuglijke tijden dat wanneer de Duitsers meer gaan uitgeven andere Europese landen daarvan zullen profiteren. Hogere Duitse lonen (door belastingverlaging) betekenen dat omringende landen competitiever worden voor de Duitse markt. De almaar stromende geldkraan van de ECB uit Frankfort om de inflatie te vergroten kan tot stilstand gebracht worden, waardoor de rente ook eindelijk weer kan gaan stijgen en pensioenen weer wat waardevaster kunnen worden gemaakt. De Duitsers zullen hun historisch gegronde vrees voor inflatie moeten overwinnen.

De grootste uitdaging die de Europese leiders de komende tijd zullen moeten oppakken is echter hoe te reageren nu de Verenigde Sten als leider van het Westen voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog hebben afgehaakt. Europa zal zich opnieuw moeten uitvinden, nauwere integratie is onontkoombaar wil Europa zich kunnen handhaven. De vroegere Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer beschrijft deze zorgen op welsprekende wijze in zijn pas verschenen boek Der Abstieg des Westens (De Neergang van het Westen). Hopelijk luisteren ze in Berlijn naar zijn woorden.

 

 

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Paul van Velthoven

Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder
meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangsverscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen –Hoe België als natie mislukte’.
Paul van Velthoven

Over Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangs verscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen – Hoe België als natie mislukte’.