Excuses? Niet namens mij

 

Het zou zelfs een hypotheek leggen op de zich voortslepende kabinetsformatie: de excuses voor het Nederlandse slavernijverleden. Moet het wel of niet? Burgemeester Halsema gaf namens Amsterdam het goede voorbeeld. Wie volgt? Welnu, ik niet.

 

Ik vind het een gratuit gebaar. Gaan we voor alle fouten uit het verleden excuses aanbieden? Dat wordt een lange lijst. Nederland heeft inderdaad een belangrijk aandeel gehad in de slavenhandel. Let wel: het vervoer van slaven en de handel, niet de slavernij zelf. Ruim 300 jaar geleden kwam die handel tot stilstand. Moet ik me schuldig voelen voor wat mijn voorvaderen in die tijd hebben uitgespookt? Als het al mijn voorvaderen waren. Het betrof voornamelijk protestantse  Zeeuwen, die actief waren, niet de Nederlandse Staat als zodanig. Kortom, ik voel me niet aangesproken.

 

De echte misdaad was het oppakken van hele dorpen in aan aantal landen in Afrika. Door Arabische handelaren, met instemming van de lokale vorsten. Bijvoorbeeld de Ashanti-vorsten, die flink  verdienden aan het deporteren van hun eigen mensen. Nederlandse transporteurs (toen al) verkochten ze vervolgens door op markten in Brazilië en Curacao. In Nederland zelf heeft nooit slavernij bestaan. Op de Antillen wel. De nuchtere historicus Piet Emmer heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de situatie daar en komt met genuanceerde conclusies. Verkettering is zijn deel.

 

De nazaten en hun advocaten kunnen beter excuses vragen aan staten als Soedan en Ghana. Landen waar nog steeds slavernij bestaat, zij het onofficieel.

 

 

 

Frans Kok
Latest posts by Frans Kok (see all)

Over Frans Kok

Frans Kok (1944) is consultant public affairs. Daarvoor was hij o.m. politiek redacteur en columnist van NRC Handelsblad en directeur communicatie van het ministerie VROM