Het nieuwe kabinet ligt voor de hand

 

Het formatieproces heeft na een tumultueus begin een rustige herstart gekregen. Informateur Herman Tjeenk Willink is begonnen met wat al een keer eerder was gebeurd door de dames-verkenners: het horen van alle partijen over hun ideeën inzake de vorming van een nieuw kabinet. Het is op zich verstandig dat de informateur nu eerst over de inhoudelijke benadering wil nadenken en pas later over de invulling van de daarbij behorende namen.

Het is de typisch Nederlandse egeltjesbenadering, vooral voorzichtig aftasten. Soms is dat ook een goede weg, want verkiezingsuitslagen in coalitieland Nederland geven niet vaak een helder beeld van wat mogelijk is. Toch gaf deze keer de uitslag ondanks de versplintering over zeventien partijen een behoorlijk duidelijk beeld. In feite is maar één coalitie levensvatbaar. Niettemin voelen de politieke partijen zich kennelijk verplicht deel te nemen aan de gebruikelijke rituele dans over wie met wie wat gaat doen. Jammer, want dat is nu juist de belangrijkste reden dat mensen geneigd zijn de politiek niet echt serieus te nemen.

Het onder de huidige omstandigheden ideale kabinet was al vanaf de officiële uitslag volstrekt duidelijk. VVD en D66 horen als winnaars daar natuurlijk in thuis. Het CDA hoort daar ook bij en verder ligt de keus voor PvdA en GroenLinks voor de hand. Als de VVD Mark Rutte opnieuw op het schild mag heffen, is die ‘linkse’ inbreng van PvdA en GroenLinks voor de liberalen best te verteren. Rutte was door zijn geweldige blunder even een pijnpunt, maar de VVD blijft vierkant achter hun leider staan, waardoor ook deze miskleun van de VVD-aanvoerder makkelijk van hem af zal glijden. Bovendien heeft Rutte zijn waarde als kabinetsleider bewezen. Rutte straalt optimisme uit en dat vinden mensen prettig. Hij werkt ontzaglijk hard en doet dat ondankbare werk met plezier. Hij zal er zich bovendien ongetwijfeld van bewust zijn dat hij geen grote fouten meer kan maken.

Een coalitie van VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks heeft 90 zetels, een comfortabele meerderheid. VVD en D66 hebben zich al voor elkaar uitgesproken. De VVD wil graag het CDA erbij en hoewel D66 zich daar niet duidelijk over uitspreekt, zal daar met welwillendheid worden gekeken naar deelname van twee linksere partijen. Vier jaar geleden wilde D66 ook GroenLinks al in het kabinet hebben. De PvdA heeft niet veel meer te wensen, maar de partij heeft ervaren dat een rol in de oppositie in ieder geval weinig winst oplevert. Het hier geschetste kabinet ligt dus voor de hand, maar we moeten in de slechte Nederlandse traditie eerst nog door wellicht enkele maanden van dansen om de hete brij. Maar dat kabinet zal er vrijwel zeker komen. Het enige alternatief zijn nieuwe verkiezingen en volgens mij zit daar niemand op te wachten.

 

Dick Toet
Latest posts by Dick Toet (see all)

Over Dick Toet

Dick Toet (1942) is zijn hele loopbaan werkzaam geweest in de dagbladjournalistiek. Hij was onder meer parlementair redacteur (Brabant Pers), vijf jaar correspondent in de USA (Zuid Oost Pers) en bijna twintig jaar lid van de hoofdredactie van de Haagsche Courant