Het solidariteitspercentage

 

Vijftig procent van de mensen op de intensive care is onder de vijftig jaar, lees ik. De helft. Evenveel dus boven de vijftig jaar. Ik ben boven de tachtig, dus de kans dat ik op de intensive care terecht kom is misschien dertig procent. Dat is mooi – dacht ik in een opwelling. Tot nu toe begreep ik dat bijna iedereen oud en zeer oud was die op de ic terecht komt.

Die opwelling was wat ik in mijn vorige column een primitieve reflex noemde. Een onderbuik reactie, zonder de correctie door het gezonde verstand of een moreel oordeel. Ook een egoïstische reactie waarbij ik alleen aan mijzelf denk.

Het valt enigszins te vergelijken met het ontduiken van belasting. Ook egoïstisch, want wie belastingen ontduikt tot eigen gerief, zorgt voor minder opbrengst voor de staatskas, waardoor anderen dus meer moeten betalen om dezelfde inkomsten voor de staat te bereiken.

En hamsteren. Een primitieve reflex van de holenmens die met een berg voedsel in zijn hol kruipt in afwachting van het verdwijnen van de vijand. Een beschaafd mens, dus iemand die zijn verstand gebruikt of een moreel oordeel heeft,  begrijpt dat hij beter samen kan werken met anderen om de vijand te verslaan.

Het probleem is dat als mensen in de stad – die dus gemakkelijk bij een winkel kunnen komen – veel meer voedsel inslaan dan zij voor een aantal  dagen nodig hebben, de kans bestaat dat anderen hun portie voor diezelfde dag mislopen. Niet omdat er geen voedsel is, maar omdat de aanvoer problemen oploopt, zeker als het aantal zieke chauffeurs  groter wordt. In het ergste geval kunnen mensen een of twee dagen hun buikje niet vol krijgen, terwijl anderen alleen de keuken in kunnen door over de voorraad heen te klimmen.

De Koning en de Koningin en ook premier Rutte hebben ons een boodschap gestuurd waarin de solidariteit centraal staat. Dat betekent zo veel als voor elkaar zorgen. ‘Het gezamenlijke belang gaat boven het eigen belang,’ aldus Mark Rutte. Zij danken alle mensen die solidair zijn, zoals zorgverleners en anderen die de maatschappij draaiende houden. Terecht. Maar hoeveel zijn niet solidair? Ongeveer hetzelfde percentage als het aantal vijftigers en jonger die op de ic terecht komen? Gezien de lege schappen schat ik meer. De vraag is: hoe kweek je gezond verstand? De centrale vraag in iedere democratie.

Theo Monkhorst

Over Theo Monkhorst

Theo Monkhorst was journalist, politiek adviseur, politicus en columnist. Sinds 2005 heeft hij vijf romans, vier bundels gedichten, een bundel vertaalde poëzie, twee toneelstukken en een groot aantal columns en korte stukken gepubliceerd. Hij werkt aan een nieuwe roman en nieuwe gedichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *