Tegen kindermisbruik helpt geen biechten

Frans Wijnands

vrijdag 19 februari 2010

Een paus die met de vuist op tafel slaat? Je ziet het niet zo gemakkelijk voor je. Zeker niet met Benedictus XVI, die weliswaar streng kan kijken maar zijn stem doorgaans alleen verheft als hij de zegen uitspreekt. Maar hoe heeft hij dan in Godsnaam de Ierse bisschoppen alle hoeken van de spreekkamer laten zien, toen die onlangs berouwvol op audiëntie waren bij de grote baas, om het maar eens in wereldse termen te zeggen. Want je mag toch aannemen dat de paus niet alleen gezegd heeft dat kindermisbruik 'een weerzinwekkende misdaad' is. Hij zal ook wel gezegd hebben dat hij een grote schoonmaak wil in de Ierse katholieke kerk, dat hij de schuldigen zo snel mogelijk uit het ambt en voor de rechter wil zien en dat hij vanaf nu iedere bisschop persoonlijk verantwoordelijk houdt voor nieuwe misdragingen van hun ondergeschikten. De mantel der liefde is voor andere doeleinden bedoeld dan het toedekken van schandalig - en soms zelfs grootschalig - misbruik van minderjarigen. Pedofilie en homoseksualiteit binnen de rooms-katholieke kerk is niet iets van de laatste jaren. In vorige eeuwen hebben pausen, bisschoppen, priesters en kloosterlingen, de geboden van (vrijwillig aanvaarde) onthouding genegeerd. Dat moeten ze zelf weten. Maar minderjarigen daarbij misbruiken druist in tegen alle goddelijke en menselijke wetten. Christenen geloven in een Laatste Oordeel, een Goddelijke afrekening met iedere mens. Op aarde geldt vooralsnog een andere rechtspraak. Of misschien ook niet. Ook, of juist priesters die zich aan minderjarigen vergrijpen, horen op aarde daarvoor gestraft te worden, ongeacht wat hen in het hiernamaals nog te wachten staat. Op die aardse rechtspraak tegen priesters die de wet overtreden is de rk-kerk totaal niet ingesteld. Tot voor kort werden grijpgrage priesters - àls ze al betrapt werden - binnenkerkelijk berispt en/of geschorst. Ze werden verbannen naar een ander diocees waar niemand hun verleden kende. Of werden in een klooster geplaatst om er tot in lengte van jaren hun zonden te overdenken. Maar ècht gestraft, een schadevergoeding betalen, door het stof gaan voor hun slachtoffers en op de meest nederige manier excuus aanbieden en om vergiffenis vragen? Gelukkig is het hoogste gezag van de rk-kerk de laatste jaren een kruistocht tegen dit soort misbruik begonnen. Vooral onder druk van misbruikte klokkenluidertjes die na jaren stilzwijgen hun mond open durfden doen. Het begon in Amerika waar het tot meerdere processen, veroordelingen en bijbehorende schadevergoedingen kwam. Het heeft enkele bisdommen tot op de rand van een faillissement gebracht. Sindsdien duiken telkens weer gevallen van kindermisbruik op. Incidentele vergrijpen, zoals in Italië sinds jaar en dag aan het licht komen, of nu weer recent in België waar een pastoor die zich aan een kind vergrepen had en een nieuwe kans krijgt in een nieuwe parochie. En in Nederland waar Gerard van Westerloo de seksuele misdragingen van pater Frits - een halve eeuw geleden - met zijn minderjarige zusje Tineke in een recent verschenen boek heeft onthuld. Maar er duiken ook omvangrijker schandpraktijken op, zoals binnen de griezelig-vrome Ierse kerk, in Oostenrijk en nu ook in Duitsland. Het brengt de rk-kerk en de betrokken priester-congregaties, zoals de Duitse Jezuïeten, in de grootst mogelijke verlegenheid. Vooralsnog houdt de kerk zich in de meeste gevallen op de vlakte, in afwachting van lopende onderzoeken. Dat is terecht. Want in de praktijk blijkt niet elke beschuldiging waar te zijn. Waarheid en verdichting vloeien soms in elkaar over. De herinneringen van jonge kinderen zijn niet altijd helemaal conform de waarheid. In enkele gevallen spelen geldbeluste ouders en gehaaide advocaten een vertroebelende rol. Dat neemt evenwel niet weg dat er in tè korte tijd tè veel bewezen - en ook toegegeven - misbruik is geconstateerd. Niet-katholieken hebben hun scepsis tegenover de biecht, voor katholieken een heilig Sacrament. Daar wordt in niet-gelovige kringen vaak schamper over gedaan. Lekker makkelijk: tegen een pater in een duister hoekje vertellen wat je misdaan hebt, een paar gebeden opzeggen en vervolgens weer vrolijk verder. Allesbepalend kenmerk van de biecht is evenwel, dat de oprecht berouwvolle biechteling niet alleen moet beloven nooit meer in herhaling te zullen vallen maar zich daar dan ook aan houdt. Pas dàn geldt de kwijtschelding van zonden. Waar de biechtvader geen andere straffen kan opleggen dan bidden en boetedoening, kan een wereldse rechter een normale strafmaat toepassen. En daar moeten de gezagsdragers van de rk-kerk niet langer voor op de loop gaan. Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken