Het was in kannen en kruiken: Jorge Semprun had persoonlijk toestemming gegeven voor de toneelbewerking, hij zou zelf bij de première aanwezig zijn, evenals de Spaanse ambassadeur. Het contract met Gallimard was getekend, de 300 euro voor de rechten overgemaakt. Plus 50 euro voor de Nederlandse vertaling van Jean Schalekamp. Het betrof zijn bekendste boek De grote reis, dat deels speelt in het Den Haag van de jaren dertig.

‘De grote reis’ gaat over zijn transport als gevangen verzetsstrijder van Parijs naar Buchenwald. Staande in een veewagon malen de gedachten door Semprun’s hoofd. Vaak denkt hij terug aan de twee jaar die hij doorbracht in Den Haag. Aan de grote residentie aan het Lange Voorhout, waar zijn vader ambassadeur was van de wettige Spaanse regering, totdat Franco hem na zijn machtsovername ontsloeg. Aan de herfstbladeren op datzelfde Voorhout; aan de oude Martinus Nijhoff die het goed vond dat hij op de eerste verdieping van zijn boekhandel uren doorbracht met lezen en nog eens lezen; aan zijn school, het Tweede Gymnasium; aan de verkoopsters in de Bijenkorf.

Bob Schwarze zou Semprun spelen, dat zag ik helemaal voor me. Bob zou als geen ander die herinneringen, die hallucinaties kunnen ophalen. De geur van de geboende parketvloer bij Martinus Nijhoff, die de stank van urine en dood in de veewagon naar Buchenwald verdreef. Aan de dromen van die kwetsbare jongen van 13, 14 jaar. Het stuk zou gespeeld worden in Literair Theater Branoul, op een steenworp afstand van de voormalige boekhandel en de Spaanse ambassade. Cultureel attaché Victoria Gonzalez, had toegezegd de voorstelling te zullen sponsoren.

Jorge Semprun was accoord gegaan met de door mij ingediende synopsis. Maar het stuk zelf moest geschreven worden door onze huis-dramaturg, tevens regisseuse. En daar is het blijven steken. Uiteindelijk heb ik Parijs moeten melden dat het niet doorging.
Geen ‘De grote reis’ in Branoul. Geen Jorge Semprun op de eerste rij, naast burgemeester van Aartsen en minister Plasterk.
Semprun, begenadigd schrijver en de eerste minister van cultuur in het democratische Spanje na Franco, overleed dinsdag op 87-jarige leeftijd in Parijs. Wie weet, misschien nog met een wazig beeld van het Lange Voorhout in zijn hoofd.

Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken