De doodsstrijd van een president

Marjolijn Uitzinger

maandag 16 januari 2012

Berlijn – Een week of drie geleden schreef ik nog dat de Duitse president Wulff zich na zijn financiele sjoemelpartijtjes misschien nog zou kunnen bevrijden uit zijn benarde situatie, als hij zich rouwmoedig zou opstellen in zijn Kersttoespraak. Hij wijdde er geen woord aan. Wat een merkwaardig automatisme is dat toch bij machthebbers: als ze worden aangevallen zetten ze de hakken in het zand en gaan een beetje rommelen met de waarheid, soms tot flagrante leugens toe. Dat kostte de arrogante minister van Defensie zu Guttenberg vorig jaar de kop en je zou denken dat Christian Wulff daarvan wel iets geleerd zou hebben. Maar nee. Kennelijk vond ook Bondskanselier Merkel dat hij wel wat meer bescheidenheid aan de dag mocht leggen, want kort na het uitzenden van de Kersttoespraak kwam de president alsnog met een verklaring waarin hij zijn spijt uitdrukte dat hij destijds kennelijk een verkeerde indruk had gewekt. Maar verder ging hij niet; hij hield vol dat er in feite niets aan de hand was. Wat er toen volgde was geen verrassing. Je kunt het patroon uittekenen. Steeds meer onthullingen over financiele machinaties, (te) goedkope kredieten, vakanties bij rijke vriendjes, upgradings in dure hotels op kosten van een of andere bevriende industrieel, een woordvoerder die tot zijn nek in de snoepreisjes bleek te zitten en dus ijlings werd geloosd, de belofte in een televisie-interview dat alle informatie openbaar zou worden gemaakt en de teleurstelling toen dat slechts 6 A4tjes bleken te zijn, op advies van de advocaten. De politiek boos, de media woedend, de publieke opinie steeds afwijzender. Nog maar een derde van alle Duitsers vindt dat de president kan aanblijven. Zo ongeveer de enige die hem nu nog overeind houdt is Merkel en dat weet iedereen. Aftreden van Wulff zou ook voor haar en haar partij niet fijn zijn. Maar deze slepende affaire gaat de CDU ook stemmen kosten. De vooraanstaande sociaaldemocraat oud-minister Steinmeier, die aanvankelijk verklaarde dat het land geen behoefte heeft aan een presidentscrisis, roept inmiddels openlijk dat Wulff zijn taak niet meer goed kan uitoefenen omdat hij volkomen aan de leiband van Angela loopt. Dit weekend distantieerde ook Wulffs partijgenoot en opvolger in zijn deelstaat Nedersaksen, minister-president David McAllister, zich van de president, wanneer zou blijken dat hij het deelstaatparlement destijds onjuiste informatie heeft verstrekt over zijn banden met de zakenwereld. Op de nieuwjaarsreceptie van Wulff ontbraken belangrijke gasten. Natuurlijk kwam Merkel pontificaal haar opwachting maken en de fotocamera’s flitsten bij de warme handdrukken die werden uitgewisseld. Ze blijft erbij dat de president zijn taak kan afmaken, maar ook zij benadrukt steeds meer dat er volledige openheid van zaken moet worden gegeven en ik stel me zo voor dat er achter de schermen af en toe een hartig woordje valt tussen de kanselier en de president. Dit weekend verdedigde Merkel ook het optreden van de media, dat door sommigen als heksenjacht wordt gekenschetst: ‘We zijn een vrij, democratisch land, en daarbij horen veelzijdige media die het recht hebben vragen te stellen, omdat ze intermediair zijn tussen de politiek en de bevolking,’ zei ze in een interview. Het is elke dag weer smullen van de berichtgeving, maar het heeft ook iets genants. De doodsstrijd van een glimlachende robot, die bij zijn aantreden door velen werd gezien als een ongevaarlijke gladde saaineus, maar die zich heeft ontpopt als het schoolvoorbeeld van een zakkenvuller, een schijnheilige mooiprater die vooral goed voor zichzelf heeft gezorgd en halve waarheden vertelt. En dat voor een ambtsdrager die een rolmodel moet zijn, die boven de partijen moet staan, een man die integriteit en moreel gezag moet uitstralen. Steeds vaker valt in speculaties over de opvolging de naam van CDU-kanon Thomas de Maizière, die in het kabinet van Merkel begon met de portefeuille van Binnenlandse Zaken en in maart vorig jaar zu Guttenberg opvolgde als minister van Defensie. Een rechtlijnige, degelijke christelijke politicus, een soort Donner. Hij lijkt de meest waarschijnlijke nieuwe Bondspresident, al zegt niemand dat hardop. Het is wachten tot de bijl valt voor Wulff, maar dat kan in mijn ogen echt niet lang meer duren. Dit e-mailadres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit te kunnen bekijken