‘Journalisten zijn zieke mensen, slecht volk’  

 

Virginia – Of je nu bij het Friesch Dagblad werkt of bij de New York Times, als journalist weet je dat je doorlopend in de vuurlinie ligt. Nooit is iedereen het me je eens. Kritiek hoort bij het vak, zelfs als je het met bakken over je heen krijgt. Eelt op je ziel. Tegelijk dwingt kritiek tot nog meer accuratesse, nog meer gedegen spitwerk. Een goed nieuwsverhaal is pas goed als het driedubbel gecheckt is, als er hoor en wederhoor is toegepast, de feiten kloppen en de citaten correct zijn. Dat is voor journalisten vanzelfsprekend, van Leeuwarden tot New York.

 

Al vanaf dag één van zijn verkiezingscampagne heeft president Donald Trump de media op de korrel genomen en hij deed dat allesbehalve subtiel. Sindsdien lopen zijn aanhoudende aanvallen op de pers als een rode draad door het nieuws uit Washington en het Witte Huis.

Niet één, maar talloze keren heb ik de president van de Verenigde Staten horen roepen – want gewoon praten kan hij maar moeilijk – dat ‘journalisten zieke mensen zijn, slecht volk. Journalisten zijn de vijand van ons volk. Ze willen onze geschiedenis herschrijven en ons culturele erfgoed uitgummen. Journalisten houden niet van ons land’.

 

De persvrijheid, de freedom of speech, is een van de fundamenten waarop de Amerikaanse Grondwet is gebaseerd. En ook al hebben in het verleden meerdere presidenten bedenkingen gehad tegen de vrije pers, er is nog nooit een president geweest die het volk zó tegen de onafhankelijke journalistiek heeft opgehitst als Trump.

 

Op een recente propaganda-bijeenkomst, wees Trump naar de volle perstribune, stak de wijsvinger uit en riep: ‘Kijk, daar zit dat slechte volk dat nepnieuws publiceert, fake-media’. Achteraf vertelden aanwezige journalisten dat ze zich even lijfelijk bedreigd voelden door opgejutte toehoorders. Dat gebeurt vaker. Overal waar heisa is worden journalisten vaak als ongewenste lastpakken beschouwd. Maar dat een Amerikaanse president zó agressief tegen de media te keer gaat is ongekend, ongehoord en beangstigend.

 

Na bijna zestig jaar in dit vak te hebben gewerkt weet en begrijp ik dat er kritiek is op het werk van journalisten; het is niet altijd perfect. Alles kan altijd beter. Maar ik besefte de afgelopen maanden tijdens mijn verblijf in Virginia ook weer eens dat het vrije woord, de persvrijheid niet zo vanzelfsprekend is als wij denken. In tal van landen is journalist een riskant beroep, en dan heb ik het niet over oorlogsverslaggeving.

 

In China, Rusland is een echt vrije pers marginaal. In dictatoriaal getinte landen bestaat ze niet. In Turkije loop je als journalist al het gevaar de gevangenis in te vliegen als je de naam van president Erdojan verkeerd spelt…

Maar in Amerika?!

Dat zelfs de hoge commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties het ‘vrij verbazingwekkend’ vindt dat president Trump de pers blijft aanvallen is op zich al veelzeggend. Hij ging nog een stap verder te spreken van opruiing.

 

De journalistiek worstelt met de vraag hoe om te gaan met het fenomeen van de tweet, het getwitter. Moet je elke tweet van Trump, of van Wilders om dichter bij huis te blijven, serieus nemen? Moet je ze allemaal citeren, of negeren? Voordat je het ene tweetje op feitenbasis hebt weerlegd, zijn er al weer tien nieuwe voorbij geflitst.

 

De journalistiek is het meest gebaat bij vasthoudendheid en zorgvuldigheid. Niet de gossip, de roddel als richtsnoer gebruiken want daarmee spoel je je eigen geloofwaardigheid weg. Onvermoeibaar onware tweets weerleggen; nuchtere feiten blijven aandragen en er op vertrouwen dat de mensen op termijn gaan inzien dat het meeste nep-nieuws uit dat Witte Huis komt. En niet uit de redactielokalen van serieuze kranten – groot en klein -, en televisie/radiostations.

 

We weten nu wel dat Trump er lol in heeft te provoceren, om mensen tegen elkaar uit te spelen. En onbetrouwbaar is. De man is zonder moreel kompas geboren en/of opgevoed. Een schreeuwlelijk die altijd en overal alleen maar aan zichzelf denkt.

Kortom: Amerika’s commander-in-chief is gewoon een kletsmajoor.

 

 

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Frans Wijnands

Frans Wijnands

Frans Wijnands (1938) is journalist; onder meer vast medewerker van het Friesch Dagblad. Hij was in de jaren '80 gedurende tien jaar hoofdredacteur van De Limburger. Daarvoor en daarna was hij voor de Zuid Oost Pers, de VNU- en Audetbladen en de Persunie correspondent in Rome, Praag en Bonn. Hij woont in Gent
Frans Wijnands

Over Frans Wijnands

Frans Wijnands (1938) is journalist; onder meer vast medewerker van het Friesch Dagblad. Hij was in de jaren '80 gedurende tien jaar hoofdredacteur van De Limburger. Daarvoor en daarna was hij voor de Zuid Oost Pers, de VNU- en Audetbladen en de Persunie correspondent in Rome, Praag en Bonn. Hij woont in Gent