Lluis Llatch  

 

Het is voor een  buitenstaander moeilijk een positie te kiezen in de strijd voor onafhankelijkheid van Catalonië tegen het centrale Spaanse gezag in Madrid. Je moet Catalaan zijn om het te kunnen begrijpen, is mij menigmaal verteld. Maar dat valt niet mee in een tijd, waarin versplintering en verbeten nationalisme worden geacht niet de meest vruchtbare denkrichtingen te zijn. We zijn al snel geneigd te denken aan afschrikwekkende ontwikkelingen, zoals die zich recent op de Balkan en in de Kaukasus hebben voorgedaan. En ook de Spanjaarden zelf zijn nog maar net bekomen van de niets ontziende strijd van de Baskische afscheidingsbeweging ETA om een eigen staat te vestigen.

Maar veel Catalanen kunnen het uitleggen. Ze zijn het beu om als meest welvarende Spaanse regio op allerlei manieren te worden achtergesteld en tegengewerkt. De Catalaanse vrijheidsbeweging is al vele jaren actief. Met name onder het dictatoriale regiem van generaal Franco was er heftig ondergronds verzet tegen ‘Madrid’.

Aan het eind van de jaren zeventig woonde ik in Washington en ontmoette daar via een Nederlandse onderzoeker twee Spaanse wetenschappers, die verbonden waren aan het National Institute of Health. Ze waren Catalaans en nog vol van het verderfelijke Franco-regiem, dat niet lang daarvoor met de dood van de dictator aan zijn einde kwam. Ze lieten mij muziek horen en een filmpje zien van Lluis LLatch, een jonge Catalaanse volkszanger, die in de laatste Franco-jaren de stem was van het verzet. Met name een filmpje uit 1974 heeft op mij een onuitwisbare indruk gemaakt. Llatch geeft een concert in het immense en volledig uitverkochte Barcelona-stadion. Hij zingt ook verboden protestliederen. Als hij het eerste protestlied aanheft, is het stadion stil, angstig voor maatregelen, maar allengs beginnen de tienduizenden zachtjes mee te zingen, eerst fluisterzacht, maar steeds indringender. Ik heb zelden zo iets indrukwekkends gezien en gehoord. Als je al niet de Catalaanse zaak was toegedaan dan werd je dat door Lluis Llatch. Alleen een gitaar, bepaald geen grootse zanger, maar in alle eenvoud en  uitstraling een  begenadigd boodschapper.

Een paar dagen geleden sprak ik een jonge Spaanse vrouw, Clara, Catalaanse, werkzaam bij het International Court of Justice. We kwamen te spreken over de situatie in Spanje. Ik liet de naam LLuis LLatch vallen. Ze verstijfde, tranen welden op in haar ogen, kippenvel op haar armen. Ze vertelde dat Lluis Llatch ook nu één van de belangrijkste stemmen van het verzet is. Opnieuw zingt hij zijn protestliederen, opnieuw ontroert hij tienduizenden mensen. Clara vertelde uitgebreid over de kunstjes die Madrid de Catalanen volgens haar flikt. Zo heeft zelfs het Baskenland volgens Clara op dit moment meer eigen zeggenschap dan Catalonië. En het vooral in de eerste dagen hardvochtige optreden van de regering van premier Rajoy heeft ook buiten Catalonië veel kwaad bloed gezet.

Voor mij is duidelijk dat het in Spanje om een conflict tussen hoofd en hart gaat. Als je het filmpje van het concert uit 1974 ziet en hoort, het is nog altijd te vinden via YouTube, kom je al snel tot de conclusie dat het goed zou zijn als Madrid wat meer de taal van het hart zou spreken.

 

 

 

 

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Dick Toet

Dick Toet

Dick Toet (1942) is zijn hele loopbaan werkzaam geweest in de dagbladjournalistiek. Hij was onder meer parlementair redacteur (Brabant Pers), vijf jaar correspondent in de USA (Zuid Oost Pers) en bijna twintig jaar lid van de hoofdredactie van de Haagsche Courant
Dick Toet

Latest posts by Dick Toet (see all)

Over Dick Toet

Dick Toet (1942) is zijn hele loopbaan werkzaam geweest in de dagbladjournalistiek. Hij was onder meer parlementair redacteur (Brabant Pers), vijf jaar correspondent in de USA (Zuid Oost Pers) en bijna twintig jaar lid van de hoofdredactie van de Haagsche Courant