Macron toont zich de nieuwe leider van Europa

 

De Fransen hadden de afgelopen tijd de beslissende stem toen twee prominente Nederlandse politici topfuncties in Europa misliepen. Frans Timmermans werd niet de voorzitter van de Europese Commissie en Jeroen Dijsselbloem werd niet namens Europa voorgedragen als de nieuwe topman van het Internationale Monetaire Fonds. Daarentegen ging de benoeming van de Belgische premier Charles Michel tot nieuwe voorzitter van de Europese Raad van een leien dakje. Premier Rutte, die weliswaar zijn ambitie voor deze baan altijd heeft ontkend, maar desondanks een rol van betekenis binnen het forum van Europese politieke had opgebouwd, had slechts het nakijken.

Voor de Fransen telt dat zij zich altijd onvoorwaardelijk gesteund weten door de Belgen. Hoe groot het economische gewicht van Nederland ook is, in politiek opzicht blijft Nederland in Europa een dwerg. Het is een schrale troost dat wij de zelf benoemde grootste van de kleine landen in Europa zijn. Daarbij zal het onze onderhandelingspositie bepaald niet geholpen hebben dat Nederland bij monde van minister van Financiën Hoekstra het voortouw nam in het verzet tegen het Franse plan om een nieuw noodfonds op te richten ter vermindering van de groeiende economische verschillen binnen de eurozone. Ook de in Parijs als een overval gekwalificeerde vergroting van het Nederlandse aandeel in Air France-KLM zal ons bij de Fransen niet populairder hebben gemaakt.

Ondertussen scoort de Franse president Emanuel Macron met zijn activistische diplomatie op het wereldtoneel. In drie belangrijke wereldwijde politieke dossiers van dit moment boekte hij afgelopen week opmerkelijke successen. Aan de vooravond van het G7 overleg in Biarritz had hij de bij de G-7 in ongenade gevallen Russische leider Vladimir Poetin uitgenodigd voor een bespreking in Fort van Brégancon, het buitenverblijf van Franse presidenten. Natuurlijk kwam daar de impasse in de Oekraïne aan de orde waar Russen al vijf jaar met Oekraïense separatisten samenspannen tegen het wettige gezag van de regering in Kiev. Onder de nieuwe Oekraïense president Volodymir Zelensky is er een nieuwe koers uitgezet tegen Moskou. Ziedaar het resultaat van dit onderonsje in Brégancon:, een gevangenenuitruil tussen Oekraïne en Rusland.

Nog belangrijker is dat het overleg over een vredesregeling voor de voormalige Sovjetsatellietstaat nieuw leven wordt ingeblazen. Het is duidelijk dat Macron door zijn overleg met Poetin daar mede de hand in heeft gehad. Ook in de misschien wel meest explosieve kwestie van dit moment, de dreigende oorlog tussen de VS en Iran, wist Macron een belangrijke verandering ten goede te bewerkstelligen. Frankrijk was samen met Duitsland de meest uitgesproken voorstander van behoud van het door het Westen uitonderhandelde atoomakkoord met Iran drie jaar geleden. Maar de Europeanen konden tot nu weinig betekenen voor het behoud van dit belangrijke akkoord. De Franse president zorgde voor een uiterst opmerkelijke zet door de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammed Javad Zarif naar Biarritz uit te nodigen en het resultaat van dit overleg nog dezelfde dag over te brengen aan de Amerikaanse president. Trump, een man met duidelijk narcistische trekken zoals onder meer overduidelijk gebleken is uit de wijze waarop hij tot nu is opgetrokken met de Noord-Koreaanse leider Kim- Jong-un, zou opnieuw een centrale kunnen spelen in een mogelijke oplossing van het conflict met Iran, als hij bereid was in overleg te treden met de Iraanse premier Rouhani.

Met dit idee in het achterhoofd deed Macron, die inmiddels na zoveel eerdere ontmoetingen weet hoe hij de onberekenbare Trump moet bespelen, hem dit voorstel in zijn hotel in Biarritz. En ziedaar, de Amerikaan bleek daar niet afkerig van te zijn. Zover is het nog lang niet, maar het is niet langer denkbeeldig dat zo’n ontmoeting er op termijn aan zit te komen. De Amerikaanse sancties tegen Iran drukken immers loodzwaar op het land. Er zal een modus gevonden moeten worden waarbij de leiders van het land elkaar kunnen ontmoeten zonder dat dit met gezichtsverlies van een van beiden gepaard gaat. Vooralsnog is de dreiging van een mogelijk verwoestende oorlog in het Midden-Oosten verder afgewend. Tenslotte kan Macron nog een succes op zijn conto schrijven door zijn voorstel op de G7 bijeenkomst om de Brazilianen met miljoenen dollars te helpen bij de ramzalige branden in het Amazonegebied. Hoewel gekwetst door opmerkingen van Macron heeft Bolsonaro het geld voor de bestrijding van die branden inmiddels geaccepteerd.

De lijst van prestaties van Macron is bepaald indrukwekkend voor een land dat al lang niet meer het gewicht heeft om een hoofdrol te spelen in de internationale diplomatie. Macron ontpopt zich steeds tot de werkelijke leider van Europa. De Duitse kanselier Angela Merkel is op weg naar de uitgang, terwijl de Britse premier Boris Johnson druk bezig is om met de Brexit zijn land onnoemelijke schade te berokkenen en nu bij Trump bedelt om gunstige handelsakkoorden. En Nederland? Ondanks zijn relatief grote economische gewicht kan het in Europa geen rol van betekenis spelen. Zou die vermaledijde Benelux, die VVD-parlementsleden vijf jaar geleden schaamteloos wilden ontmantelen, niet tot een instrument van politieke samenwerking kunnen uitgroeien? Maar dan zou Den Haag de scepsis voor die samenwerking eindelijk overboord moeten zetten. Na Duitsland, Frankrijk en Italië is de Benelux immers economisch gesproken de vierde economische macht in de Europese Unie. Willen we slechts speelbal van de grote landen zijn of uitgroeien tot speler van de eerste rang?

 

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Paul van Velthoven

Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder
meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangsverscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen –Hoe België als natie mislukte’.
Paul van Velthoven

Over Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangs verscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen – Hoe België als natie mislukte’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>