CORONA-GEKTE?

Yes! De collega van Gerrie Eickhof bij het NOS-journaal, Edwin van den Berg, mag verslag doen van breaking news in coronatijden: er is aan de Nederlandse universiteit een antistof gevonden tegen het virus. Het is zaterdag, en Edwin tijgt met een cameraploeg naar het laboratorium van de Universiteit Utrecht. Als dat geen mooi item gaat worden! Setting: een medisch-biologisch laboratorium waar onderzoekers af en aan hollen met buisjes en bakjes en interessante dingen onder microscopen leggen…

 

Want zo denken u en ik, en waarschijnlijk Edwin ook: over de hele wereld zijn onderzoekers op dit moment koortsachtig (!) in de weer om een middel tegen corona te vinden. Eeuwige dank en veel geld uit patenten vallen de ontdekker ten deel, misschien wel een Nobelprijs. Moordende competitie, drukte van jewelste…

 

Bij de ingang van de medische faculteit treft Edwin de onderzoeker met de sleutel van de toegang. Erachter een verlaten laboratorium. De camera snort en Edwin probeert er nog iets  van te maken: “Op deze plek, vandaag zo rustig, heerste gisteren, vrijdag, een enorme bedrijvigheid. Het is hier dat Nederlandse onderzoekers een antistof hebben ontdekt tegen het coronavirus.”

 

Inmiddels weten we: niet alleen halen onderzoekers geen nachten of weekends door om een middel tegen corona te ontdekken, nee, deze doorbraak in de wetenschap op het moment dat het coronavirus hard toeslaat in de wereld lag al een jaar in de diepvries. En die bedrijvigheid in het laboratorium op vrijdag zag er waarschijnlijk als volgt uit: een student-assistent heeft de opdracht gekregen het bewuste pakketje met antistof op te sporen en staan gebogen over een geopende diepvrieskist. De onderzoeker zit achter zijn laptop en legt de laatste hand aan een inderhaast bijeengeharkt wetenschappelijke artikel. De voorlichter van de universiteit geeft de primeur morgen, zaterdag, aan het NOS-journaal voor een mooi item.

 

 

Quarantaine met vijf man op een klein flatje

 

Waar deskundige medici en wetenschappers al geregeld van mening verschillen over de gewenste aanpak van het corona-virus mag van de kritische leek op z’n minst enige terughoudendheid worden verwacht. Toch zijn er ook voor de buitenstaander genoeg bespiegelingen te maken over deze ramp van ongekende omvang. Echte buitenstaanders zijn er ook eigenlijk niet, want iedereen heeft wel te maken met dit agressieve virus.

De omvang van de crisis is nauwelijks voorstelbaar. In de hele werd wordt het dagelijks leven  ingrijpend beïnvloed door de pogingen het virus in te dammen. Is het ooit voorgekomen dat alle kroegen, eettenten, hotels, theaters, veel winkels, stadions, pretparken en andere plekken van vermaak bijna wereldwijd dicht waren? Voor het laatst tijdens de Duitse bezetting waren in Nederland maatregelen van kracht, die een beetje op de Corona-toestanden lijken. En in de jaren 40-45 ging het dagelijks leven nog min of meer door. Het zal enige afstand in tijd vergen om de omvang van deze crisis in de juiste proporties te zien.

De Nederlandse reactie maakt de indruk behoorlijk stevig te zijn, waarbij de politiek zich in meerderheid vooral laat leiden door deskundigen. Verder lezen

Willen wij een sterke man?

 

De stommelingen die in groepjes op het strand bivakkeren of door de bouwmarkten marcheren zonder afstand te houden, zijn niet alleen een gevaar voor de volksgezondheid, maar ook voor onze democratie. Dat zit zo.

In veel landen kiest de regering voor een lockdown omdat de regering de burger niet vertrouwt. Alles is verboden en er staan zelfs behoorlijke boetes op. Deze autocratische aanpak leidt tot gecentraliseerde macht bij presidenten en regeringsleiders. China is daarbij het meest extreem: daar wordt moderne technologie ingezet om mensen te controleren en straffen. In Europa zijn ook machthebbers die dit aanspreekt, zoals Orbán in Hongarije.

Maar ook in Frankrijk heeft de president alle macht naar zich toegetrokken ter bestrijding van de Corona virus. In Italië krijgt een zwakke premier plotseling veel waardering omdat ook hij een centralistische lockdown heeft ingevoerd. Politieke controle wordt vrijwillig beperkt: noodsituatie. Het lijkt op een oorlogssituatie, waarbij de politieke leider ook altijd populair is. Het gevaar van deze strategie is dat hij het politieke landschap bij het einde van de virus periode blijvend kan veranderen. Kijk naar de VS toen na de aanslag op de Twin Towers  in naam van de war on terror, de oorlog in Irak werd begonnen en het Midden-Oosten sindsdien in een oorlogsgebied is veranderd.

Een van de weinige landen die de bestrijding van het corona virus anders aanpakt is Nederland. Het kabinet Rutte voert een beleid dat tracht de verantwoordelijkheid van de burgers zo veel mogelijk te respecteren, daarbij gesteund door wetenschappelijke adviezen en een grote meerderheid in de Tweede Kamer. Dus wel tal van maatregelen maar geen lockdown.

Nu dreigt het gevaar dat dit beleid wordt ondermijnd doordat een deel van de Nederlandse bevolking zich niet verantwoordelijk opstelt. Dat een deel van de burgerij uit domheid zich niet aan de adviezen van anderhalve meter afstand en handen wassen houdt, waardoor het kabinet Rutte dus de vrijheid van alle Nederlanders maximaal moet beperken. En andere landen, plus Baudet en Wilders, de Nederlandse regering zal verwijten te laks te opereren.

Wat het effect op de virusbestrijding zal zijn is overigens onzeker. Dat zegt ook de WHO. De conclusie moet dan luiden: Nederland is zijn burgerlijke vrijheden niet waard. Wat betekent dat voor onze democratie? Willen wij een sterke man?

Als verantwoordelijkheid ontbreekt moet de overheid ingrijpen

 

Er is een klein scheurtje gekomen in de redenering in mijn vorige column, waarin ik schreef dat de maatregelen ter bestrijding van de corona epidemie in verschillende landen door de cultuur worden bepaald. En dan vooral in Nederland. Ik redeneerde dat in sterk hiërarchische culturen harde maatregelen van boven worden opgelegd en boetes uitgedeeld voor burgers die zich daar niet aan houden. In Nederland is dat veel anders, daar weegt de eigen verantwoordelijkheid van de burgers veel zwaarder. Dat is de cultuur, zei ik, de volksaard die zijn wortels heeft in de waterschappen, waar boeren, ambachtslieden en dominees op gelijke voet verantwoordelijkheid droegen voor het leven in een moeras. Nederlanders zijn nuchter, gebruiken hun gezond verstand en luisteren naar de boven hen gestelden, in casu de regering.

De benadering van de regering Rutte wordt in het algemeen gewaardeerd en redelijk verstandig door de burgers uitgevoerd. Je hebt altijd kwajongens en kwameisjes die er een grap van maken, maar die dienen door hun ouders en meesters tot de orde worden geroepen. Dat is het beeld dat wij hebben en de solidariteit wordt getoonzet door applaus voor degenen die het werk moeten doen. Bovendien neemt de overheid zijn verantwoordelijkheid voor het algemeen belang door werknemers, zzp’ers en ondernemers financieel ruim te steunen.

Maar werkt dit ook voor de Nederlandse burgers die hun wortels niet in het moeras hebben maar een oorspronkelijke cultuur die veel meer clangericht of religieus is? Verder lezen

Aziatische landen succesvol in strijd tegen coronavirus

 

De politici en gezondheidsinstanties in de Europese landen lijken vooral naar elkaar te kijken om te weten hoe ze op de meest effectieve manier het coronavirus kunnen bestrijden. Nederland mikt volgens premier Rutte blijkens een door het RIVM aangestuurde strategie op het ontstaan van een zogeheten groepsimmuniteit: de grote meerderheid van de bevolking zal geen ernstige gevolgen van het virus ondervinden en zal daardoor een dam kunnen opwerpen tegen de kwetsbaren, voornamelijk ouderen, die daar wel het slachtoffer van worden en mogelijk zullen komen te overlijden.

Geschat wordt dat bij een dergelijke strategie een tot twee procent op het totaal aantal besmette personen (op grond van de laatste ervaringen) het virus niet overleeft, maar dan gaat wel om tienduizenden personen. Het spreekt vanzelf dat deze strategie een belangrijk economisch doel dient: het is niet haalbaar om het land geheel op slot te doen (‘lock down’), omdat geen enkele overheid dat lang zal kunnen betalen. Daar komt voor de meeste westerse landen nog bij dat de grondstoffen voor de testen hier in het Westen volstrekt onvoldoende mate voorhanden zijn. Logistieke overwegingen lijken te hebben meegespeeld in de door premier Rutte aanbevolen strategie.

 

Enkele grote Europese landen zoals Italië, Spanje, en Frankrijk kiezen niet voor de Nederlandse benadering (die ook in het Verenigd Koninkrijk overwogen wordt) en proberen koste wat het kost het virus in zijn verspreiding te redden door het openbare leven geheel tot stilstand te brengen. Verder lezen