Ruud Lubbers, een ongrijpbare workaholic

 

Het is alweer 40 jaar geleden dat ik Ruud Lubbers interviewde voor het bijvoegsel van de NRC. Ik wilde weten wat de drijfveren waren van een man die dag in, dag uit met tomeloze energie alle problemen te lijf ging die op zijn pad kwamen. Ik kwam er niet achter. Misschien wist hij het zelf ook niet. Dat blijkt eens te meer uit zijn politieke memoires die recent zijn verschenen.

Wel wist hij dat het een morele verplichting was zijn talenten ten volle in te zetten. Dat had hij van huis uit meegekregen en de Jezuïeten hadden hem dat op kostschool nog eens extra ingeprent.

Dat hebben we geweten. Hij redde het land mede uit de oliecrisis, smeedde het CDA aaneen en saneerde als premier het bijna failliete Nederland. ‘Ruud Shock’ noemde Thatcher hem bewonderend. Toch eindigde zijn Haagse loopbaan in mineur. Hij verloor zijn greep op het politieke handwerk en kon maar geen afscheid nemen van de macht. Het CDA kwam in een duikvlucht terecht.

Zijn memoires onthullen minder dan gehoopt. Nieuw voor mij was zijn snel groeiende afkeer van de drammerigheid van Joop den Uyl. Samen met Van Agt torpedeerde hij bewust diens 2e kabinet. Ook de openlijke vijandigheid van Helmut Kohl tegen zijn persoon komt breed aan bod. Maar Lubbers geeft toe dat hij daar wel aanleiding voor had gegeven.

Als persoon blijft hij een raadsel. Hyperintelligent, daadkrachtig, maar tegelijk wollig en ongrijpbaar. Wars van elke luxe. Rationeel, maar soms onnavolgbaar en vluchtend in een bijna kinderlijk godsgeloof. Altijd actief, eigenlijk een workaholic. Na zijn Haagse jaren volop bezig met de globalisering, de vluchtelingen en het milieu.

Tien jaar geleden sprak ik hem voor het laatst. Vanuit een sober kantoortje in het Rotterdamse WTC pakte hij het klimaatprobleem en de CO2 reductie aan. Belangstellend en joviaal, want dat was hij ook. Maar wel altijd doelgericht.

 

Frans Kok
Latest posts by Frans Kok (see all)

Over Frans Kok

Frans Kok (1944) is consultant public affairs. Daarvoor was hij o.m. politiek redacteur en columnist van NRC Handelsblad en directeur communicatie van het ministerie VROM