Schulz zoekt hoofdrol voor Duitsland in nauwere Europese samenwerking  

 

Het is duidelijk dat bondskanselier Merkel in de onderhandelingen van de afgelopen weken over een nieuwe Duitse regering vrij baan heeft gegeven aan haar mogelijke en enig overgebleven coalitiepartner SPD-leider Martin Schulz. Over Europa werd in het regeringsprogramma voor de Grote Coalitie tussen christen-democraten en sociaal-democraten in de afgelopen vier jaar niet of nauwelijks gerept. Nu begint het programmavoorstel, dat vorige week vrijdag na een marathonzitting van vierentwintig uur bekend werd gemaakt, er zelfs mee.

Het was al lang bekend dat de voormalige voorzitter van het Europese Parlement een grote sprong vooruit zou willen maken in de Europese integratie. Financial Times Europaspecialist Wolfgang Münchau spreekt zelfs van de grootste integratiestap sinds het Verdrag van Maastricht een kwart eeuw geleden, wanneer Schulz zijn zin krijgt.

De Eurozone zou voorzien moeten worden van een Europees Monetair Fonds in de plaats van het huidige geïmproviseerde Europese Stabilisatiefonds, een vangnet waarin de eurolanden indien absoluut noodzakelijk opnieuw geld stoppen wanneer de euro in gevaar komt door onverantwoordelijke uitgaven van bepaalde staten of onvermoede ontwikkelingen.

De vorige Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, was altijd mordicus tegen zo’n EMF. Landen kunnen pas geld krijgen uit een Europese pot wanneer zij intern orde op zaken hebben gesteld, was altijd zijn uitgangspunt. Nu klinken dezelfde bezwaren uit de mond van andere deskundigen, maar de voorstellen gaan desalniettemin verder. Zo’n Europees Monetair Fonds kan in de zienswijze van het gepresenteerde coalitievoorstel ook ingezet worden om macro-economische integratie van de eurozone verder te bevorderen door structuurveranderingen.

Verder worden anti-dumpingvoorstellen gedaan: de race naar de bodem van landen (lees Ierland en Nederland met name) met lage belastingtarieven voor buitenlandse ondernemingen zou moeten worden gestopt door gezamenlijke minimumafspraken te maken over bepaalde belastingtarieven. Het klinkt in dit verband niet meer dan logisch dat de bijdrage van Duitsland aan de Europese begroting omhoog moet en dat de democratische controle op Europese besluiten moet worden versterkt door het Europese Parlement grotere bevoegdheden toe te kennen.

Macron

Voor de Franse president Macron zullen de voorstellen als muziek in de oren klinken. Hiermee krijgt hij eindelijk een ondubbelzinnig antwoord op zijn in september in de Parijse Sorbonne gehouden rede. De grootste van de noordelijke eurolanden komt met ideeën die bij de zuidelijke landen al lange tijd leven. Maar gemakkelijk zal het natuurlijk niet gaan. Voor de Duitse voorstellen zijn verdragswijzigingen nodig die alle Europese landen moeten onderschrijven. In het coalitieakkoord van de Nederlandse regering wordt inzake Europa juist pas op de plaats gemaakt. Premier Rutte is met andere noordelijke landen bezig een front te vormen tegen vergaande Europese integratiestappen.

Het belangrijkste verzet dat nu telt komt op dit moment uit de partij van Schulz zelf, de SPD. De leden van deze partij zullen nog tweemaal hun fiat moeten geven aan de nu voorgestelde plannen. Eerst over de voorstellen van vrijdag, daarna nog een keer als de plannen volledig zijn uitgewerkt. Schulz wilde na de zeer slecht verlopen verkiezingen van zijn partij in september vorig jaar de oppositie ingaan. Maar hij is gezwicht nu hij de kans krijgt zijn lang gekoesterde Europese plannen in beleid te kunnen omzetten. Bij leidende politici van de SPD spelen vooral strategische bezwaren een rol tegen het nu voorgestelde akkoord. De partij zou in hun optiek wel eens ten onder kunnen gaan aan een nieuwe Grote Coalitie, een combinatie waarin zij de afgelopen keer zo goed als onzichtbaar is gebleven, ook al zorgde ze voor enkele grote sociale veranderingen zoals de invoering van een minimumloon. De achterban van de SPD – zo’n 450.000 leden sterk – hoeft die strategische overwegingen niet altijd te delen. Sociale voorstellen die in het nieuwe voorlopige akkoord zijn opgenomen, maar minder spectaculair klinken dan de Europese, zullen die achterban plezieren en wel eens de doorslag kunnen geven ten gunste van Schulz.

De grootste uitdagingen voor de realisering van Schulz’ plannen liggen op Europees vlak. De strijd tussen integralisten en zij die pas op de plaats willen maken inzake Europese samenwerking zal volop gaan opspelen.

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Paul van Velthoven

Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder
meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangsverscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen –Hoe België als natie mislukte’.
Paul van Velthoven

Over Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangs verscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen – Hoe België als natie mislukte’.