Stuurloze Trump verergert Coronacrisis

 

Twee journalisten van de Washington Post, Philip Rucker en Carol Leonnig, boekstaafden nog eens in alle precisie in hun pas verschenen boek ‘Een heel stabiel genie’ hoe Donald Trump de afgelopen drie jaar Amerika (en niet te vergeten ook zijn bondgenoten) op de proef stelde. Daaruit vernemen we nog eens ten overvloede, zonder dat we het hier allemaal in detail nog eens op te hoeven sommen, hoe deze narcistische man bij zijn aantreden zei dat hij alléén alle problemen van Amerika kon oplossen.

De president die van het ene in het andere schandaal verzeild raakte, die regels van fatsoen aan zijn laars lapte, die racisme vergoelijkte, die al zijn naaste medewerkers ontsloeg die hem kritisch durfden te bejegenen zodat hij nu alleen nog wordt omringd door jaknikkers, deze man beproeft op een uitzonderlijk moment zijn land en daarmee de wereld op een manier dat alles wat hij tot nu toe heeft gedaan of juist nagelaten, in de schaduw lijkt te stellen. Voor alle duidelijkheid, “Een heel stabiel genie” is niet een ironische kwalificatie die Rucker en Leonnig aan de Amerikaanse president gaven, maar een uitspraak die Trump enkele malen ten beste gaf over zichzelf, toen hij met kritiek van anderen werd geconfronteerd.

Wat Trump de afgelopen maanden heeft gedaan om de corona crisis te bezweren kwam neer op het leggen van de schuld bij anderen. In plaats van te verbinden en een nationaal brede strategie mogelijk te maken verweet hij in een vroeg stadium, toen de corona-uitbraak nog beheersbaar was, dat de Democraten, zijn politieke tegenstanders, onnodig veel kabaal maakten over het virus. Een dringend advies van nationale gezondheidsadviseur Anthony Fauci half maart om een nationaal brede lockdown af te kondigen, legde hij naast zich neer. In plaats daarvan kondigde hij volstrekt voorbarig aan dat de bewegingsbeperking die de gezondheidsautoriteiten hadden geadviseerd om verspreiding van het virus tegen te gaan met Pasen al weer kon worden opgeheven. Onvoorstelbaar maar waar, de president zette de afgelopen dagen ook veel energie in om zelf voor dokter te spelen en daarmee de richtlijnen van medische experts te ondergraven. Hij raadde artsen aan coronapatiënten een cocktail van een anti-malariamedicijn en een antibioticamiddel voor te schrijven. Wat had je er bij te verliezen, mocht het onverhoopt niet werken, zei Trump. Maar artsen in China en Scandinavië hadden al geconcludeerd dat een dergelijk medicijn juist veel schade zou aanrichten.

 

Terwijl de VS nu meer coronadoden tellen dan in China en nota bene de piek in de besmettingen nog lang niet is bereikt, heeft Trump maar éen wens is, en dat is de Amerikaanse economie weer aan de gang  krijgen om daarmee zijn herverkiezing in november veilig te stellen. Onnoemelijk veel steungeld is gegaan naar bedrijven, maar de zeer grote groepen werkloos geworden Amerikanen zijn met een eenmalige uitkering van twaalfhonderd dollar niet geholpen. De schrijnende gevolgen van het ineffectieve peperdure Amerikaanse gezondheidsstelsel dat Trumps voorganger Obama vergeefs probeerde te hervormen, werken genadeloos door voor deze achterblijvers in een land dat momenteel steeds meer gelijkenis vertoont met een Derde Wereld-staat. En toch zou dit land natuurlijk zo veel beter kunnen, als er een man aan het hoofd stond die de ongekende middelen en krachten die het nog steeds tot zijn beschikking heeft in een wijs geleide gecoördineerde aanpak zou weten aan te wenden.

Maar misschien gloort er hoop, ook al zal dat voor velen helaas te laat komen. De waarderingscijfers voor Trump bleven tot voor kort opmerkelijk stabiel. Ze komt uit de staten die hem in 2016 aan de macht hielpen, maar ze steken toch pover af bij de waardering die vorige presidenten kregen als de VS met een nationale crisis werd geconfronteerd. Zo kreeg Bush junior bijvoorbeeld na de terroristische aanslagen op 11 september 2001 scores van meer dan tachtig procent, Trump duikelt nu daarentegen van een kleine zestig procent vorige maand verder naar beneden als gevolg van toenemende kritiek op zijn chaotische, beter gezegd gebrek aan aanpak. Hij heeft nu geprobeerd deze kritiek van zich af te schudden door de Wereld Gezondheids Organisatie, die in zoveel arme landen onmisbaar werk verricht om de gevolgen van het coronacrisis te beteugelen, tot zondebok te maken en haar zelfs financieel te korten.

De hoop moet nu komen van het koppel Biden/Sanders, die beloofd hebben bij de verkiezingen in november gezamenlijk op te trekken tegen Trump. Zoals het zich nu laat aanzien zal Trumps fiasco velen alsnog de ogen openen en beide Democraten in de kaart spelen. Biden zal niet alleen de waardigheid van het presidentiële ambt moeten herstellen, hij zal in een uitzonderlijke crisis, die vergelijkbaar is met die van de jaren Dertig en haar misschien wel overtreft, de mogelijkheid hebben om het ongebreidelde kapitalisme dat sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw alle ruimte kreeg in te dammen en de beschermende rol van de staat, die onder Trump verder werd afgebroken, te herstellen. Dit zou ook in de geest zijn van een van Amerika’s meest prominente economen, John Kenneth Galbraith, die toen de VS in de naoorlogse jaren welvarend waren en een baken waren voor de rest van de wereld, het luisterend oor had van Amerika’s presidenten bij de inrichting van een rechtvaardig economisch model.

 

 

Paul van Velthoven

Over Paul van Velthoven

Paul van Velthoven is freelance journalist en schrijft vooral over politieke en religieuze onderwerpen. Hij was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en daarvoor onder meer redacteur geestelijk leven bij dagblad Het Binnenhof. Hij publiceerde een studie over de Franse denker Raymond Aron. Onlangs verscheen van hem ‘Franstaligen tegen Vlamingen – Hoe België als natie mislukte’.