Van kardinaalsrood naar diepzwart  

 

Een kardinaal zijn fascinerend roodkleurige bonnet afpakken is zoiets als een generaal voor het front van de troepen zijn sterren van het uniform trekken: de ergste vorm van degradatie, straf en vernedering. Sterren en strepen bepalen de rangorde in een leger, in de katholieke kerk zijn dat de kleuren: wit voor de paus, oranjerood voor de kardinalen, paars voor de bisschoppen, zwart voor de ‘gewone’ clerus en bruin voor alle soorten kloosterlingen. Zonder opvallende kleur ben je niemand, althans niet herkenbaar in de hiërarchieke pikorde.

Daar moet de Amerikaanse kardinaal Theodore McCarrick nu mee leren leven. Onder druk van de buitenwereld, na stevige kritiek uit eigen kringen en ongetwijfeld op discreet aandringen van het Vaticaan, heeft hij zijn ontslag aangeboden. Of beter: hij was bereid zijn titel van kardinaal op te geven, want hij is al jaren niet meer als zodanig actief.

Paus Franciscus heeft dat aanbod per ommegaande geaccepteerd. De 88-jarige priester McCarrick gaat de bescheiden rest van zijn leven in het zwart gekleed: de kleur van rouw en boetedoening.

In zijn vroegere leven als pastoor, hulpbisschop en bisschop in meerdere Amerikaanse bisdommen in de buurt van New York heeft hij minderjarigen misbruikt: seminaristen, maar ook een jongetje uit zijn vriendenkring. Voor dat slachtoffertje was hij ‘oom Ted’. De ex-bisschop van Brugge, Roger van Gheluwe, was een echt oompje van zijn neefje Mark dat hij jarenlang misbruikte. Monseigneur van Gheluwe is in de vergeetput verdwenen, zoals ze dat in Vlaanderen zeggen. Maar zijn bisschopstitel is hem nooit ontnomen.

 

De hoogbejaarde McCarrick kan zich niets meer van herinneren van dat misbruik. Dat heeft niets te maken met Alzheimer of dementie. Veel mensen vergeten liever en gemakkelijker hun zonden dan hun positieve, mooie herinneringen. Gerechtigheid alsnog, in dit geval. Maar elders? In Chili probeert het Vaticaan schoon schip te maken. Het hele episcopaat – meer dan 30 bisschoppen – bood recentelijk ontslag aan vanwege breed-uitwaaierende misbruikverhalen. De paus heeft dat niet geaccepteerd. Begrijpelijk, anders zou de hele Chileense rk-kerkprovincie onbestuurbaar zijn geworden. Hij zette drie bisschoppen op non-actief, maar het onderzoek gaat door.

Het begint er op te lijken dat het Vaticaan eindelijk begrepen heeft dat het niet alleen bij vergiffenis en goede voornemens kan blijven maar dat misbruikers aangepakt moeten worden. De echte testcase voor de paus komt in het geval Pell. Deze Australische kardinaal – de derde in de Vaticaanse rangorde – wacht in zijn geboorteland nog steeds op de afhandeling van zijn strafzaak inzake seksueel misbruik. Als het tot een veroordeling komt kan de paus niet anders dan ook zijn kardinaalsrode bonnet afpakken. Of dat gebeurt? Met name in de rooms-katholieke kerk zijn de wonderen de wereld niet uit. En dus blijft vooralsnog het gezegde van kracht: eerst zien, dan geloven…

 

franswijnands@kpnmail.nl

Deel dit berichtShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Frans Wijnands

Frans Wijnands

Frans Wijnands (1938) is journalist; onder meer vast medewerker van het Friesch Dagblad. Hij was in de jaren '80 gedurende tien jaar hoofdredacteur van De Limburger. Daarvoor en daarna was hij voor de Zuid Oost Pers, de VNU- en Audetbladen en de Persunie correspondent in Rome, Praag en Bonn. Hij woont in Gent
Frans Wijnands

Over Frans Wijnands

Frans Wijnands (1938) is journalist; onder meer vast medewerker van het Friesch Dagblad. Hij was in de jaren '80 gedurende tien jaar hoofdredacteur van De Limburger. Daarvoor en daarna was hij voor de Zuid Oost Pers, de VNU- en Audetbladen en de Persunie correspondent in Rome, Praag en Bonn. Hij woont in Gent