Politiek lijdt aan beeldvorming

 

Beeldvorming heeft natuurlijk altijd een rol gespeeld in de politiek, maar door televisie en sociale media is het belang ervan ontegenzeglijk groter geworden. In mijn eerste jaren als parlementair redacteur voor een groep dagbladen in het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw was beeldvorming nog geen zaak van groot belang. Er was wel enige zorg over de askegels die geregeld op het pak van Joop den Uyl terechtkwamen, binnen de PPR werd stilletjes de vraag gesteld of de aardappel in de keel van aanvoerder Bas de Gaay Fortman geen afbreuk deed aan het imago van de partij. En binnen de PvdA was er enerzijds bewondering voor het spijkerpak van staatssecretaris Jan Schäfer (‘in straaljagers kun je niet wonen’), maar men was ook bevreesd dat deze uitmonstering de partij een wat al te populistisch imago zou geven. Natuurlijk waren politici er ook toen op uit om zich zo voordelig mogelijk te manifesteren, maar het debat werd er geenszins door gedomineerd.

Pas toen ik eind jaren zeventig correspondent in Amerika werd, kwam ik in aanraking met de uitwassen van het perfectioneren van het politieke plaatje. Verder lezen

Excuses? Niet namens mij

 

Het zou zelfs een hypotheek leggen op de zich voortslepende kabinetsformatie: de excuses voor het Nederlandse slavernijverleden. Moet het wel of niet? Burgemeester Halsema gaf namens Amsterdam het goede voorbeeld. Wie volgt? Welnu, ik niet.

 

Ik vind het een gratuit gebaar. Gaan we voor alle fouten uit het verleden excuses aanbieden? Dat wordt een lange lijst. Nederland heeft inderdaad een belangrijk aandeel gehad in de slavenhandel. Let wel: het vervoer van slaven en de handel, niet de slavernij zelf. Ruim 300 jaar geleden kwam die handel tot stilstand. Moet ik me schuldig voelen voor wat mijn voorvaderen in die tijd hebben uitgespookt? Als het al mijn voorvaderen waren. Het betrof voornamelijk protestantse  Zeeuwen, die actief waren, niet de Nederlandse Staat als zodanig. Kortom, ik voel me niet aangesproken.

 

De echte misdaad was het oppakken van hele dorpen in aan aantal landen in Afrika. Door Arabische handelaren, met instemming van de lokale vorsten. Bijvoorbeeld de Ashanti-vorsten, die flink  verdienden aan het deporteren van hun eigen mensen. Nederlandse transporteurs (toen al) verkochten ze vervolgens door op markten in Brazilië en Curacao. In Nederland zelf heeft nooit slavernij bestaan. Op de Antillen wel. De nuchtere historicus Piet Emmer heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de situatie daar en komt met genuanceerde conclusies. Verkettering is zijn deel.

 

De nazaten en hun advocaten kunnen beter excuses vragen aan staten als Soedan en Ghana. Landen waar nog steeds slavernij bestaat, zij het onofficieel.

 

 

 

CDA draagt verdeeldheid in zich

 

Het aantal van zeventien partijen in de Tweede Kamer doet anders vermoeden, maar ook binnen partijen bestaan van oudsher uiteenlopende stromingen. In dat opzicht heeft vooral de confessionele politiek van zich doen spreken. En dat is niet verwonderlijk, want een religieuze overtuiging kan tot vele richtingen en interpretaties leiden.

In het na-oorlogse politieke veld was het confessionele smaldeel, buiten de meer orthodoxe splinters, aanvankelijk zelfs verdeeld over drie afzonderlijke partijen, de Katholieke Volkspartij, de Anti-Revolutionaire Partij en de Christelijk Historische Unie. Ze trokken meestal wel samen op, maar de KVP toonde toen al tekenen van een caleidoscopische denkwereld. Aan de flanken waren de wat linksere ARP (Boersma, Aantjes) en de meer tegen de VVD schurende CHU (Beernink, Kikkert) aanzienlijk standvastiger.

Het gerommel binnen de KVP kreeg in de jaren zestig een voorlopig hoogtepunt, of wellicht voor sommigen dieptepunt, in de nacht van Schmelzer, toen een kabinet met de PvdA onverhoeds beentje werd gelicht. Verder lezen

Het morele kompas van Sywert van Lienden

 

Er zijn veel voordelen aan weinig televisie kijken: je kunt eens een goed boek lezen, of een mooi gedicht. Nog een voordeel: ik wist niet wie Sywert van Lienden was; had dat CDA-koppie nog nooit gezien. Als u het ook niet weet: hij was de onvermijdelijke gast, de Angela de Jong of Ab Osterhaus van de praatprogramma’s in de vroege avond en had overal een leuk, soms onverwacht meninkje over. Hij rolde op zijn 17e in dat circuit vanuit het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). Zo komt zo iemand ‘opiniemaker’ te heten. Je zou hem ook gewoon praatjesmaker kunnen noemen, maar dat zal wel een te weinig serieuze aanduiding zijn van het genre. Inmiddels noemen mensen Van Lienden vooral met een samengesteld woord dat begint met mondkapjes gevolgd door – miljonair of  – scharrelaar.

 

Hij had al eens eerder gejokt: over de vier bachelor’s op zijn cv, waarvan hij er twee daadwerkelijk heeft gehaald – me dunkt dat je er dan geen twee bij hoeft te fantaseren. Sywert wel.

 

Maar het echt grote jokken begon toen onze praatjesmaker overal verkondigde dat de overheid zich de ogen uit de kop moest schamen als ze niet heel snel zou zorgen voor goed beschermingsmateriaal voor de helden in de zorg, en dat hij gratis en voor niets voor voldoende mondkapjes kon zorgen. Hij kreeg de order – iemand die zo vaak de publiciteit zoekt en zo pijnlijk wijst op de tekortkomingen van de overheid moet je niet te veel tegen de haren instrijken. Tegen beter weten in van de speciaal daarvoor opgerichte inkooporganisatie.

Er was goede onderzoeksjournalistiek voor nodig om te onthullen dat ‘gratis en voor niets’ in werkelijkheid jokken is voor 9 miljoen op je bankrekening. We zullen ons hem blijven herinneren als een in de knop gebroken praatjesmaker met een moreel kompas dat het beste kan worden omschreven als LAKS.

 

China moet aan zet: waar kwam het Corona virus vandaan?

 

De Amerikaanse regering wil opnieuw onderzoek naar de oorsprong van het coronavirus. Het onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie dat de Chinezen na lang dralen en onder extreem strenge veiligheidsmaatregelen dit voorjaar toestonden leverde onvoldoende  nieuwe inzichten op. Het  gaf geen uitsluitsel over de hamvraag: was het virus op natuurlijke wijze overgesprongen van dier op mens op de dierenmarkt  in Wuhan of was het virus door een fout van een van de medewerkers ontsnapt uit het Chinese nationale laboratorium voor virusonderzoek  in dezelfde stad? De Chinezen sloten die laatste mogelijkheid categorisch uit, en daar sloot de WHO zich min of meer bij aan, maar de VN-organisatie erkende tegelijkertijd dat de Chinezen reële vragen over de herkomst onbeantwoord lieten en dat  hun medewerking aan het onderzoek minimaal was geweest.

Ondertussen zaten de Amerikaanse inlichtingendiensten afgelopen jaar niet stil. Zij verzamelden  al onder Trump een hoop nieuwe gegevens over de toedracht van het ontstaan van de pandemie. Maar zij zouden niet gewild hebben dat deze gegevens met een louter politiek doel zouden worden uitgebuit zoals onder Bidens voorganger  Trump was gebeurd. Die noemde het Covid 19 virus zonder bewijzen daarvoor aan te dragen het Chinavirus. De Chinezen gaven hem lik op stuk door op al even propagandistische wijze rond te bazuinen dat het virus China was binnengesmokkeld door de Amerikanen tijdens een sportontmoeting in 2019.

De nieuwe Amerikaanse regering onder Biden wil echter niet van propagandistische oogmerken beschuldigd worden. Onderstreept wordt in de VS ook dat onbetwistbare vaststelling van de oorsprong van het virus de gelegenheid biedt herhaling van een pandemie te voorkomen. Maar desalniettemin is natuurlijk het politieke belang van de juiste oorsprong navenant. Er bestaat bij de Amerikaanse inlichtingendiensten geen eensgezindheid over de vindplek van het virus, maar nu president Biden vorige week naar aanleiding van het materiaal dat hij van zijn inlichtingendiensten  onder ogen heeft gehad bij hen er op aan heeft gedrongen  het uiterste te doen om de waarheid over het ontstaan van het virus te achterhalen heeft de theorie dat het virus uit het laboratorium van Wuhan is ontsnapt opnieuw vleugels gekregen. Verder lezen