Alle berichten van Dick Toet

Over Dick Toet

Dick Toet (1942) is zijn hele loopbaan werkzaam geweest in de dagbladjournalistiek. Hij was onder meer parlementair redacteur (Brabant Pers), vijf jaar correspondent in de USA (Zuid Oost Pers) en bijna twintig jaar lid van de hoofdredactie van de Haagsche Courant

Nederland is geen leuk landje meer

Eén van de meest misbruikte termen van de afgelopen maanden is het begrip ‘tweedeling’. In Nederland zou zich een tweedeling voordoen tussen gevaccineerden en degenen, die dat niet hebben gedaan. Maar dat is geen tweedeling. Zo’n scheidslijn gaat tussen twee partijen, waarvan de onderlinge sterkte niet veel verschilt. Zo’n breuklijn is er bijvoorbeeld tussen Democraten en Republikeinen in de Verenigde Staten. En bij ons kun je van zo’n lijn spreken tussen progressief liberaal georiënteerde mensen en de groep, die meer ziet in centrum-rechtse politiek.

In het Corona-debat gaat het om een zeer ruime meerderheid, die meent dat vaccinatie tegen Corona de beste weg is en een zeer kleine groep die zich daartegen verzet. Probleem is dat dit verzet zich zeer luidruchtig manifesteert. En zoals de fratsen van Trump in de Verenigde Staten de weg hebben geopend naar een politieke strategie, waarin beschaving niet meer vanzelf spreekt, zo hebben in ons politieke landschap Wilders en Baudet zich opgeworpen als de wegbereiders van een rauw soort politiek dat ontevredenen van allerlei pluimage de moed geeft om ongegeneerd moord en brand te schreeuwen.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Wilders weliswaar grof is, maar nog wel debatteert. Dat neemt niet weg dat de tv-spotjes van de PVV om van te gruwen zijn. Maar Baudet en zijn kornuiten maken het echt te bont. Lees verder Nederland is geen leuk landje meer

Politiek lijdt aan beeldvorming

 

Beeldvorming heeft natuurlijk altijd een rol gespeeld in de politiek, maar door televisie en sociale media is het belang ervan ontegenzeglijk groter geworden. In mijn eerste jaren als parlementair redacteur voor een groep dagbladen in het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw was beeldvorming nog geen zaak van groot belang. Er was wel enige zorg over de askegels die geregeld op het pak van Joop den Uyl terechtkwamen, binnen de PPR werd stilletjes de vraag gesteld of de aardappel in de keel van aanvoerder Bas de Gaay Fortman geen afbreuk deed aan het imago van de partij. En binnen de PvdA was er enerzijds bewondering voor het spijkerpak van staatssecretaris Jan Schäfer (‘in straaljagers kun je niet wonen’), maar men was ook bevreesd dat deze uitmonstering de partij een wat al te populistisch imago zou geven. Natuurlijk waren politici er ook toen op uit om zich zo voordelig mogelijk te manifesteren, maar het debat werd er geenszins door gedomineerd.

Pas toen ik eind jaren zeventig correspondent in Amerika werd, kwam ik in aanraking met de uitwassen van het perfectioneren van het politieke plaatje. Lees verder Politiek lijdt aan beeldvorming

CDA draagt verdeeldheid in zich

 

Het aantal van zeventien partijen in de Tweede Kamer doet anders vermoeden, maar ook binnen partijen bestaan van oudsher uiteenlopende stromingen. In dat opzicht heeft vooral de confessionele politiek van zich doen spreken. En dat is niet verwonderlijk, want een religieuze overtuiging kan tot vele richtingen en interpretaties leiden.

In het na-oorlogse politieke veld was het confessionele smaldeel, buiten de meer orthodoxe splinters, aanvankelijk zelfs verdeeld over drie afzonderlijke partijen, de Katholieke Volkspartij, de Anti-Revolutionaire Partij en de Christelijk Historische Unie. Ze trokken meestal wel samen op, maar de KVP toonde toen al tekenen van een caleidoscopische denkwereld. Aan de flanken waren de wat linksere ARP (Boersma, Aantjes) en de meer tegen de VVD schurende CHU (Beernink, Kikkert) aanzienlijk standvastiger.

Het gerommel binnen de KVP kreeg in de jaren zestig een voorlopig hoogtepunt, of wellicht voor sommigen dieptepunt, in de nacht van Schmelzer, toen een kabinet met de PvdA onverhoeds beentje werd gelicht. Lees verder CDA draagt verdeeldheid in zich

Het nieuwe kabinet ligt voor de hand

 

Het formatieproces heeft na een tumultueus begin een rustige herstart gekregen. Informateur Herman Tjeenk Willink is begonnen met wat al een keer eerder was gebeurd door de dames-verkenners: het horen van alle partijen over hun ideeën inzake de vorming van een nieuw kabinet. Het is op zich verstandig dat de informateur nu eerst over de inhoudelijke benadering wil nadenken en pas later over de invulling van de daarbij behorende namen.

Het is de typisch Nederlandse egeltjesbenadering, vooral voorzichtig aftasten. Soms is dat ook een goede weg, want verkiezingsuitslagen in coalitieland Nederland geven niet vaak een helder beeld van wat mogelijk is. Toch gaf deze keer de uitslag ondanks de versplintering over zeventien partijen een behoorlijk duidelijk beeld. In feite is maar één coalitie levensvatbaar. Niettemin voelen de politieke partijen zich kennelijk verplicht deel te nemen aan de gebruikelijke rituele dans over wie met wie wat gaat doen. Jammer, want dat is nu juist de belangrijkste reden dat mensen geneigd zijn de politiek niet echt serieus te nemen. Lees verder Het nieuwe kabinet ligt voor de hand

De verkiezingen van de lijsttrekkers

 

De peilingen zaten dit keer behoorlijk in de goede richting, maar desondanks waren er toch een paar flinke verrassingen bij de verkiezingen van afgelopen week. Zo was de winst van D66 groter dan verwacht, zakten de andere linkse partijen (PvdA, GroenLinks en SP) gigantisch door het ijs, slaagden nog eens vier nieuwe partijen er in zetels te halen en bleef de gevreesde winst voor populistisch rechts uit.

En het was duidelijk dat de strijd om de kiezer zich afspeelde onder de dreigende wolk van de Corona-crisis. Niet dat het Corona-beleid een grote rol speelde in het politieke debat, maar nooit eerder lag er zo’n nadruk op de rol van de lijsttrekkers. Deze keer geen dampende zaaltjes en meeslepende verkiezingsmanifestaties, maar een lange serie debatten tussen lijsttrekkers, soms met een aantal tegelijk, soms één op één, soms in de vorm van een interview, kortom er waren mogelijkheden te over de aanvoerders beter te leren kennen.

Dat de VVD van Mark Rutte opnieuw de grootste werd, is dus niet verrassend. Al eerder werd duidelijk dat de premier zich als crisismanager uitstekend manifesteert. Lees verder De verkiezingen van de lijsttrekkers